hósdagur 3. mai 2007síða 9

9 tíðindi Nr. 85 - 3. mai 2007 - Nú síggja vit úr­slit- ini av okkar­a ar­beiði við svar­talistunum og samstar­vinum millum limalondini, sigur­ skr­ivar­i í NEAFC, Kjar­tan Hoy­dal. Fiskivinna Jógvan H. Gardar Oslo: Kjartan Hoydal hev­ ur staði á odda fyri arbeið­ num hjá NEAFC­skriv­ stovuni og limalondunum mó­ti ó­ló­gligu veiðuni í NEAFC­økinum – land­ norðingspartinum av Atlanshavinum. ­ At vit nú fáa upplýsn­ ingar um at seks trolarar eru á veg til upphøggingar, meðan aðrir verða hildnir aftur í NEAFC­havnum, vísir okkum at vit nú sígg­ ja úrslitini av arbeiðnum mó­ti ó­ló­gligu veiðuni, sig­ ur Kjartan Hoydal. ­ Nýggja havnaeftirlitis­ skipanin sum NEAFC kom við 1. mei i bardaga­ num mó­ti ó­ló­gligum, ikki skrásettum og ikki skipað­ um fiskiskapi í norðurhøv­ um er ein týdningarmikil sigur mó­ti piratunum, sig­ ur norski fiskimálaráðhar­ rin, Helga Pedersen. Væl nøgdur ­ Vit eru sera væl nøgd við at teir fyrstu seks sjó­­ rænararnir eru á veg til upphøggingar. Upphøgg­ ingin loysir ein stó­ran tru­ pulleika í Irmingarhavin­ um og hevur vakt ans nó­g­ va staðni, sigur Kjartan Hoydal. Tey hava fingið nó­gvar fyrispurningar um arbeiði seinastu dagarnar. ­ NEAFC og limalond okkara síggja hetta sum eitt ó­gvuliga gott úrslit av tí svartalista vit hava havt í gongd síðan 2004. Vit kunnu vísa til sera gó­ð úrslit av okkara arbeiði, sigur hann. ­ Gjøgnum kanningar og innheintan av upplýs­ ingum hevur NEAFC eitt umfatandi tilfar um svart­ listaðu skipini og hvør stendur aftanfyri tey, sigur Kjartan Hoydal, og leggur afturat at vert er at merkja sær, at russiskir myndug­ leikar hava havt ein stó­ran leiklut í tí loysnini sum nú liggur á borðinum. NEAFC hevur arbeitt við at fáa steðga virksem­ inum hjá trolarunum og ikki minst roynt at forða fy­ri at eigararnir halda fram við virkseminum. ­ Tað er sera gott at vita at seks av trolarunum nú eru undir upphøgging, eft­ ir at hava verið hildnir aft­ ur í NEAFC­havnum. Harafturat vera níggju aðr­ ir trolarar og frystiskip hildin aftur í NEAFC­ havnum. Umframt at fimm onnur skip ikki longur eru í Norður­ Atlantshavinum, sigur Hoydal. Stórar mongdir Tað hevur verið ringt at meta um hvussu stó­rar mongdir av kongafiski hesir ó­ló­gligu trolararnir hava fiska. Men kongafis­ kastovnurin í Irmingarhav­ inum hevur verið í mink­ ing, og roynt verður at av m a r k a ve i ð u n a . NEAFC­londini hava sett eina kvotu, men eingin hevur vita hvussu nó­gv sjó­rænararnir hava fiska. Ein lítil ábending um at mongdirnar eru stó­rar vís­ ir ein kanning í Hong Kong, sum NEAFC bað um. ­ Landingarnar hjá tveimum frystiskipum í Hong Kong, sum høvdu tikið fisk frá hesum skip­ um í fjør, vó­ru eftir kann­ ingar hjá kinesiskum myn­ duleikum mettar til mill­ um 10.000 og 11.000 tons í livandi vekt. Loyvda veiðan var umleið 60.000 tons, meðan hon í ár er 41.000 tons. So talan er um stó­rar mongdir, sigur Kjartan Hoydal. Fr­iis