mikudagur 13. juni 2007síða 12

12 Nr. 111 - 13. juni 2007 Sosialurin Gevið fótbólts­ venjarunum rætt SAMBAND eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað­leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Tað er greið tala, sum Kurt Mørkøre hevur í blaðnum í dag. Fyrrverandi lands­liðskempan, sum nú virkar sum venjari, vil hava skipað viðurskifti at galda á arbeiðsmarknaðinum hjá fót­ bólts­venjarum. Talan er um sjálvsagdan rætt. At tal­­an er um eina risiko við venj­ar­a­ set­­an, hevur einki við spurningin um trygd at gera. Vilja vit hava venj­arar, sum veruliga kunnu lyfta støð­ið á før­ oyskum fótbólti, so skulu hesir eisini hava umstøður til tað. Tað vil siga, at teir meira ella minni mugu fáa møg­u­leika at hugsa um fót­bólt burt­ ur­av. Men skulu teir tað, so er eisini neyðugt, at fíggjarliga trygd­ar­net­ið er til staðar. Spælarar og dómarar hava seinnu árini fingið greiðar reglur um síni rætt­indi. Enn standa venjararnir tó við ongum í so máta. Kanska tí teir í veruleikanum eru ein somikið veik­ur bólkur. Við kravinum um út­búgving standa venjararnir tó mun­andi sterkari í dag, enn teir hava gjørt, og fyri at verja fakliga støðið inn­ an yrkið er tí púrasta sjálvsagt, at greið­ar treytir verða setta mótvegis ar­beiðs­gevarunum. Lutfalsliga munnu føroysku feløgini fara at nærkast heimsmetinum, tá tal­an er um venjarauppsagnir. Og tað er ikki víst, at nýggjar og greiðar spæl­i­reglur í sjálvum særn broyta hetta. Men tær kunnu tryggja, at feløgini eisini mugu hugsa um av­leið­ ing­ar­nar av sínum gerum, tá stigið verð­ur tikið. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00-13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1330 “Gott at Helgi ikki er lækni” stendur sum yv­­i­ rskrift yvir eini grein, sum for­maðurin í “Ungum fyri Miðflokkin”, Tóri Høj­ gaard, hevði í bløðunum í farnu viku. Lat meg siga bein­an vegin, at eg eri púra samdur við yvirskriftini. Men tíverri byggir Tóri grein­ina á fleiri misskilj­ing­ ar, sum eg tí verði noyddur at rætta. Misskiljing 1 Greinin byrjar við orð­u­ num: “Helgi Abrahamsen royn­ir í einum lesarabrævi enn einaferð at ræða okkum frá at hugsa tankan, at vit ein dag kunnu gera okk­um leysar av blokk­ stuðl­i­num.” Hetta er ein stór mis­ skiljing. Eg stúri als ikki fyri tí degi, tá inntøkurnar, sum vit sjálvi skapa til sam­ felagið, verða minst líka stór­ar sum útreiðslurnar. Tvør­t­ur­ímóti, so haldi eg, at vit eiga at gera alt sum vit kunnu, fyri at styrkja um inntøkugrundarlagið und­ir føroyska sam­fel­ag­ num. Tað sum eg harafturímóti havi ávarað ímóti, er at tveita blokkstuðulin burtur, áðr­enn vit hava funnið nakað annað inntøku­grund­ ar­lag at seta ístaðin. Misskiljing 2 Tóri sigur seg vera samdan við mær, um at skatta­byrð­ an hevði vaksið munandi, um blokkstuðulin bleiv burt­ur eftir einum degi, men hann heldur tó, at støð­ an hevði verið ein onnur, um hetta hendi líðandi yvir eitt longri tíðarskeið. Hetta er eisini ein mis­ skiljing. Um vit missa blokk­stuðulin frá einum degi til annan, ella tað hend­ir líðandi yvir fleiri ár, tað í sær sjálvum broytir ikki upphæddina, sum vit missa, og sum skatt­gjald­ar­ in má rinda. Tað einasta sum broytist, er at við eini longri skiftistíð kunnu tit lumpa fólk til at taka undir við loysingini, tí tá síggja tey ikki avleiðingarnar, fyrr enn skaðin er hendur. Misskiljing 3 Tóri sigur víðari: “Helgi vil við lesarabrævi sínum ræða Før­oya fólk til at halda, at Mið­flokk­urin vil hava blokk­in at hvørva eftir stutt­ ari tíð, men hetta er als ikki so”. Her hevur onkur misskilt okk­urt, tí í februar hevði Kar­s­t­en Hansen tíð­ind­a­ fund, har hann boðaði frá, at hann fór í