mikudagur 7. mars 2001síða 4

Nr. 46 - 7. mars 2001 7 6 Nr. 46 - 7. mars 2001 Hans Pauli Strøm vil hava greiði á, hví Arbeiðseftirlitið liggur at kalla lamið, tí tað ikki hevur nakrar kunngerðir at arbeiða eftir, eftir at nýggja arbeiðs- umhvørvislógin kom í gildi í fjør. ARBEIÐSUMHVØRVI Magnus Dam Tað hevur gingið striltið hjá Vinnumálastýrinum at fylla út karmarnar í arbeiðsum- hvørvislógini, sum kom í gildi í mai í fjør. So striltið, at málið nú er reist í einum fyrispurningi í løgtingin- um. Sambært nýggju arbeiðs- umhvørvislógini skulu kunngerðir gerast, sum áseta reglurnar um arbeiðs- umhvørvi á nógvum økj- um. Talan er um umleið 40 kunngerðir, og nógvar teirra eru sera umfatandi. Men uttan kunngerðirnar er lógin ikki nógv verd, og hetta hevur Arbeiðseftirlitið gjørt vart við fleiri ferðir. Hans Pauli Strøm, løg- tingsmaður, vil hava lands- stýrismannin í vinnumálum at greiða frá, hví arbeiðið at snikka til kunngerðirnar gongur so seint. Sambært Arbeiðseftirlitinum var eingin kunngerð lýst við heimild í nýggju lógini átta mánaðir eftir, at lógin kom í gildi. Hetta gongur út yvir arbeiðið hjá Arbeiðseftirlit- inum, sum ikki hevur nakað at halda seg til í sínum eftirlitsarbeiðið. Hans Pauli Strøm heldur, at vit í dag eru verri stødd, enn áðrenn nýggja lógin kom í gildi, og hann vil hava Bjarna Djurholm at greiða frá, hvussu gongst við at gera neyðugu kunn- gerðirnar. Eisini skal Bjarni Djurholm greiða frá, hvørj- ar avleiðingar tað hevur fyri eftirlitið, at ongar kunn- gerðir eru gjørdar. Hans Pauli Støm vil eisini hava at vita, hvussu nógv orka krevst fyri at fáa arbeiðið gjørt beinanvegin. Javnaðartingmaðurin vís- ir á, at stjórin í Arbeiðseft- irlitinum hevur sagt, at tað fleiri ferðir er komið fyri, at Arbeiðseftirlitið hevur tikið mál aftur, sum annars vóru brot á gomlu lógina um ar- beiðaravernd. Orsøkin er væntandi kunngerðir á økinum. – Støðan má tí metast at vera sera álvarslig fyri ar- beiðsumhvørvið, sigur Hans Pauli Strøm í við- merkingunum til fyrispurn- ingin. Arbeiðseftirlit uttan heimildir Grundlógarnevndin verður liðug við ar- beiðið hjá sær á ólav- søku, og í seinasta lagi 1. oktober verður uppskotið til eina føroyska grundlóg latið landsstýrinum. FØROYSK GRUNDLÓG Magnus Dam Enn er ógreitt, um hon yvirhøvur kemur í gildi. Men eitt uppskot um, hvussu ein føroysk grund- lóg skal síggja út, verður væntandi latið landsstýrin- um 1. oktober í ár – meira enn eitt ár seinkað. Høgni Hoydal, landsstýr- ismaður í lógarmálum, hev- ur skotið upp at broyta lóg- ina um grundlógarnevnd- ina, so nevndin fær eitt longri skotbrá til at gera seg lidna við umfatandi arbeið- ið at smíða eina føroyska grundlóg. Eftir ætlan skuldi nevndin lata landsstýrinum uppskotið 1. juni í fjør, men arbeiðið dróg út, og eingin møguleiki var fyri at halda seg til tíðarfreistina, um tal- an skuldi verða um eitt gott og gjøgnumarbeitt uppskot. Men nú er grundlógar- nevndin komin so mikið væl áleiðis, at endi er í hendi. Formaðurin í grund- lógarnevndini, Jóan Pauli Joensen, hevur boðað Høgna Hoydal frá, at tað ber til at hava uppskotið til føroyska grundlóg klárt á ólavsøku, um umstøðurnar eru til vildar. Grundlógarnevndin skal síðani skipa fyri almennum hoyringum um uppskotið kring alt landið, og hetta ar- beiðið tekur nakrar mánað- ir. Væntandi kann lands- stýrið hava eitt liðugt upp- skot í hendi 1. oktober, sig- ur formaðurin í nevndini. Av tí at arbeiðið gjørdist drúgvari enn ætlað, hevur nevndin eisini brúk fyri størri játtan. Høgni Hoydal sigur, at nevndin fær upp til hálvaaðru millión krónur at arbeiða við hetta árið av játtanini tilsjálvstýrismál. Arbeiðið at smíða eina føroyska grundlóg er tað mest umfatandi lógarsmíð- ið, sum nakrantíð er gjørt í Føroyum. Grundlógin liðug á ólavsøku Grundlógarnevndin fær nú freist til 1. oktober at gera seg lidna við uppskot til eina føroyska grundlóg. Formaðurin í nevndini, Jóan Pauli Joensen, væntar, at uppskotið verður liðugt á ólavsøku. Líka síðani arbeiðsum- hvørvislógin kom í gildi í fjør, hevur Arbeiðseftirl- itinum væntað kunngerðir at arbeiða eftir. Hans Pauli Strøm, tingmaður, vil nú hava landsstýrismannin at greiða frá seinføru málsviðgerðini. Samgonguflokkarnir sessaðust aftur í gjár til samgongusamráð- ingar. Løgmaður hevði vega Fólka- flokkin við sær eitt semingsuppskot. Skal samgonguni vera lív lagað, skal hon