mikudagur 7. mars 2001síða 10

Nr. 46 - 7. mars 2001 19 18 Nr. 46 - 7. mars 2001 Fryst list ERRIN LIST Dagfinn Olsen Okkurt skulu tómar hendur gera, verður tikið til. Og tað gera tær av og á og onkutíð kemur bara væl burt- urúr Hugflog Tað er ikki so langt síðani, at vágbingar fríðkaðu bygdina við einum tríhyrn- ingi við sandin, har eittnú nýggjárstiltakið vanliga fer fram. Kavalist er ikki ókend í øðrum londum og henda listagrein er eisini komin til Føroya. Í kavanum um vikuskiftið hava virkisfúsir unglingar í Vági nýtt hug- flog og skapandi gávur sín- ar og sett ein kavaskapnig í tríhyrningin. Listarliga er hetta so væl frágingið, at orð nærum eru óneyðug. Neyðarróp? Í bítandi kuldanum ber tó til at hugleiða. Hvørt stand- myndin í tríhyrninginum er ímyndarlig, ella ikki, skal her verða ósagt. Men veru- leiki er, at serliga í sunnaru helvt av Suðuroynni hava burðartølini ikki verið tey vakrastu. Um hetta so er ein staðfesting av hesum, ella ungu listarmenninir hava reist eitt verk, grøðini at frama, er ilt at meta um. Sigandi frostmyndin stendur so errin á myndini, men tá lesarin lesur hesar reglur, er standmyndin dovnað og burtur, orsakað av fløvandi sólargeislum og regni. Nú er alt bara minnir, sum skaldið tók til. Baksíðuteknarin í Sosi- alinum sigur so rámandi, at »alt stendur í Sosialinum«! Um frostmyndin gjørdi ítøkiligan mun, ella nú bert stendur eftir í huganum á áskoðarunum, kann bert tíðin vísa. Standmyndin í tríhyrninginum. Tá kreativitetur og hugflog sleppa at ráða, bítur sjálvt harðasta frost ikki á, og errin list kann spyrjast burturúr Keypti seg frá uppsagnum Starvsmannafelagið hevur í seinasta limablaði sínum eina sokallaða kanning av lønargongdini, ið gevur eina rættuliga misvísandi mynd av veruleikanum, skrivar Vinnuhúsið TÍðINDASKRIV Frá Vinnuhúsinum Vinnihúsið skrivar, at Starvsmannafelagið í við- gerð síni av lønargongdini gevur eina misvísandi mynd, tí týðandi faktorar, sum ikki hóska inn í mynd- ina hjá Starvsmannafelagn- um, ikki vera tiknir við. Samanberingin vísir, at í nevnda tíðarskeiði eru løn- irnar hjá limunum í Starvs- mannafelagnum vaksnar nógv minni enn lønir sum heild í Danmark. Hugt verður bert at seinasta 10 ára skeiðinum, har føroyska samfelagið fór gjøgnum eina óvanliga kreppu. Í 80- unum var lønarvøksturin í Føroyum hinvegin størri enn í fleiri av grannalond- unum. Lønirnar niður Í kanningini verður ikki norti við, at Starvsmanna- felagið undir kreppuni tók tað fakfelagspolittisku av- gerð, at keypa seg frá um- skipanum og uppsagnum. Felagið valdi at seta lønir- nar 8,5 % niður fyri at tryggja, at eingin í almenna sektorinum var uppsagdur. Hetta var eitt val og eitt- hvørt val hevur sín prís. Fyri føroyska samfelagi merkti hetta, at stórt sæð eingin rationalisering var framd innan almenna sekt- orin. Vit fingu bert eina umskipan av miðfyrisiting- ini, sum merkti ein uppaft- ur størri almennan sektor. Verður samanlíkna við ein annan part av samfelags- kervinum, so er starvs- fólkatalið í samløgdu bank- unum í dag