Miðflokkin, og ein av grundgev­ing­u­ num var, at Miðflokkurin hevði sama politikk á ríkis­ rætt­ar­liga økinum sum Kar­ st­en sjálv­ur. Og Karsten hev­ur mang­an sagt, at hann vil hava blokkin burtur “í dag heldur enn í morgin”. Søgan um sjúklingin Tóri brúkar síðani eina mynd av einum sjúklingi, sum er við at koma fyri seg, og tí noyðist læknin at taka tann vanabindandi heili­­vágin frá honum. Sjúkl­ ing­­urin er Føroyar og heili­ vág­urin er blokkstuðulin. Fyri at siga tað sum tað er, so dámar mær ikki at sam­an­bera Føroyar við ein ússa­ligan sjúkling, sum livir av heilivági, tí eg haldi at vit hava eitt gott land at liva í. Men um eg kortini skal halda fast við mynd­ina hjá Tóra, so eri eg samdur í tí, at tað er altíð rætt at taka heilivágin frá sjúklinginum, tá hann er komin fyri seg. Men sam­ tíðis vil eg undir­strika, at tað er umráðandi at tryggja, at sjúklingurin veru­liga er blivin frískur og kann liva uttan heilivág, áðr­enn heilivágurin verður tik­in frá honum, tí annars doyr hann. Har er tað, at eg havi víst á, at meðan loysingar­flokk­ ar­nir fegnast um, at “heil­i­ vág­ur­in verður trapp­aður ni­ð­ur”, so er sjúk­ling­urin als ikki komin á føtur. Heil­ i­vágurin er til fyri at gera sjúkl­ingin frískan, og tí mugu vit ikki rokna við, at sjúkl­ingurin blívur frísk­ur av at missa heili­vágin. Tað er munurin millum mína og tykkara uppfatan av blokk­­stuðlinum. Tóri brúkti yvirskriftina “Gott at Helgi ikki er lækni”. Men eftir at hava lisið hasa samanberingina havi eg hug at siga, at kanska er tað eisini gott, at Tóri heldur ikki er lækni! Gott at Tóri ikki er lækni Helgi Abrahamsen Løgtingið avtikið Føroyar hava havt skipaðar og greiðar mannagongdir við at játta pening til lands­ hús­ar­haldið á fíggjarlóg. Fólkavalda løgtingið hev­ ur hesa heimild og eingin ann­ar, og eingin útreiðsla kann gjaldast uttan heimild á fíggjarlóg ella aðrari játt­an­ arlóg. Í bráðkomnum førum kann farast umvegis fíggj­ar­ nevnd­­ina eftir eykajáttan um­­ vegis fíggj­ar­nevnd­ar­skjal. Játtanarskipanin er rím­i­ liga greið hesum vi­ ð­ víkjandi. Løgtingið hevur fleiri ferð­ ir viðgjørt mál um at lækka flutningskostnaðin 2007 hjá Strandfarskipum Landsins, og nógvar hugsanir eru ting­ manna millum um hesi við­ ur­skifti. Eitt málið um at játta 5 mió.kr. til at lækka flutn­ings­ kostn­aðin 2007 varð sam­ tykt, meðan fleiri mál um aðrar játtanir vóru feld. Hóast løgtingssamtyktina, so hevur landsstýrismaðurin nú í eitt hálvt ár ligið oman á játtanini. Mánadagin loyvdi eg mær eina grein um tað ótrúliga atgerðarloysi, sum valdaði í fleiri málum í Inn­lend­is­mál­a­ ráð­num, eitt nú hesum við­ víkjandi, og dagin eftir varð málið lagt fram og viðgjørt á lands­stýrisfundi. Útvarpið veit so í dag at siga, at landsstýrið hevur viðgjørt fíggjarlógina 2008 og samtykt at lækka flutn­ ings­kostnaðin fyri 2008. Landsstýrið hevur sostatt tik­ið sær tær játtanar­heim­ild­ ir, sum eingin annar enn løg­ ting­ið hevur, og hevur so­statt framt eitt álvarsligt inn­triv í játtanarskipan lands­ ins. Áðrenn løgtingið so mikið sum hevur fingið orðið fyri seg og enn minni tikið støðu til at játta peningin, hevur land­sstýrið samtykt at gera eitt størri inntriv í komandi fíggj­ar­lóg. Um tað fær nakrar av­leið­ ing­­­ar? Neyvan. Lógin um ábyrgd lands­stý­ r­ismanna hevur verið óvirkin so at siga alt val­ skeið­ið, og við felags sam­ tyktum á lands­stýr­is­fund­um er tann einstaki lands­stýr­is­ mað­urin gjørdur á­byrgd­ar­ leysur. Júst tí hættaði lands­stýr­is­ mað­urin í Innlendismálum sær ikki at avgreiða málið, og júst tí varð tað samtykt á lands­stýrisfundi, har eingin ein­stak­ur landsstýrismaður he­vur ábyrgdina. Hergeir Nielsen