hósdagur 8. mars 2001síða 3

–Ætlanin er at fara úr Noregi í morgin og at leggja at í Havnini leygarmorgunin BRIMIL Áki Bertholdsen Nú kemur nýggja vaktar- og bjargingarskipið, Brim- il, loksins til Føroya. Av Vaktar og Bjargingar- tænastuni verður upplýst, at ætlanin er at fara úr Noregi seinnapartin í morgin og at koma á Havnina leygar- morgunin. Síðani Løgtingið i farnu viku avgjørdi lønartrætuni hjá skipara og stýrimanni á Brimli við lóg, eru yvir- menninir farnir yvir, og hesa vikuna hava teir gjørt klárt at loysa. Annars hava nakrir av manningini verið í Noregi alla tíðina og hildið skipið viðlíka. Tað var alla tíðina greitt, at tað fór at taka nakrar dagar at gera skipið sigling- arklárt, tí nú tað hevur ligið í meiri enn fýra mánaðir, skal útgerðin og allar skip- anir umborð gjøgnumgang- ast av nýggjum, fyri at fáa vissu fyri, at alt riggar, sum tað skal, áðrenn loyst verð- ur. Johan Simonsen á Vakt- ar- og Bjargingartænastuni, segði í gjáramorgunin, at alt vísti seg seg rigga sum tað skuldi og at miðað verð- ur eftir at verða í Føroyum leygardagin. Móttøka umborð Eftir ætlan skal Brimil koma til Havnar klokkan 10 leygarmorgunin. Vaktar og Bjargingartæn- astan sigur, at tá er tað ætl- anin, at tað skal bera til hjá almenninginum at koma umborð at síggja skipið. Havnar Hornorkestur fer at spæla, tá ið Brimil leggur at, og onkrar røður verða hildnar, eitt nú fer fiskis- málaráðharrin at halda røðu. Men annars er ikki ætl- anin at gera so nógv burtur- úr at Brimil kemur, nú hann er so nógv seinkaður. Brim- il var liðugur seinast í okto- ber og tá var var ætlanin, at hann skuldi sigla bygd av bygd, so at fólk skuldu fáa høvið at síggja nýggja flaggskipið hjá Vaktar- og Bjargingartænastuni. Men tað verður nú av ongum, í hvussu so er fyri fyrst. Nú, hann er so nógv seinkaður, er ætlanin at fáa hann í tænastu sum skjót- ast. Johan Smimonsen sigur, at nú Brimil er komin, skal Tjaldrið á beding at gera ymsar umvælingar og til eftirsýn. Hetta skuldi verið gjørt, men er útsett inntil Brimil kom. Tá ið Brimil kemur, er hetta fyrstu ferð síðani Ólavur Halgi varð seldur í 1997, at arbeiðið hjá Vaktar- og bjargingartæn- astuni liggur í eini fastari legu. Síðani Ólavur Halgi varð seldur, hevur talan bara verið um lappaloysnir, sum ikki hava verið nøkt- andi. Fyrst varð Nim leig- að, men hon varð vrakað, tí tað larmaði ov illa umborð. Síðani varð Gorm leigaður, men hansara virkisøki var avmarkað, tí hann var so lítil. Tí var tað kærkomið, at Brimil varð bygdur. Brimil til Havnar leygardagin Í gjáramorgunin bendi alt á, at Brimil loysir úr Noregi seinnapartin í dag. Í morgin fer tað at bera til hjá fólki at síggja tað avbera snotiliga skipið Ellintur umborð aftur á Tjaldrið – Hann skal mynstra umborð á Tjaldrinum í dag, men hann hevði vónað at hann slapp við Brimli MYNSTRING Áki Bertholdsen Nú fer Ellintur Abraham- sen, formaður í Skipara-og Navigatørfelagnum aftur til sjós. Hann er skipari hjá Vakt- ar- og Bjargingartænastuni og í dag skal hann mynstra sum skipari umborð á Tjaldrinum. Hann viðgongur, at hann er eitt sindur vóbrotin av, at hann ikki fekk møguleikan umborð á nýggja skipinum, Brimli. Hann vísir á, at skipið, sum hann var skipari á Ólavur Halgi, var skipið, sum varð