hósdagur 7. juni 2007síða 8

8 tíðindi Nr. 107 - 7. juni 2007 tíðindi Landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum noyðist at taka onkrar ó­populerar avgerðir, nú toskastovnurin er á fallandi føti, og sakkunnleikin mælir til, at eingin beinleiðis veiða verð­ ur eftir toski í kom­ andi fiskiári. Men hvørjar møguleikar hevur Bjørn Kalsø, og hvat kunnu vit vænta okkum av Før­ oya løgtingi í einum valári, sum kann ganga útyvir atkvøðu­ posan hjá teimum ráðandi Hugleiðing Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Tað kann kanska tykjast undar­ligt, at tað ser­liga er­ toskur­in, sum hevur­ tey stó­ r­u sveiggini og altíð hevur­ havt stór­ sveiggj í veiði. Vit plaga at siga, at toskur­ er­ “kanibalur­” – at hann etur­ sítt egna avkom, um ov lítið er­ av føði. Hugsandi er­ sjálvsagt, at toskur­ eisini etur­ avkomið hjá øðr­um fis­ ki, um hann fær­ fatur­ á tí. Ein or­søk til, at sveiggini í toskaveiðini er­u so stór­, er­, at veiðitr­ýstið eftir­ hes­ um dýr­a fiskaslagi er­ so stór­t. Flest øll fiskifør­, sum hava møguleikan til tess, vilja hava tosk, um tað yvir­­ høvur­ ber­ til. Tískil ver­ður­ tr­ýstið á stovnin alla tíðina optimalt. Er­ minni toskur­ at fáa, ver­ður­ bar­a fiskað eitt sind­ ur­ har­ðar­i. Skip og bátar­ leggja seg meir­a á fiskin, og soleiðis ger­st tr­ýstið upp­ aftur­ har­ðar­i. Sama er­, tá talið av fiski­ døgum ver­ður­ sker­t. Tá vil veiðimaður­in eisini r­oyna at ger­a tað betr­i – við meir­a línu og betr­i agni. Soleiðis egna nógvir­ fes­ ka gággu, sum toskinum dámar­ væl. Fyr­r­ egndu flestu bátar­ í landi. Var­ línan egnd, men líkindi ikki vór­u at loysa, tá dagur­in leið, settu menn stampar­nar­ í fr­ystar­an til næsta dag. Nú hava nógvir­ bátar­ tr­akt, haðani lína og húkar­ far­a aftur­ ígjøgnum. Í tr­aktini liggja nýggj og fesk øgn. Høgguslokkur­, saur­i og makr­elur­ ver­ða soleiðis ikki fr­yst uppaftur­, men far­a út við húkunum eftir­ fyr­stu upptiðning – og gágg­ an fer­ púr­asta fesk á húkar­­ nar­. Innaru leiðirnar Alt gott um, at útr­ór­ðar­menn vilja ger­a tað betr­i. Teir­ hava bát og útger­ð at r­inda, manning og familju at for­­ syr­gja. Hinvegin er­ spur­ningur­in, um veiðiskipanin kann ger­­ ast betr­i, soleiðis at meir­a ver­ður­ til allar­, og vinnan ger­st meir­a lønandi, bæði á sjógvi og landi. Lína tekur­ nógvan smá­ fisk – ikki bar­a tí, at tað er­ lína, men eisini tí, at smáu útr­óðr­ar­før­ini hava loyvi at r­oyna í klettin. Sakkunnleikin sigur­, at lína sum heild fiskar­ smær­r­i fisk enn eitt nú snella. Vit hava dømir­ úr­ r­ingum fiskiár­um, har­ stór­ur­ toskur­ kemur­ inn á fir­ðir­ og sund at leita sær­ føði. Hetta sóu vit ikki minst tey ár­ini, tá stovnur­in var­ heilt illa fyr­i. Innar­u leiðir­nar­ er­u sam­ bær­t fiskifr­øðingum upp­ vakstr­ar­økið hjá ungfiski, og tí er­ hugsandi, at tá stór­­ ur­ toskur­ leitar­ á hesar­ leiðir­ – í stør­r­i mun enn vanligt – ver­ður­ nógvur­ ungfiskur­ til toskaføði. Onnur­ fyr­ibr­igdi, sum hoyr­a heima í náttúr­uni, síggjast um vár­ið, tá toskur­ leitar­ á gr­ynr­i vatn at gýta. Sama er­, tá sildafiskur­, sum hann ver­ður­ r­óptur­, kemur­ inn á vanligu sildafiskaleið­ ir­nar­. Soleiðis eigur­ tað at ver­a, tá alt veit væl við hjá toskin­ um, og náttúr­an háttar­ sær­, sum okkum dámar­ best. Sildafiskur­ gongur­ eftir­ nebbasild, og tað er­ tá, vit plaga at síggja tey stór­u fug­ lavaðini. Bjørn Kals Tað eigur ongantíð at gerast so galið í Føroyum, at maður ikki kann kasta snørið út fyri Hólmafles, suður úr Glyvursnes ella innanfyri Høgnaboða – til húsbrúks Mynd: Vilmund Jacobsen Klassiskt konsert Sunnudagin 17. juni ver­ður­ klassisk konser­t í Nor­ður­landahúsinum við Nikolaos Kapnas á violin og Jóhannes Andr­easen á klaver­. Á skr­ánni er­u ver­k eftir­ Bach, Mozar­t og Beethoven. Nikolaos Kapnas er­ føddur­ í Taskjent í Usbekistan, men hevur­ búð í Før­oyum síðani 1998 og star­vast sum musikklær­ar­i, umfr­amt at spæla konser­tir­. Jóhannes star­vast í musikk­skúlaskipanini, men er­ eisini ser­a vir­kin tónleikar­i. Í fjør­ fr­umfr­amfør­di millum annað nýggj ver­k fyr­i soloklaver­ eftir­ Kár­a Bæk og Atla Heimir­ Sveinsson Kaupthing hækkar rentu Kaupthing Bank hækkar­ í dag allar­ innlánsr­entur­ við 0,25%. Rentan ver­ður­ tí fr­amyvir­: 3,25% fyr­i innlán undir­ 1 millión, 4,25 % fyr­i innlán yvir­ 1 millión og 4,50 % fyr­i innlán við 3 mðr­ uppsøgn. Bankin byr­jaði fyr­r­ í vár­ kappingina um innlánskundar­ og legði seg skjótt á odda við at bjóða kundum sínum bestu innlánsr­entuna í landinum. Við hesi nýggju r­entuhækkingini bøtir­ Kaupthing Bank enn einafer­ð um innlánsr­entuna, sum bankin bjóðar­ kundunum.