bert helvtina av starvsfólkatalinum í 1990. Og ilt er at síggja, at føroy- ingar í dag hava verri tæn- astu innan fíggjarheimin, enn í 1990, skrivar Vinnu- húsið. Neyðugt Rætt er tó, at lønarvøksturin í 90-unum sum heild hevur ligið lægri enn í granna- londunum, men hetta hevur verið neyðugt og altavgerandi fyri at samfel- agið hevur fóta sær aftur. Í byrjanini av 90’unum var kappingarføri vánaligt, síð- an fór tjóðin stórt sæð á húsagang, og arbeiðsloysið varð met stórt í fleiri ár. Hetta vóru ikki umstøður til lønarvøkstur. Í dag er rúm fyri ávísum lønarvøkstri, men avgerandi fyri kappingarføri er tó, at vit halda lønarvørsturin á støði við kappingarneytar okkara, og helst nakað undir hesum, skrivar Vinnuhúsið. Nú venja tey Ferðina Um vikuskiftið var Sunleif Rasmussen heima á klettunum, men tó bert eina skamma stund. Ør- indini vóru at venja Havnarkórið og á skránni stóð nýggja verkið Ferðin, sum er verk eftir Sunleif, skrivað í samband við 100 ára dag Jørgen- Frantz Jacobsen MENTAN Dagfinn Olsen Tað var Urd Johannesen, limur í Havnarkórinum, sum í 1999 setti í gongd verkætlan, ið hevði til endamáls át fáa til vega eitt tónlistaverk í samband við 100 ára føðingardag Jørg- en-Frantz Jacobsen. Tað eydnaðist henni at fáa til vega neyðugan pen- ing og stuðul og í septemb- er 1999 setti tónaskaldið Sunleif Rasmussen seg at skriva verkið. Hann var lið- ugur eitt ár seinni, í no- vember 2000. Verkið hevur heitið »Ferðin« og Havnarkórið hevur vant verkið undir leiðslu av Ólavi Hátún og við fylgispæli Jóhannes Andreasen. Í vikuskiftinum kom Sunleif heim á klettarnar at venda og venja. Hann kom til Føroya fríggjakvøld og vandi við Havnarkórinum leygardag og fór síðani av- stað aftur til Danmarkar, har hann býr, sunnumorg- un. Leygardagin vandi Havn- arkórið Ferðina í Santa Frants Skúla, saman við tónaskaldinum, og eftir venjingina segði Sunleif Rasmussen seg vera væl nøgdan. Frumsýning skjótt Verkið Ferðin bleiv ikki veruleiki til sjálvan føðing- ardagin hjá Jørgen-Frants, men hetta var greitt longu frá byrjan. Men um ikki so langa tíð verður Ferðin framførd, nevniliga tann 31. mars. Hetta verður í Norður- landahúsinum. Talan verð- ur um kór, solistar og or- kestur. Tað verður Bern- hard Wilkinson, ið skal stjórna, tá verkið verður framført. Hann stjórnaði eisini, tá fyrsta føroyska symfoniin varð framførd fyri lítlum ári síðani. Eisini tá var Sunleif Rasmussen tónasmiður. Lesið meira um Ferðina í blaðnum leygardagin. TÍðINDASKRIV Frá Vinnuhúsinum Seinasta árið hava Føroya Ráfiskakeyp- arafelag og Føroya Ráfiskaseljarafelag saman við Fiska- marknaði Føroya arb- eitt við at standardi- sera viðurskiftini við- víkjandi landing av fiski Vinnuhúsið skrivar, at sein- asta árið hava Føroya Rá- fiskakeyparafelag og Før- oya Ráfiskaseljarafelag saman við Fiskamarknaði Føroya arbeitt við at stand- ardisera viðurskiftini við- víkjandi landing av fiski og landing o.