mikudagur 16. februar 2000síða 3

5 tíðindablaðið sosialurin Nr. 32 - 15. februar 2000 4 tíðindablaðið sosialurin Nr. 32 - 15. februar 2000 Úr Løg- tinginum Markið fyri avskrivingum verið hækkað munandi Sjey fyrstu við- gerðir undir einum Á skránni fyri tingfundin í gjár vóru sjey fyrstu viðgerðir. Tær vórðu allar viðgjørdar undir einum JOHN JOHANNESSEN Dagsskráin fyri tingfund- in í gjár taldi heili nýggju punkt. Men í veruleikan- um vóru kortini ikki meira tvey mál á skránni umframt framløgur. Á dagsskránni vóru nevniliga ein triðja við- gerð, sjey fyrstu viðgerðir og framløga. Men av tí, at allar tær sjey fyrstu við- gerðirnar snúu seg um sama mál og tískil vórðu viðgjørdar undir einum, var talan bert um eina triðju viðgerð, eina fyrstu viðgerð og framløgu. Málið, sum var til fyrstu viðgerðar, var ting- mál nummar 46/1999, ið er uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um meirvirðisgjald. Hetta málið legði Karsten Han- sen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, fyri tingið 25. januar. Tær sjey fyrstu við- gerðirnar, sum vórðu við- gjørdar undir einum, vóru av ávikavist tingmáli nummar 29/1999, 30/ 1999, 32/1999, 33/1999, 34/1999 og 48/1999. Tingmál nummar 29/ 1999 er uppskot til løg- tingslóg um dagstovnar og dagrøkt. Tingmál nummar 30/ 1999 er uppskot til løg- tingslóg um avtøku av løgtingslóg um býtið av almannaútreiðslum við meira. Tingmál nummar 31/ 1999 er uppskot til løg- tingslóg um broyting í lóg um almenna forsorg. Tingmál nummar 32/ 1999 er uppskot til løg- tingslóg um broyting í lóg um barnaforsorg. Tingmál nummar 33/ 1999 er uppskot til løg- tingslóg um broyting í løgtingslóg um heima- sjúkrasystratænastuna. Tingmál nummar 34/ 1999 er uppskot til løg- tingslóg um broyting í løgtingslóg um heilsu- systratænastuna. Seinasta tingmálið í røðini av teimum, ið vóru til fyrstu viðgerðar, var tingmál nummar 48, sum er uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um viðbót til ávísar pen- sjónistar v.fl. Øll tingmálini, ið vóru til fyrstu viðgerðar, hevði Helena Dam á Neystabø, landsstýriskvinna í Almanna- og Heilsumál- um lagt fyri tingið. Áðrenn tingfundurin var lokin, var framløga á skránni. Privatisering av dagsskránni Uppskotið hjá Sambandsflokkinum um privatisering av almennum partafeløgum varð tikið av skránni á fyri tingfundin hósdagin JOHN JOHANNESSEN 8. februar, legði Edmund Joensen, løgtingsmaður, vegna Sambandsflokkin fram uppskot til samtykar um, at privatisering av al- mennum partafeløgum. Hetta uppskotið skuldi koma til fyrstu viðgerðar á tingfundinum hósdagin, men varð tað tikið av dagsskránni. Sambandsflokkurin heitir í uppskotinum á landsstýrið um at leggja løgtingslógaruppskot fyri tingið av alemmnum partafeløgum, og nevnir flokkurin fyrst og fremst Føroya Banka og Føroya Tele. Flokkurin sigur í við- merkingunum til uppskot- ið, at onnur feløg eisini kunnu koma við í ætlan- ina, men at talan skal vera um eina varisliga privati- sering. Sambandsflokkurin sig- ur, at hann allatíðina hev- ur hildið, at so skjótt ring- asta kreppan var av, átti at verið farið undir eina sokallaða normalisering av eigaraviðurskiftunum í Føroya Banka. Somuleið- is vísir hann á, at ætlanin um at gera stovnar til partafeløg