týsdagur 5. juni 2007síða 11

Nr. 105 - 5. juni 2007 11 Stutt sagt Ákærur sleptar Í USA hevur ein hernaðar­ dómstólur gjørt av at sleppa ákærunum ímóti ein­um fanga í Guanta­ namo-leguni, tí fangin var bar 15 ára gamal, tá hann bleiv tikin í Afghanistan. Maðurin, sum er kanadisk­ ur ríkis­borgari, var millum annað ákærdur fyri morð, morðroynd og fyri at styðja yvirgang. Eyg­ leiðarar í USA siga, at úrskurðurin hjá dómstóli­ num kann hava við sær, at ákærurnar ímóti øllum fangunum í Guantanamo- leguni mugu sleppast. Har­afturat er tað greitt, at úrskurðurin kemur George W. Bush, forseta, sera illa við, tí forsetin leggur stóran dent á at fáa Guantanamo-fangarnar dømdar. Bretar stúra Ein kanning avdúkar, at í meðal brúka bretar 27 dagar um árið til at stúra, og at tað eru serliga fíggjarviðurskiftini og heils­u­støðan, sum fáa tann ein­staka til at stúra. Tað merkir við øðrum orðum, at í meðal brúkar ein breti fimm ár av sínum lívi til at sita og stúra. Í kanningini sæst eisini, at tað eru serliga tey ungu í Bretlandi, sum stúra, og tíggju prosent av teimum ungu brúka meiri enn tólv tímar um samdøgrið til stúran, sigur kanningin, ið eisini vísir, at kvinnur­ nar stúra meiri enn menninir. Doyði av fugla- krími Í Kina hava heilsu­ myndugleikarnir staðfest, at ein kinesiskur hermaður er deyður av fuglakrími, og hann er tann 16. kines­ arin, sum er deyður av sjúkuni. Myndug­leikarnir siga, at tann 19 ára gamli hermaðurin gjørdi her­ tænastu í Fujan-land­s­parti­ num, sum er í lands­syn­ nings­partinum av Kina. Mið­skeiðis í mai bleiv staðfest, at hann hevði fingið fuglakrímið H5N1, og fyrradagin doyði hann, skrivar al-men­na kinesiska tíðindastovan. SAMBAND árni joensen fartekst@mail.dk útlond Tropiski stormurin Gonu kann raka oljuútbúnaðin við Persaflógvan, og tað ávirkar oljuprísin Í morgun var tropiski storm­ urin Gonu sunnan fyri Pakistan, men veður­mennin­ ir í økinum siga, at hann hevur kós ímóti Persa­ flógvanum, og tað verður tikið í størsta álvara. Í Oman hava herurin og løgreglan fingið boð um at standa tilbúgvin. Landið framleiðir umleið 700.000 tunnur av olju um sam­ døgrið, men har eru fleiri havnir, sum avskipa olju úr øðrum londum í økinum. Onnur lond í økinum hava tikið onnur stig, men Saudiarabia og Sameindu Arabisku Emiratini hava boðað frá, at tey vænta ikki stórvegis skaða av ill­veðri­ num. Tíðindini um Gonu fingu alt fyri eitt ávirkan á prísin á altjóða oljumarknaðinum. Olja, sum fyri vikuskiftið bleiv seld fyri góðar 69 dollarar, fór upp um 70 dollarar í gjár. Í morgun var Gonu sunnan fyri pakistonsku strondina Lágtrýst trýstir oljuprísin upp Avvarðandi hjá teimum, sum lótu lív í hópdrápinum, hava nú stevnt ST og Niðurlondum Fleiri túsund avvarðandi hjá teimum umleið 8.000 muslimsku monnunum og dreingjunum, sum lótu lív í Screbrenica-hópmorði­ num í 1995, draga nú ST og niður­lendsku stjórnina fyri rættin. - Hetta snýr seg ikki sum pengar, men um virðing, sigur Marco Gerritsen, sum er sak­ førari, og sum um­boð­ar tey umleið 6.000, sum hava reist sakarmálið. Hann og umboð fyri tey av­varð­andi hava arbeitt við máli­num í fleiri ár, og tað var ikki av tilvild, at tað bleiv lagt fyri rættin í gjár. Tí sama dag fór krígs brotsmannadómstólurin í Haag undir málið ímóti bosnia­serbiska generali­ num Zdrav­ko Tolomir, sum verður settur í samband við hóp­morðið í Screbrenica. Tey avvarðandi krevja ST dømt, tí ST hevði lýst bosniska býin Screbrenica sum eitt trygt stað, har sivilfólk kundu kenna seg trygg. Niðurlendskir her­ menn høvdu eftirlit við býnum, men teir vóru ikki førir fyri at forða bosnia­ serbiska herinum at taka seg inn í býin í juli í 1995. Tí hava tey avvarðandi eisini lagt sak ímóti Nirður­ londum. Rættarmál um Screbrenica William Jefferson Amerikanskur politikari ákærdur fyri mutur og svik William Jefferson, sum umboðar tann demokratiska flokkin í amerikanska Um­ boðs­mannatinginum, er ákærdur fyri so grov lógar­ brot, at tey kunnu geva hon­ um upp í 200 ára fongsuls­ revsing. Fyri tveimum árum síðani fann løgreglan meiri enn eina hálva mió. krónur í einum kassa í frystiboksini heima hjá politikaranum, og nú er hann ákærdur fyri svik, mutur og onnur fíggjar­ lig lógarbrot í 16 ymsum førum. Hóast illgrunin um svik og annað kom fram fyri meiri enn einum ári síðani, bleiv William Jefferson afturvaldur í Umboðs­man­ na­­tingið fyri statin Lou­s­i­ ana á valinum seinasta heyst. Politikari kann fáa 200 ára fongsul