ø. Arbeiðið er nú liðugt og reglugerðirnar komu í gildi 1. mars. Strukturellar broytingar eru farnar fram í føroysku fiskivinnuni seinnu árini. Skipini eru loyst frá virkj- unum og meginparturin av fiskinum verður bjóðaður út til allar fiskakeyparar. Uppboðssølur og landing- armiðstøðir eru settar á stovn, sum hava til høvuðs- uppgávu at selja og distrib- uera fisk um landið. Sum úrslit av hesi umstrukturer- ing hava føroysku fiska- virkini spesialiserað seg í ávísum framleiðslum. Flyta meiri fisk Ein avleiðing av spesiali- seringini, sum er farin fram á fiskavirkjunum og stovn- anini av uppboðssølum og landingarmiðstøðum er, at fiskur verður fluttur um oyggjarnar í nógv størri mun enn fyrr. At fiskurin verður landaður og hag- reiddur á einum stað og fluttur um landi til virking- ar hevur gjørt at tørvur er á at fáa standardisera nøkur viðurskifti. Endamálið við reglu- gerðunum er at skipa viður- skiftini viðv. landing og hagreiðing av fiski frá tí fiskurin verður landaður, til hann er komin til framleið- aran, soleiðis at seljarar og keyparar fáa eins tænastu á øllum landingarstøðum í landinum, skrivar Vinnu- húsið. Leygardagin vandi Havnarkórið nýggja verkið Ferðin, saman við tóna- skaldinum Sunleif Ras- musen. Tey vandu í gamla kirkjurúminum í Santa Frants Skúla. Verkið skal framførast tann 31. mars í Norðurlandahúsium. Mynd: Dagfinn Olsen Fiskavirkini spesialiserað seg Syslunummar Skipanavn Reiðskapur kilo FD 18 SIRIÐ LÍNA 156 FD 123 RIDDARIN SNELLA 220 FD 160 SVANANES SNELLA 162 FD 174 SILVER BELLE SNELLA 257 FD 193 MARNA SNELLA 795 FD 205 GRETA SNELLA 705 FD 250 HALGERÐ LÍNA 278 FD 263 RÚNI SNELLA 499 FD 329 KARIN 3 SNELLA 1.234 FD 377 JULIA SNELLA 863 FD 420 REYNIR SNELLA 1.464 FD 428 MARGIT J LÍNA 205 FD 460 SAFIR SNELLA 882 FD 487 EYÐBJØRG SNELLA 146 FD 492 KLETTUR LÍNA 292 FD 508 HALGAFELLI SNELLA 225 FD 530 NORÐSØKI LÍNA 1.904 FD 553 BRANDUR LÍNA 3.348 FD 67 HULDUSTEINUR SNELLA 497 FD 68 ROYNDIN FRÍÐA SNELLA 652 FD 753 MARIA SNELLA 113 FD 783 GLÚPUR LÍNA 899 FD 80 NORÐBÚGVIN SNELLA 118 FD 812 GEIRHÓLMUR LÍNA 579 FD 860 SJÓGUTTIN LÍNA 763 FD 863 HEIDI SNELLA 159 FD 900 HØVNIN LÍNA 3.025 FD 954 VØRÐAN SNELLA 627 FD1019 HEGRIN SNELLA 486 FD1061 TRAÐARBÁTURIN LÍNA 206 FD1096 RINGLASTEINUR SNELLA 30 FD1130 SJÓBÚGVIN SNELLA 741 FD1137 RIVTANGI LÍNA 1.488 FD1140 EYÐIN SNELLA 794 FD1142 DURITA SNELLA 151 KG 106 BARIÐ SNELLA 229 KG 123 HÁENNI LÍNA 5.047 KG 125 BJARNABERG SNELLA 68 KG 127 SKURÐAKLETTUR LÍNA 2.394 KG 129 BRATTABERG SNELLA 241 KG 248 SJÓSTEINUR SNELLA 148 KG 284 HELLISENDI LÍNA 3.195 KG 323 TURIÐ LÍNA 5.732 KG 33 SYLVIA SNELLA 154 KG 335 SKIPALEITI SNELLA 161 KG 430 BÁRAN LÍNA 1.293 KG 444 HEIÐABRÚGV SNELLA 190 KG 45 RANDI SNELLA 634 KG 480 HVÍTABRÚGV SNELLA 344 KG 507 SØKIN LÍNA 3.488 KG 522 SVARTABERG SNELLA 771 KG 587 REYNSMÚLI LÍNA 4.147 KG 589 KALLANES LÍNA 3.411 KG 602 LÍÐHAMAR LÍNA 2.879 KG 608 HERDIS LÍNA 212 KG 642 BRAGD LÍNA 3.247 KG 667 BRIMNES SNELLA 231 KG 706 SKÝLISKLETTUR LÍNA 513 KG 79 NEVIÐ REYÐA LÍNA 1.808 KG 832 BORGIN SNELLA 445 100 bátar seldu góð 84 tons um gólvsøluna hjá Fiskamarknaðinum týsdagin. Veiðan hjá einstøku bátunum