bara var fyrsta stigið á leiðini, áðrenn far- ið varð undir at privati- sera. Tøkniliga gongdin ger, at virkir í dag sjálvdan rokna rakstrargøgn, ið hava eitt virði á 4.000 kr, sum eina íløgu, men heldur sum eina vanliga rakstrarútreiðslu, skrivar Vinnuhúsið Løgtingið samtykti í farnu viku eitt uppskot frá landsstýrinum um broyting í løgtingslóg um skattligar avskrivingar v. m. Í vavi er ikki talan um stóra broyting, men talan er um eina broyt- ing, ið ger tað umsitingar- liga nógv lættari hjá vinn- uni, og hetta er at frøðast um. Í grein 3 í løgtingslóg nr. 52 frá 29/12 1971 um av- skrivingar, varð ásett, at út- veganarpeningur upp til 4.000 kr kann verða drigin frá skattskyldugu inntøkuni ta inntøkuár, sum nýútveg- anin fer fram. Lógarbroyt- ingin merkir, at nevnda mark á 4.000 kr fyri av- skriving av smáognum verður upp í 20.000 kr. Ikki regulerað Føroya Arbeiðsgevarafelag hevur fleri ferðir gjørt myndugleikarnar varar við, at í Føroyum hevur upp- hæddin ikki verið regulerað, meðan hon í Danmark verð- ur regulerað árliga. Felagið hevur víst á, at fyri at minka um fyrisitingarligu byrðurnar hjá virkjunum og hjá almennu umsitingini, átti markið fyri avskriving- um at verið hækkað mun- andi. Tøkniliga gongdin ger, at virkir í dag sjálvdan rokna rakstrargøgn, ið hava eitt virði á 4.000 kr, sum eina íløgu, men heldur sum eina vanliga rakstrarútreiðslu. ÓLAVUR Í BEITI Í partinum »Íløgan í nýggja bygningin« stendur í frá- greiðingini hjá Rasmussen & Weihe, at upprunaliga metingin var, at samlaða byggingin fór at kosta 11,5 mió. krónur. Haraftrat kom 1 mió. krónur til neyð- streymsaggregat sum partur av eini almennari tilbúgv- ingarskipan. Seinni varð bygningurin mettur at kosta 11,9 mió. kr., men endaliga upphæddin gjørdist 12,1 mió. krónur. Rasmussen&Weihe hava so sett sambandið millum kostnaðin av samlaðu bygg- ingini upp ímóti fíggjarlóg- ini, upprunaligu játtanini og endaligu játtanini, og siga at fíggjarlógarjáttanin til neyðstreymsaggregat er, hó- ast hon varð strikað í 1998, tikin við aftur í 1999. – Um ætlanin við broyttu fíggjarlógarjáttanini var, at SVF skal gjalda hesa upp- hædd yvir sín egna rakstur, átti hon at verið við í rakstr- inum fyri 1998, har hon hoyrir heima. Hetta merkir í stuttum, at úrslitið í 1998 var 1,2 mió. kr. verri enn ársroknskapurin hjá SVF vísti, siga Rasmussen & Weihe. Vánaligt samskifti Um orsøkina til, at fíggjar- lógarjáttanin (byggijáttanin) uppá 11,9 mió. lækkar undir teirri endaligu viðgerðini til 10,9 mió., siga Rasmussen & Weihe, at hon er óivað, at roknskapurin hjá SVF í fíggjarlógaruppskotinum vísir eitt rakstraravlop uppá 2,6 mió. kr. – SVF hevur í hesum sambandi víst á, at rokn- skapurin er skeivt endur- givin á fíggjarlógini, og at SVF hin 26. august 1997 sendi skjøl til fíggjarfulltrú- an í Mentamála- og Undir- vísingarstýrinum, har greitt var frá skeivleikanum. Tað er okkara fatan, at samskift- ið, sum hevur verið millum Mentamála- og Undirvís- ingarstýrið og SVF í hesum máli, hevur ikki verið so gott, sum tað átti, siga Ras- mussen & Weihe. Roknsingin skal gjaldast Og víðari verður sagt, at vit skulu ikki við hesum leggja okkum út í, um íløgan til bygningin átti at skerjast, men vit staðfesta, at um grundgevingin