lagt, tá ið Brimil skuldi byggjast. Hann hevur siglt við Vaktar- og Bjargingartæn- astuni í 25 ár og tí er hann eitt sindur vónsvikin av, at hann ikki fekk kansin við Brimli. Eg havi siglt við øllum einum gonlu skipunum hjá teimum og eftir so nógv ár í tænastuni, hevði eg vónað at sloppið umborð á eitt nýtt skip, sigur hann. Skiparar á Brimli vera Óla Jákup Muller og Jan Christoffersen. Ellintur Abrahamsen fer nú aftur umborð á Tjaldrið, men hann hevði vónað at fingið kansin við Brimli Nevndin ikki sett Enn er nevndin ikki sett, sum skuldi ásta lønina hjá skiparunum og yvirmonnu- num umborð á nýggja vakt- ar og bjargingarskipinum, Brimli. Tað var í farnu viku, at Løgtingið samtykti at enda tað fimm mánað lngu træt- una um lønina hjá skiparu- num og stýrimonnunum á Brimli við lóg. Løgtingið avgjørdi at tað skal setast ein fýra manna nevnd, sum skal áseta løn- ina. Fíggjarmálastýrið og Skipara- og Navigatørfel- agið skulu velja hvør sínar tveir limir í nevndina. nevndin skal vera liðug 1. mai. Semjast nevndarlimirnir ikki um lønina, skulu teir velja ein uppmann at skera ígjøgnum. Semjast teir ikki um uppmanninm , skal sor- inskrivarin útnevna hann. Nr. 47 - 8. mars 2001 5 4 Nr. 47 - 8. mars 2001 Heilsa, Trygd og Umhvørvi - HTU Modul 1: Kunning um lóggávuna um heilsu, trygd og umhvørvi í leitiskeiðinum Endamálið við skeiðinum er at geva luttakarunum innlit í mest týðandi partarnar av regluverkinum, ið stýra heilsu, trygd og umhvørvi í kolvetnisvinnuni á føroyska landgrunninum, t.e. løgtingslógin um kolvetnisvirksemi, viðmerkingarnar til útbjóðingarlógina o.a. Nomið verður við samspælið ímillum krøvini, sum myndugleikar seta HTU og eginkrøvini, ið oljufeløgini seta til HTU og hvussu hesi krøv eisini gerast galdandi fyri veitararnar hjá oljufeløgunum. Skeiðið er skipað í samstarvi millum Føroya Handilsskúla og Handilsskúlan BI í Stavanger. Innihald: - Gongdin at fyrireika oljuleiting á føroyska landgrunninum - Rættarliga reglugeringin av kolvetnisvirkseminum í fólkarættarligum høpi - Loyvisskipanin í regluverkinum, standardloyvi, heimildir hjá løgtinginum og landstýrismanninum - HTU-hugtakið í Føroyum og grannalondunum, hugtøk og prinsippir - HTU-lóggávan, ymiskir hættir at regulera HTU - Hvør hevur ábyrgd av, at virksemi er ráðiligt við atliti at HTU - Virðishugtøk í sambandi við oljuvirksemi - Tilbúgving, greiningar, ætlanir, tiltøk og fráboðan - Uppgávu- og ábyrgdarøkið hjá myndugleikunum á HTU- økinum - Krøv til eftirlit við HTU - Løgfrøðiligir møguleikar at stýra HTU Dagar: 27.,28.,29. og 30. mars 2001. Allar dagar: kl. 09.00-16.45 Skeiðleiðari: Anna á Hædd, løgfrøðingur í Oljumálastýrinum Kostnaður: Kr. 2.000,00 fyri hvønn, íroknað frálæru, tilfar og mat. Tilmelding: Í seinasta lagi 20. mars 2001 Skeiðið er ætlað øllum, ið ætla sær at starvast innan frálandavinnuna og teimum í starvast innan vinnur, ið ætla sær at veita tænastur til frálanda- vinnuna. Vert er at geva gætur, at eitt av 5 krøvum til virkir, sum ætla sær í oljuvinnuna, er at tey skulu hava eina skipan við atliti at heilsu, trygd og umhvørvi. SKEIÐTÆNASTA HANDILSSKÚLANS * STH Tel: 318813, Fax: 313374, T-postur: fh-sth@post.olivant.fo STH Útbúgvingarskrá í 5 modulum. Fyrsta trý ára starvs- lønin, sum Mentanar- grunnur