og samlaða býtið av søluni verður sýnt niðanfyri KG 888 RANNVÁ SNELLA 242 KG 92 ØLDAN SNELLA 877 SA 130 SYÐRABERG SNELLA 188 SA 215 BIRTU LIAS SNELLA 88 SA 350 HVESSINGUR SNELLA 451 SA 38 VESTURBERG SNELLA 481 TG 60 SJÓFARIÐ SNELLA 952 TG 14 HEYKUR SNELLA 615 TG 303 RICHARD Í SMIÐJUNI SNELLA 132 TG 310 SJÓRIDDARIN SNELLA 602 TG 597 TORSTEIN SNELLA 325 TG 622 VARÐIN SNELLA 891 TG 670 VÍKABERG SNELLA 926 TN 117 HAVALDAN SNELLA 663 TN 119 PAX SNELLA 226 TN 329 NEPTUN SNELLA 97 TN 339 HERBORG LÍNA 1.075 TN 381 SANCY SNELLA 351 TN 390 TRÝ SYSTKIN LÍNA 647 TN 483 ÆGIR LÍNA 2.163 TN 712 TEISTAKLETTUR LÍNA 215 TN 753 TÓRA LÍNA 1.492 TN 815 RÁN SNELLA 140 TN 832 HVÍTANES SNELLA 46 TN 892 NØVAN LÍNA 138 TN 897 MAJ-N SNELLA 120 TN 973 ANNA KATRINA M/B SNELLA 187 TN 983 JUVEL SNELLA 49 TN 992 ÁRNASTEINUR LÍNA 1.942 TN1000 SANNA D SNELLA 121 TN1090 ANNIKA LÍNA 912 VN 125 ÆGIR SNELLA 148 VN 132 TORDIS M/B SNELLA 440 VN 136 SÆVAR SNELLA 155 VN 157 EYÐBJØRG SNELLA 77 VN 301 NÓSIN SNELLA 111 VN 339 KOLLAFJARÐA HANUS SNELLA 78 VN 408 JÓNVØR SNELLA 631 VN 46 VESTURROÐIN SNELLA 423 VN 496 REYNI SNELLA 115 VøruNavn Kilo BROSMA 0 83 BROSMA 3&4 50 HÝSA 1 2.166 HÝSA 2 3.136 HÝSA 3 3.358 HÝSA 4 273 HAVTASKA 0 12 HVÍTINGUR 0 30 KALVI 4 10 LIVUR 54 LONGA 0 60 LONGA 2 5 LONGA 4&5 49 REYÐSPRØKA 0 17 SIL 1.281 SKØTA 24 SKRUBBA 220 STEINBÍTUR 129 TOSKAROGN 4.219 TOSKUR 1 1.559 TOSKUR 2 12.941 TOSKUR 3 30.414 TOSKUR 4 20.702 TOSKUR 5 4.445 UPSI 0 200 UPSI 2 18 UPSI 3 17 UPSI 4 5 Gólvsølan Tekniski skúli í Klaks- vík bjóðar sum ein- asti skúlin í landinum tekniska studentsút- búgving Síðani 1993 hava føroyskir ungdómar havt møguleikan at taka miðnámsútbúgving á Tekniska skúla í Klaks- vík. Talan er um tekniskar studentar, har undirvísingin er ein blanding av bóklig- um og verkligum læru- greinum. Ein triðingur av frálæruni fer fram á einum av verkstaðunum á skúlan- um. Útbúgvingin tekur trý ár. Í løtuni er ein flokkur í hvørjum árgangi, og tilsam- ans eru 22 næmingar í holt við útbúgvingina. Tekniska studentsútbúgv- ingin gevur teir somu møguleikarnir fyri víðari útbúgving sum tilsvarandi útbúgvingar – HF, student og handilsskúli. Munur á útbúgvingum Næmingarnir, sum ganga á Tekniska skúla í Klaksvík, koma úr øllum landinum, og møguleiki er at búgva á skúlaheiminum, sum hoyrir til skúlan. Munurin millum tekn- isku studentsútbúgvingina og hinar miðnámsútbúgv- ingarnar er, at størri dentur verður lagdur á verkligu lærugreinarnar. Næmingar- nir sleppa at royna seg við timbri, el, á maskinverk- staði og í starvsstovu. Næmingarnir hava stóra ávirkan á, hvussu útbúgv- ingin fer fram, tí tað eru nógvir valmøguleikar. Skúlin leggur dent á, at næmingarnir sleppa at royna seg, og at teir fáa møguleikan at menna seg. Skúlin leggur upp til, at næmingarnir sleppa at brúka bæði bókligu og handaligu vitanina í tvør- fakligum uppgávum. Leygardagin hevur Tekn- iski skúli í Klaksvík opið hús,og tá ber til at hyggja eftir umstøðunum og at kunna seg við viðurskiftini á skúlanum. Tann øðrvísi møguleikin