fyri skerjing- ini var avlopið, sum rokn- skapurin hjá SVF vísti á fíggjarlógini, so varð hon gjørd út frá skeivum for- treytum. – Tað er givið, at um so er at byggingin varð steðg- að, orsakað av at skarvað var av játtanini, so hevði hetta havt avleiðingar fyri framtíðar nýtsluna av tí sum longu var bygt, samstundis sum hetta óivað eisini hevði havt avleiðingar fyri sam- Roknskapurin í SVF skeivt endurgivin á fíggjarlógini – Vit vilja ikki leggja okkum út í, um íløgan til bygningin átti at verð skerd, men vit staðfesta, at um grundgevingin fyri skerjingini var avlopið, sum roknskapurin hjá SVF vísti á fíggjarlógini, so varð hon gjørd út frá skeivum fortreytum, sigur Grannskoðarafelagið Rasmussen & Weihe um nýggja bygningin hjá Sjónvarpinum skifti/kontraktviðurskiftini millum teir sum gjørdu ar- beiðið og byggiharran. – SVF hevur ikki tikið rokningina uppá tær 1,2 mió. kr. við í roknskapin fyri 1998 og harnæst hevur SVF ikki goldið rokningina enn. Orsøkin til hetta skal partvís síggjast út frá tí, at SVF hevur roknað við, at tá játtanarmyndugleikin sá, at skerjing varð gjørd út frá skeivum fortreytum, so fór upphæddin at verða játtað av nýggjum. – Upphæddin hevur so- leiðis hvørki havt rakstrar- ella gjaldførisávirkan enn, men rokningin skal gjaldast, og tá fer upphæddin at hava gjaldførisávirkan. Sum støðan er nú, hevur SVF ikki gjaldføri at gjalda rokn- ingina uttan so at aðrir ogn- arar mugu bíða við at fáa sín pening, skriva Rasmus- sen & Weihe í hesum parti- num av frágreiðingini um Sjónvarpið. Sum støðan er nú, hevur SVF ikki gjaldføri at gjalda rokningina upp á 1,2 mió. kr. uttan so, at aðrir ognarar mugu bíða við at fáa sín pening, skriva Rasmussen & Weihe í hesum partinum av frágreiðingini um Sjónvarpið Tróndur fekk skaða av súgi Strandfaraskipið, Tróndur, mátti gjaramorgunin takast úr sigling, orsakað av einum skaða skipið fekk av nógvum súgi í Havini í Skopum JOHN JOHANNESSEN Týsmorgunin mátti strand- faraskipið, Tóndur, umvæl- ast á Tórshavnar Skipa- smiðju, eftir ein lítlan skaða, hann fekk av nógv- um súgi í Havnini í Skop- un. Talan var ikki um nakran stóran skaða, og um mid- dagsleitið kundi Tróndur aftur sigla um Skopunar- fjørð við fólki og farmi. Tað, sum hendi við Tróndi var, at ein kantur á gronini, sum skipið brúkar at hefta seg í ferjuleguna við, brotnaði, tá skipið í nógva súginum arbeiddi so hart móti ferjuleguni í Skopun. Sambært teknisku deild hjá SL kundi skaðin sveisast aftur í Skopun, men av tí at einki hóskandi tilfar var at finna í Sandoynni, mátti skipið sigla til Havnar at verða umvælt. Leiðin um Vestmanna- sund var eisini darvað eitt sindur gjáramorgunin, men her var súgur í sjónum ikki orsøkin, hóast tað frættist úr Vágum, at nógvur súgur eisini var í Vestmannasundi Tórbjørn spyr um usiting av tunfiskaloyvum Jørgen Niclasen skal mikudagin millum annað svara Tórbirni Jacobsen undir hvørjum treytum tunfiskaloyvi verða latin og um ymiskar treytir eru settar ymisku loyvishavarunum JOHN JOHANNESSEN Jørgen Niclassen, landsstýr- ismaður í fiskivinnumálum, skal mikudagin svara frá- boðaðum munnligum spurnigi frá Tórbirni Jacob- sen, tingmanni, um umsit- ing fiskimálastýrisins av tunfiksloyvum. Fyrispurningurin er settur saman av