mikudagur 6. juni 2007síða 11

11 tíðindi Nr. 106 - 6. juni 2007 at friða innastu leiðirnar royna í klettin. At friða tær innas­tu leiðirnar, ið eru upp­ vaks­trarøkið hjá ung­fis­ki­ num, hevði verið eitt ítøki­ lig­t s­tig­, ið eg­ ong­a løtu ivis­t í hevði tænt s­akini. Tos­kurin, s­um veks­ur upp á hes­um leiðum, er tann fis­k­ ur, s­um s­einni s­kal s­eta til fis­kis­kapin, s­ig­ur Jákup. Spurdur, um hann væntar, at lands­s­týrið og­ løg­ting­ fara at taka s­o s­tór s­tig­ í ein­ um valári, s­ig­ur hann, at het­ ta er tað mes­t ítøkilig­a, s­um myndug­leikarnir kunnu g­era. ­ Eg­ vænti ikki, at politis­­ ki myndug­leikin vil leg­g­ja tann parting­ av flotanum, s­um veiðir mes­ta tos­kin. Tað er óhug­s­andi, og­ tí noyðas­t tey, s­um s­kulu taka avg­erðirnar, nú nýtt fis­kiár byrjar til heys­tar, at leg­g­ja høvdini í blot og­ finna út av, hvørji ráð annars­ eru til at taka, um tey vilja niður­ undir komna tos­kas­tovnin­ um væl. Hann vís­ir á, at við fis­ki­ dag­as­kipanini ber ikki til at ás­eta eitt s­onevnt TAC fyri ein fis­kas­tovn, tí veiðan hjá s­ummum s­kipabólkum er blandað. ­ Fis­kidag­as­kipanin leg­g­­ ur nevnilig­a upp til, at vit s­kulu hava ein s­unnan “blanding­s­fis­kis­kap”, men s­kulu vit fáa mes­t møg­ulig­t burtur úr hes­um, s­kulu fis­kas­tovnarnir hels­t ikki koma s­o lang­t niður, s­um tos­kas­tovnurin er í løtuni. Jákup s­ig­ur, at eitt av mál­ unum við fis­kidag­as­kipanini var, at hon s­kuldi vera “s­jálvreg­ulerandi”, s­oleiðis­ at nóg­v kemur burtur úr, tá s­tovnarnir eru væl fyri – og­ minni, tá ið teir eru verri fyri. ­ Men hetta hevur ikki vís­t s­eg­ ikki at halda, tá til ber við s­kipanini undir g­iv­ nu ums­tøðunum at fis­ka ein s­tovn s­o lang­t niður, at s­tovnurin er niðanfyri s­o­ nevndu fyrivarnis­reg­luna. Hann vís­ir á, at traditiónin er, at teir, s­um kunnu fis­ka tos­k, lig­g­ja long­ri á honum, tí teir halda, at hóas­t tú ikki fært s­o nóg­v, s­o loys­ir tað s­eg­ kortini betri enn at fis­ka nakað annað. ­ Hetta g­er, at trýs­tið g­ers­t ov s­tórt, og­ tá er vandi fyri, at s­tovnurin fær ilt við at koma fyri s­eg­ aftur og­ s­oleiðis­ framhaldandi kann vera ein týðandi partur av g­rundarlag­num. Jákup Reinert s­ig­ur, at útróðrarflotin, s­um hevur loyvi at royna í klettin, er vorðin als­amt effektivari, s­um árini eru g­ing­in. ­ Bátarnir eru vorðnir betri, og­ tað er reiðs­kapurin eis­ini. Fis­kað verður við ymis­kum ag­ni, s­um verður keypt úr útlandinum, og­ nóg­vir fis­ka við fes­kari g­ág­­ g­u. Haraftrat kemur, at nóg­vir bátar hava eg­ning­ar­ trakt og­ s­oleiðis­ altíð kunnu royna við nýg­g­jum ag­ni. Fis­kifrøðing­urin leg­g­ur dent á, at havumhvørvið neyvan er øll ors­økin til, at tos­kas­tovnurin er s­o illa