finna eina semju áðrenn vikan er liðin SAMGONGUKREPPA John Johannessen Fólkaflokkurin arbeiddi fyrrakvøldið og fyrrapartin í gjár við einum semings- uppskoti at leggja fyri Tjóðveldisflokkin í sam- gongustríðnum, sum leyg- ardagin var við at forkoma samgonguni. Tá Sosialurin fór til prentingar á middegi í gjár sat Fólkaflokkurin á fundi og legði seinastu hond á uppskotið. Tí eydnaðist okkum ikki at fáa hendur á semingsuppskotinum. Eingin sjálvsavgerðarrættur Sosialurin skilir tó, at Fólkaflokkurin ikki ætlar sær at góðtaka, at eitt upp- skot til samtyktar um at staðfesta sjálvsavgerðar- rætt føroyinga og at boða ST frá hesum verður lagt fyri tingið. Løgmaður segði leygar- dagin, at sjálvsavgerðar- rætturin er so sjálvsagdur, sum dagurin í dag. Og hann vil ikki, at tingið skal stað- festa nakað, sum er sjálv- sagt. Somu fatan hevur Óli Breckmann, formaður Fólkafloksins. – Tað er eingin meingin í, at vit fara í tingið at stað- festa sjálvsavgerðarrættin, sum allir flokkar eru samd- ir um, at vit hava. Og at vit kortini bert fáa ein tepran meiriluta við 18 atkvøðum fyri at samtykkja tað, sigur Óli Breckmann. Mugu taka seg saman Helena Dam á Neystabø, forkvinna í Sjálvstýris- flokkinum, sum frá fríggja- degnum til leygardagin royndi seg sum semings- kvinna millum Anfinn Kallsberg og Høgna Hoy- dal, hevur nú mist tolið. – Nú mugu menninir taka seg saman. Hetta snýr seg ikki um annað enn eitt maktstríð millum teir vald- miklastu persónarnar í Før- oyum, sigur Helena Dam á Neystabø. Helena Dam á Neystabø vísir eisini á, at politiska støðan aftur er líka ógreið, sum leygardagin. – Føroya fólk stendur nú enn einaferð og bíðar. Hetta kunnu Anfinn Kallsberg og Høgni Hoydal ikki bjóða fólki, sigur Helena Dam á Neystabø. Forkvinna Sjálvstýris- floksins vísir á, at Fólka- flokkurin og Tjóðveldis- flokkurin brádliga eru vorðnir ósamdir um eina ógvuliga realistiska ætlan, sum samgongan leingi hev- ur verið samd um. Fyrsti landsstýrisfundur- in síðani samgongan leyg- ardagin var um at bresta varð hildin fyrrapartin í gjár. Men tá Sosialurin fór til prentingar, var landsstýr- isfundurin enn ikki liðugur, og tí eydnaðist ikki at fáa at vita, um samgongukreppan varð viðgjørd á fundinum. Sambandsflokkurin skjýtur upp, at farið verður undir varisliga at privatisera Føroya Bank og Føroya Tele. Júst sama uppskot varð felt fyri einum ári síðani. PRIVATISERING Magnus Dam Føroya Banki og Føroya Tele skulu á privatar hend- ur, stendur tað til Sam- bandsflokkin. Eitt ár eftir, at júst sama uppskot fall í løgtingininum, mælir flok- kurin enn einaferð til at fara undir eina stigvísa og varis- liga privatisering av al- mennu partafeløgunum. Í fyrsta umfari skulu 10- 15 prosent av partabrøvun- um í Føroya Tele og Føroya Banka seljast privatum, og síðani skulu 10-15 prosent seljast ár um ár. Hóast arbeitt verður við at meta um virðið á al- mennu feløgunum og ætl- anin er at selja tey einaferð í framtíðini, so er lítið sannlíkt, at Sambands- flokkurin fær savna nóg stóra undirtøku fyri sínum uppskoti. Tá ið málið var fyri í fjør, atkvøddu bert fimm tingmenn fyri upp- skotinum, sum sostatt fall. Eins og í fyrra uppskotin- um, skjýtur Sambands- flokkurin eisini í hesum uppskotinum upp, at parta- brøvini bara skulu seljast føroyingum. Men allir før- oyingar skulu ikki hava líka góðan møguleika at keypa partabrøvini. Flokkurin heldur, at tað skal kannast, um teir 6000-7000 parta- eigararnir í Føroya Banka kunnu fáa ein fyrimun fram um onnur, tá ið partabrøv- ini skulu seljast. Hetta skal sambært flokkinum gerast fyri at røkka út til ein breið- an keyparaskara beinanveg- in. Talan er um eitt uppskot til samtyktar, har heitt verð- ur á landsstýrið um at leggja uppskot fyri løg- tingið um privatiseringarn- ar. Sambandsflokkurin hugsar í fyrsta umfari bara um Føroya Tele og Føroya Banka, men onnur feløg kunnu eisini koma við í ætlanina. Samgongan samráðist aftur Sambandsflokkurin vil privatisera Anfinn Kallsberg hevur lagt eitt semingsuppkot fyri Tjóðveldisflokkin, ið skal bøta upp á samgongustríðið. Men Fólkaflokkurin vil framvegis ikki, at uppskotið um at staðfesta sjálvsavgerðarrættin skal fyri tingið Mynd: Jens Kristian Vang Sambandsflokkin vil hava landsstýrið at fara undir at privatisera Føroya Tele og Føroya Banka. Partabrøvini skulu seljast stigvíst — 10-15 prosent um árið, heldur flokkurin.