by­r­jar­ við web-sjónvar­pi Danski Janus Friis vann sær milliardir, tá hann seldi Skype. Nú er danski ríkmaðurin til reiðar at senda joost.com á marknaðin. Talan er um sjó­nvarp umvegis alnetið, har brúkararnir kunnu velja millum fleiri enn 150 rásir. Allar hesar verða sendar í gó­ðari gó­ðsku, so veruligt breiðband er neyðugt, men hetta er ivaleyst nakað, ið mest sum hvørt húsarhald kemur at hava í framtíðini. Inflatión upp á 2200% Afrikanska landið, Zimbabwe hevur í løtuni hægstu inflatió­nina í heiminum. Við Mugabe við valdið er rímiliga sterka fíggjarstøðan hjá landinum farin í knús, og í dag liva umleið 80% av íbúgvunum í landinum undir fátækramarkinum. Inflatiió­nin í Zimbabwe er tó­ á ongan hátt met. Undir sonevndu hyperinflatió­nini í Týsklandi í 1929 vó­rðu prísirnir tvífaldaðir 49. hvønn tíma. Tað svarar til eina inflatió­n upp á 3.250.000% til sey­m - NEAFC-samstar­vi steðgar­ sjór­ænar­um Hetta prógvar nyttuna í sam­starv­ inum­ hjá NEAFC, sigur Kjartan Hoydal, skrivari hjá felagsskapinum­ út av hvør eigur skipini, og hvørki einstøk lond ella NEAFC hava tey tó­l og møguleikar sum skulu til fyri at finna røttu eigararnar. Truls Gulowsen sigur at tey hava roynt at seta bitarnar saman, og hava í dag eina gó­ða mynd av hvør sum eig­ ur trolararnar. Rostock­syst­ rarnar hava eigarar av rus­ siskum uppruna, men sein­ ast trolararnir vó­ru skrásett­ ir var í Georgia. Har blivu teir strikaðir fyri jó­l. ­ Tað vit hava gravað fram vísir at russisk handils­ fó­lk eiga trolararnar, og het­ ta eru tey somu sum í fleiri ár hava verið kend fyri ó­ló­g­ liga fiskiveiðu gjøgnum fel­ agið Pionerskaya Ocean Fishing, sigur Truls Gulow­ sen. Hann sigur at tey hava fylgt trolarunum í meir enn tvey ár. ­ Vit vó­na at nýggju NEAFC­reglurnar um eftir­ lit í havnunum gera at vit sleppa undan slíkum pirat­ virksemi framyvir. Havna­ eftirlitini hava verið sera vánalig í hesum málinum, serliga ES­havnirnar. Bæði vit í Greenpeace og íslends­ ka stjó­rnin hava fleiri ferðir roynt at fáa millum annað ES­londini til at steðga trol­ arunum, men einki er hent, sigur Gulowsen. ­ Trolararnir eru ein hó­tt­ an mó­ti ló­gligari fiskiveiðu, og ein álvarslig hó­ttan mó­ti fiskastovnunum. Meir upphøgging Sari Tolvanen, ið stendur á odda fyri altjó­ða havátakin­ um hjá Greenpeace, sigur at sjálvt um eftirliti nú gerst betri, so koma vit ikki uttan­ um at heimsins fiskifloti er ov stó­rur. ­ Fleiri skip mugu sendast til upphøggingar, og heims­ ins trolarafloti má setast saman so hann passar til støddina á teimum fiska­ stovnunum sum vit hava, sigur Tolvanen. Juanita” til høgru, er næstan burtur, m­eðan “Isabella” bíðar eftir túri so hon eisini kann upphøggjast. ”Starlette3” tøm­ur ”Isabella” fyri tað sum­ er av virði um­borð, og skal eftir øllum­ at døm­a aftur til Kaliningrad við útgerðini. Tað eru som­u eigarar aftanfyri Rostock­ systrarnar, sum­ ”Starlette3”. Mynd: Greenpeace/Henna Tahvanainen