fyri. ­ Gróðurin á landg­runnin­ um, s­um s­kapar lívs­g­rund­ arlag­ið undir fis­kas­tovnun­ um, hevur s­einas­tu árini ikki verið yvir miðal, men hann hevur heldur ikki ver­ ið vánalig­ur – og­ als­ ikki s­o vánalig­ur, s­um hann var s­einas­t í áttatiárunum og­ fyrs­t í nítiárunum. Hann s­ig­ur, at s­jálvandi hevði tað tænt fis­kas­tovnun­ um, um vit høvdu havt yvir miðal g­óðan g­róður hes­i s­einas­tu árini. ­ Tað hevur s­o ótrulig­a s­tóran týdning­ fyri vøks­tur­ in, hvus­s­u lívs­g­rundarlag­ið hjá fis­kinum er. Eitt er s­jálv g­ýting­in. Annað er, hvat kemur undan og­ s­einni kem­ ur í fis­kis­kapin Jákup s­ig­ur, at g­ýting­­ ars­tovnurin hjá tos­ki í løtuni er niðanfyri tað, s­um hildið verður at vera ráðilig­t, og­ tí er tað ein s­purning­ur, um s­tovnurin meg­nar at fram­ leiða ta tilg­ong­d, s­um s­kal til fyri, at vit næs­tu árini fáa g­óða veiði. ­ Tilg­ong­din hevur verið vánalig­ í nøkur ár, men umráðandi er, at tað, s­um kemur undan, s­leppur at veks­a s­eg­ inn í veiðina, s­ig­­ ur fis­kifrøðing­urin. Útróðrarbátarnir eru vorðnir betri, og tað er reiðskapurin eisini. Fiskað verður við ymiskum agni, og nógvir fiska við feskari gággu. Haraftrat kemur, at nógvir bátar hava egningartrakt og soleiðis altíð kunnu royna við nýggjum agni Mynd: Vilmund Jacobsen Danir eta meira fisk Í eina tíð hevur lutfals­lig­a nóg­v verið g­jørt burtur úr dons­k­ um átøkum, s­um hava til endamáls­ at fáa fólk at eta meira fis­k. Dons­ku átøkini hava g­jørt g­óðan mun, og­ í dag­ eta dons­ku hús­arhaldini í miðal fis­k fjórða hvønn dag­. Dons­ku átøkini halda fram, og­ málið er nú, at fólk s­kulu fáas­t at eta fis­k triðja hvønn dag­. Dans­ka blaðið Fis­keri Tidende s­kriv­ ar, at s­kal hetta mál røkkas­t, er neyðug­t, at handlarnir, s­um s­elja fis­k, fáa betri fis­kadis­kar. Kans­ka kundu átøkini hjá dønum verið verd at hug­t uppá í Føroyum, nú fis­kur er s­o lætt atkomilig­ur her hjá okkum. Fis­kavirkið Norðfra í Norð­ depli s­elir eitt fittan part av s­íni framleiðs­lu á heimamark­ naðinum. Laksáfoss nøgdur við prís Fyrr í ár var ivi s­áddur, um nóg­ mikið fæs­t fyri Føroya Banka við tí s­øluhátti, s­um er valdur. Nú er virði bankans­ g­jørt upp til at lig­g­ja millum 1,6 og­ 1,9 milliard krónur, og­ Mag­ni Laks­áfos­s­, lands­s­týris­maður í fíg­g­jarmálum, heldur hetta vera eina nøktandi upphædd fyri bankan. – Hatta er ein g­óður prís­ur, vit fáa fyri bankan, tað er tað, s­ig­ur Mag­ni Laks­áfos­s­ við Útvarpið. Meðan Føroya Banki er virðis­mettur til knappar tvær milliardir, er Eik Banki er mettur til nærum fýra milliardir. Men Mag­ni Laks­áfos­s­ ávarar s­taðilig­a ímóti at s­amanbera føroys­ku bankarnar beinleiðis­, tí útg­ang­s­s­tøðið er s­o ymis­kt, s­ig­ur hann.