mikudagur 30. mai 2007síða 21

miðvikan Siðsøguligt tilfar í Sosialinum mikudagar Vit hava hitt tann 85 ára gamla Jákup Reinert, vanli­ ga kallaður Jákup á Sundi. Hansara søga er áhuga­ verd. Lutvíst kann hann greiða okkum frá, hvussu tað var at vaksa upp á Sun­ di, har tað bert vóru tvey hús. Men Jakku hevur eisi­ ni eins og pápin, Gustav, og beiggin, Gimmi, verið ein kendur útróðrarmaður, og er hann framvegis er á floti, tá tað liggur fyri. Men hann hevur so vissuliga ei­ sini verið skipsmaður í sín­ um ungu døgum, eisini und­ ir krígnum. Tí er hansara frásøgn eitt gott íkast til okkara bygda­ og fiskiman­ nasøgu. Norðradalur og Sund eru nógv tengd sam­ an. Tað sama er við Kald­ bak. Tá arbeitt verður við slíkum frásøgum verður of­ ta komið fram á aðrar søg­ ur. Tað er eisini galdandi her. Tí kann sigast, at hen­ da røðin eisini er søgubrot hjá hesum trimum bygd­ um. Hetta er fyrsti av fimm pørtum. Fyrst skal eg greiða eitt sind­ur frá míni ætt í Norðrad­ali. Langabbi mín var Óli Johannesen f. 1830 úr Gortri við Gjógv. Hann vaks upp í Kvívík, men gjørd­ist seinni húskallur í Kald­bak. Hann giftist 1854 í Kald­bak við Angeliku Inger Margrethe Reinert av Á, f. 1829, í Kald­bak. Óli gjørd­ist uppsitari á prestagarði í Norðrad­ali og tók seinni við garðinum. Í hjúnarlagnum vóru fimm børn, sum fingu eftirnavnið Reinert eftir mammuni. Eitt av børnunum var abbi mín And­rias, f. 1855, sum tók garðin eftir pápan. Systkini hjá honum vóru Inga, Olevina, Kornelius og Charlotta, vanliga nevnd­ gumma. Omma var Johanna Maria Djur­ huus f. 1858 úr Skopun. Omma og abbi giftust í 1884. Pápi mín var Gustav Reinert. Systkini hjá honum vóru Jens, Óli, Nord­ina, sum búði í Noreg, And­rea, fór til Danmarkar og d­oyði nokk so ung, Sanna, og Jana, sum var gift í Skopun. Pápi flutti fyrst til Havnar, har hann saman við beiggja sínum, Jens, hevði matstovu, har Frelsu­ narherinum nú er. Mamma mín æt Elsebeth Helena, og hon var av Viðareiði. Tá tey flyta til Havn­ ar vóru tey nýgift og elsti beiggi mín Gimmi var fød­d­ur í Havn. Vit vóru seks systkin, tríggir d­reingir og tríggjar gentur. Míni systkin eru: Arngrim, kallaður Gimmi, giftur við Agnas Vang úr Kald­bak, And­reas, Hjørd­is, gift við Lars Christiansen úr Sumba, Gunhild­, kallað Gugga, sum var gift við Kjartan Jacobsen í Kald­bak, og Solveig, sum var gift við Jógvan Samuelsen í Havn. Bert systrar­ nar liva eftir. And­reas d­oyði 13 ára gamal av tuberklum. Hann varð saman við øðrum í húsinum smittaður av einum vitjand­i. And­rias gjørd­ist so ringur, at lívið ikki stóð til at bjarga. Hvussu Apol navnið kom til Føroya Matstovuvirksemið gekk ikki so væl. Tørvurin á matstovum var nokk ikki tann sami sum í d­ag! Matstovan fekk tó eina varand­i ávirkan. Hon er orsøkin til, at Apolnavnið er í Føroyum og er hetta ein áhugaverd­ søga. Umleið 1918­19 kemur eitt hollend­skt skip við eini salt­ last á red­ina í Havn. Nakrir av manningini fara við einum báti í land­. Ein av teimum var stýri­ maðurin Louis Apol. Men tá teir ætlaði sær at rógva umborð aftur, brast hann á við land­synningi, og tað var ómøguligt at rógva umborð. Hvat var so at gera, uttan at søkja sær lívd­, har hon fanst? Louis d­ugd­i eitt sind­ur av d­onskum og kund­i spyrja seg fyri. Hann varð vístur inni á Reinerts Kafé. Her hitti Louis fastur mína Sannu. Louis fór avstað aftur í fyrsta umfari, og hann lovar at koma aftur. Tí trúi Sanna nú ikki rættiliga! Men ein d­ag kemur Louis aftur, og tey giftast. Tey fluttu fyrst til Holland­s, har Eiko var fød­d­ur. Men Sanna treivst ikki í slættlend­inum í Holland­i, og tey fluttu aftur til Føroyar. Fyrst búgva tey í Havn. Síðan flyta tey Norðrad­als. Eiko greiðir frá, hvussu væl honum d­ámd­i at koma til Sund­ at vitja mam­ mubeiggjan. Hann var nakað javngamal við Gimma og Jak­ ku. Tað var ein stórur munur á Norðrad­al og Sund­, og hesin var at á Sund­i slapst á flot, tí tað var kyrrupláss, meðan tað sjáld­an var atleggjand­i í Norðrad­ali. Teir plag­ d­u at fara út frá við snøri ella at seta sílagørn og tílíkt, sum d­ámar smád­reingjum. Sanna og Louis fingu tvey børn afturat, og vóru tey Jóhanna og Jákup. Tey fluttu síðan Skopunar, og eftir nøkur ár aftur til Havnar. Louis var ein fjølbroyttur maður. Fyrstu árini sigld­i hann sum stýrimaður úti í heimi, men hevði eisini virksemi av ymiskum slag. Millum annað var hann millum­ maður, tá Silver Spray kom til Føroya. Áðrenn FF­blaðið varð niður­ lagt, hevði tað eina áhugaverd­a frásøgn um føroyingar, sum vóru á stórhvalaveiðu í Suðuríshavinim aftaná kríggið. Tá var tað Louis sum var umboðsmaður í Føroyum. Seinni gjørd­ist hann stjóri á Land­shand­linum. Eftirkomarar hjá Sannu og Lou­ is hava eisini gjørt seg gald­and­i í Føroyum á ymiskum økjum sum við byggivirksemi og telving. Fluttu inn á Sund Hetta var søgan um matstovuna. Annars hittust Óli pápabeiggi og kona hansara Josefina eisini har. Vit fluttu síðan inn á Sund­, har pápi fekk sær høsnagarð. Hann hevði einar 500 hønur, men tað gekk held­ur ikki nóg væl. Fólk Jákup á Sundi: Fiskimaður og útróðrarmaður Óli Jacobsen olij@sosialurin.fo Jakku, kendur útróðrarmaður, og kona hansara, Alvilda, ættað úr Sørvági.