Landsins let- ur, fer til Alexandur Kristiansen. Í trý ár fer hann at arbeiða við sjónleiki og yrk- ingum MENTAN Birgir Kruse Týsdagin gjørdi nevndin í Mentunargrunni Landsins av, at Alexandur Kristian- sen fær trý ára starvsløn, við støði í reglugerð gruns- ins. Tvær eitt ára starvsløn- ir vórðu eisini latnar. Onnur fer til Hanus Kamban. Alexandur Kristiansen er lærari í Fuglafirði og er kendur sum ein av bestu týðarum okkara, tá umræð- ur yrkingar. Av týðingum kunnu nevnast Lógvalestur í 1996, Anadyomena í 1997 og Veingir, sum kom í fjør. Sjálvur hevur Alexandur eisini givið út egin yrkinga- søvn m.a. Staksteinar í 1990 og Odysseus í hjart- anum árið eftir. Sangbókin Kannubjøllu- vísur frá 1977 varð útseld beinanvegin og fyrrárið kom fløgan við sangum frá Grísaflísa Pæturi, sum upprunaliga komu út í bók í 1992. Tá Føroya Lærarafelag, eitt av elstu fakfeløgum í landinum, fylti hundrað, skrivaði Alexandur kantatu til felagið. Pauli í Sanda- gerði tónsetti og framførsl- an var í Læraskúlahøllini í oktober 1998. Í bókini, sum lýsir hundrað ára søgu Lær- arafelagsins, er teksturin prentaður. Í stuttum viðtali miku- morgunin sigur Alexandur úr Fuglafjarðar skúla, at hann aldri hevði roknað við hesum. – Væntaði kanska okkurt, sigur hann, Men hetta hevði eg ikki trúð. Eg ætli mær at fáa okkurt skrivligt frá hondini, sigur Alexandur lítillátin. – Sjón- leikur og egnar yrkingar, verður tað. – Lesi beint nú leikin um Nólsoyar Páll, sum Stein- bjørn skrivaði til leikrita- kappingina. Eg ætli at fara longur aftur í tíðina , heilt aftur til Alexandur Mikla. Hann var eitt genialt menn- iskja, sigur navnin í Fugla- firði. – Uppá ymsar mátar. Hann stuðlaði gransking í gamla Grikkalandi, og tað ætli eg mær í leikinum at binda eitt sindur saman við okkurt í nútíðini. Altso, skifta millum tað heilt gamla og so nútíðna. Hugskotið til henda sjón- leik um Alexandur Mikla fekk eg, tá kapping varð út- skrivað nakað herfyri, sigur Alexandur. – Longu tá byrj- aði eg at hugsa um at vera við í kappingini, men eg kom aldri so langt og luttók ikki, men hugskotið fekk eg tá, sigur Alexandur. Eg gjørdist púra ovfarin, sigur Alexandur um boðini, hann týskvøldið fekk frá formanninum í Mentunar- grunni Landsins. – Eg havi ikki fata tað ordiliga enn. Og so er hetta eitt ordiligt álit at fáa, skoytir hann uppí úr skúlanum í Fuglafirði, har tey júst nú hava roynd. – Og hetta verður so mín roynd, at royna at liva upp til tað álit, eg havi fingið. Tað havi eg so 3 ár til at prógva. Rithøvundurin Hanus Kamban fær starvsløn í eitt ár. Hann hevur verið í Dan- mark eitt skeið og flytir nú heim aftur. Hanus fer fyrst og feremst at skriva um skaldið H. A. Djurhuus. Umframt Hanus, fær ein annar føroyingur stravsløn í eitt ár. Allar hinar játtaninar eru fyri stytri tíðarskeið, frá hálvum árið til tveir mán- aðir. Tilsamans 37 umsóknir vórðu viðgjørdar á fundin- um týsdagin og samlaða upphæddin at lata út varð hálv onnur millión. Mánað- arlønin til tey, sum søkja starvsløn, verður sett eftir læraralønunum í fólkaskúl- anum á lønarstigi 21. Henda mánaðarupphæddin er í løtuni 17.876,26. Starvsløn í eitt ár svarar til 214.515,12 kr og starvsløn í 3 ár svarar til 643.545,36. Søkjast kann um starvs- løn frá Mentunargrunni Landsins einaferð um árið. Formaður í grunninum er Rói Patursson og skrivari er Paulivar Andreasen. Sosialurin ynskir Alex- anduri, Hanusi og teimum, sum eisini hava fingið lut í fyrstu starvslønum landins tillukku og góða eydnu. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Mentan: Birgir Kruse birgir@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 346mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. DAGSINS MEINING Sosialurin Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 348mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Løgmaður í Bretlandi NØVN Í VIKUNI Í farnu viku var Anfinn Kallsberg, løgmaður á al- mennari vitjan í Stórabretlandi. Innbjóðingin frá Tony Blair, forsætisráðharra er skjótt tvey ára gom- ul. At hon hevur verið útsett fleiri ferðir man uttan iva vera av fleiri orsøkum. Bæði tað at bretskir ráðharrar hava havt so nógv um at vera, og síðani tær drúgvu samráðingar, sum hava verið millum Danmark og Føroyar seinastu árini. Tað er ikki gerandiskostur, at føroyskur løgmaður er á almennari vitjan í londunum uttan fyri Norður- lond. At leiðin skuldi ganga til Bretlands er heldur ikki so løgið, tá hugsað verður um, at hetta stóra land er okkara næsti granni umframt ein av okkara mest týðandi handilspartnarum. Undir vitjanini, har løgmaður hitti bæði skotskar og bretskar ráðharrar, var tað serstakliga fiskivinnan, sum varð umrødd og má sigast, at løgmaður fekk umrøtt nógvar týðandi fiskivinnuspurningar við ráðharrarnar. Eitt nú heitti løgmaður á bæði skotar og bretar um at stuðla okkum í ynskinum um at fáa hækkað loftini fyri útflutningi av bæði fiskafóðuri og rækjum til ES. Spurningurin um felags fiska- stovnar varð eisini á borðinum, og her mælti løg- maður til, at føroyingar og bretar draga eina línu í ásetanina av svartkjaftakvotu. Nú ein komandi oljuleiting stendur fyri framman bæði á føroyskum og bretskum øki var tað eisini náttúrligt at taka henda vinnutáttin upp. Bretski orkumálaráðharrin lovaði løgmanni, at teir vildu hjálpa føroyingum, soleiðis at vit kundu byggja upp eina oljuvinnu uttan tey stóru mistøkini teir høvdu gjørt. Her var eisini hugsað um negativu árinini av eini oljuvinnu. Í hesum sama høpi var eisini spurningurin um ogn- arrættin til tær stóru leiðirnar sunnan fyri Føroyar og vestan fyri Bretland til umrøðu. Bretski varautt- anríkisráðharrin helt fyri, at rætt var um serfrøð- ingar úr báðum londum settu skjøtil á málið, nú ikki færri enn fýra lond gera krav uppá økið. Hann fegnaðist um, at markið innan fyri 200 fjórðingar varð ásett, og metti tað at vera av stórum týdningi fyri framtíðar íløguhugin hjá oljufeløgunum, at eisini markið uttan fyri 200 fjórðingar kom uppá pláss. Undir vitjanini varð eisini skipað fyri mót- tøku, har umboð fyri føroyskt og bretskt vinnulív, her bæði fiskivinnu- og oljuvinnu, kundu hitta hvør annan. Á tí móttøkuni vórðu fleiri at oddafólkunum í bretskari oljuvinnu. Samanumtikið varð vitjanin hjá løgmanni í Bret- landi væleydnað og vónandi ein nýggj byrjan í við- urskiftunum millum londini. Skúlaárið 1997-98 var Alexander Kristiansen vikarur á Kirkju. Her sæst hann á lendingini saman við konuni Karolinu Matras. Í baksýni Másin Mynd: Eirikur Lindenskov Alexandur starvsløn í trý ár