fimm spurningum, og spyr Tórbjørn Jacobsen: – Hvussu nógv tunfiska- loyvi eru givin. Nær og til hvønn? – Undir hvørjum treytum eru tunfiskaloyvini latin? Og um ymsar treytir eru settar loyvishavarunum, verður biðið um eina nærri grundgeving fyri hesum. – Í hvønn mun hevur Fiskimálastýrið tryggjað sær, at loyvishavararnir sjávir eru mentir at gagnnýta hesi loyvi? – Um loyvishavararnir ikki hava førleika til sjálvir at gagnnýta hesi loyvi, hvørji tiltøk hevur — ella ætlar — Fiskimálastýrið at Ávirkan løg- mans skal gerast greið Helena Dam á Neystabø skal mikudagin svara munnlig- um fyrispurningi frá Kristiani Magnussen, um hvørja á- virkan hóttanarbræv frá løgmanni hevði á uppsøgnina av fyrrverandi sjúkrahúsleiðaranum JOHN JOHANNESSEN – Hvørja ávirkan hevði brævið frá løgmanni á upp- søgnina av Jákupi Mørkøre, fyrrverandi sjúkrahúsleið- ara? Soleiðis ljóðar munnligi fyrispurningurin frá Krist- iani Magnussen, løgtings- manni, sum Helena Dam á Neystabø, landsstýris- kvinna í almanna- og heilsumálum, skal svara á tingfundinum mikudagin, tá fráboðaðir fyrispurningar eru á dagsskránni. Kristian Magnussen vísir á, at nakað efir, at Jákup Mørkøre varð sagdur úr starvinum sum leiðari á Landssjúkrahúsinum kom fram, at Helena Dam á Neystabø frammanundan uppsøgnina hevði fingið bræv frá løgmanni, har hann gjørdi henni greitt, at gjørdi hon ikki bart á Landssjúkra- húsinum, fór løgmaður sjálvur at taka neyðug stig í hesum máli. Hvørjum tiltøkum, løg- maður hóttir landsstýris- kvinnuna við, heldur Krist- ian Magnussen ikki vera trupult at ímynda sær. Hann vísir á, at uppgáva løgmans sambært grein 33, stk. 3 í stýrisskipanarlógini er at hava eftirlit við, at hvør ein- stakur landsstýrismaður sit- ur fyri sínum málsøki á lóg- ligan og fullgóðan hátt. Í brævinum til Helenu Dam á Neystabø segði løg- maður soleiðis: »Løgmaður er gjøgnum fjølmiðlarnar vorðin kunnaður um ætlað- ar hópuppsagnir á Lands- sjúkrahúsinum. Talan er um stórt og álvarsligt mál, sum av vesturættini í gjár. Tað, sum darvaði Vestur- leiðini gjáramorgunin var, at ein oljutrýstslanga í ferju- leguni á Oyragjógv var far- in. Brekið varð skjótt um- vælt, og tí gjørdist leiðin um Vestmannsund eisini reglu- lig fyri middag í gjár. seta í verk til tess at tryggja almenn áhugamál í hesum sambandi? – Hvussu ætlar Fiskimál- astýrið at umsita slík loyvi í framtíðini? Er ætlanin at broyta mannagongd, verður biðið um eina frágreiðing um ætlaðu broytingarnar og við hvørjari grundgeving hesar verða settar í verk. Herfyri kom fram, at tað ber til at vinna pening burt- urúr at eiga tunfiskaloyvi, hóast tú ikki eigur skip, við at leiga tunfiskaloyvið út. løgmaður av tygum ikki er vorðin kunnaður um. At tílík stórmál verða bor- in fram í fjølmiðlunum, utt- an at løgmaður er vorðin kunnaður, og uttan at málið er viðgjørt á landsstýris- fundi, er ikki nøktandi. Løg- maður kann als ikki góðtaka hesa framferð. Er orsøkin til hetta vána- liga arbeiðslag tann, at em- bætisførslan í fyrisiting tyg- ara ikki hevur verið nøkt- andi, eigur hetta at fáa av- leiðingar. Um so er, at greiða ikki fæst á hesum alt fyri eitt, fer løgmaður sjálv- ur at taka neyðug stig í hes- um máli.« Kristian Magnussen, løgtingsmaður spyr Helenu Dam á Neystabø