Sosialurinarkiv
Sosialurin 2007-06-11, síða 14
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mánadagur 11. juni 2007síða 14

‹ fyrra síða allar 44 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

14 Nr. 109 - 11. juni 2007 tíðindi Olj­u­­dálk­ingin í Vági fyri nøk­r­ u­­m mánaðu­­m síðan ­ ella beint fyri j­ól í 2006, mátti k­oma fyrr ella seinni, tí SEV hevu­­r eink­i sk­ip­að innaneftirlit (sik­k­erheds­ k­valitetsstyringssystem). Leivu­­r Hansen og hansara aliansa k­oyrdu­­ meirilu­­tan av SEV­stýr­ inu­­m frá í febru­­ar 2006, tí hesir vildu­­ innføra sk­ip­aði viðu­­rsk­ifti í SEV. Ein av ætlanu­­nm var at sk­ip­a eitt innaneftirlit (sik­k­erhedsk­valitetsstyringssyst­ em), su­­m eisini var eftir tilmæli frá Dansk­ Energi og su­­m er k­ravt í Stærk­strømsbek­endtgørel sen. Stærk­strømsbek­endtgørelse n er eisini galdandi fyri Føroyar. Tá ið olj­an k­om út í tangagarð­ in, var tað tí, at tangin lak­. Tangagarðu­­rin eigu­­r at verða ein eyk­a trygd fyri, at hann tek­u­­r ímóti olj­u­­ni, su­­m møgu­­liga sk­u­­ldi lik­ið úr olj­u­­tanganu­­m. Myndu­­gleik­arnir k­revj­a hesa eyk­a trygd, ein tangagarð, soleiðis, at ein hending su­­m henda, ik­k­i sk­al k­u­­nna henda. – Var hetta hent u­­ttanlands, so hevði hetta verið at rok­na su­­m ein gøla, og neyvar k­anningar frá p­ressu­­ni og myndu­­gleik­u­­­ nu­­m høvdu­­ k­u­­nna staðfest og revsa teir sek­u­­! Bert 17 dagar frammanu­­ndan hendiningi í Vági, hevði Leivu­­r Hansen, stýrisformaðu­­r í SEV, greitt u­­mboðsnevndini soleiðis frá: “Á Vágsverk­inu­­m hevu­­r ver­ ið arbeitt við at u­­mvæla tann størra tu­­ngolj­u­­tangan u­­p­p­á 3000 k­u­­bik­k­. Umvælingin er liðu­­g, og verðu­­r olj­a aftu­­r latin í tang­ an tann 30. november 2006. All­ u­­r top­p­u­­rin og smærri hol á síð­ u­­ni eru­­ u­­mvæld, talan er u­­m ter­ ingar, men su­­m heild er tangin í góðu­­m standi....” Beint eftir hendingina í Vági, segði Klæming Weihe, SEV­ stj­óri, alment, at hann var ovfar­ in av hendingini. Soleiðis fek­k­ hann tosað seg bu­­rtu­­rúr hesu­­m k­leyvarsk­ap­i su­­m so mongu­­m øðru­­m hj­á SEV, tí eingin ­ ella næstan eingin setir seg inn í tru­­p­­ u­­lleik­arnar í SEV. –Leivu­­r Han­ sen hevu­­r so enn einaferð p­rógv­ að, at hann hvørk­i hevu­­r evni ella vilj­a at seta seg inn í tru­­p­u­­l­ leik­arnar í SEV. –Jú, Leivu­­r Han­ sen er ein mik­ið sk­emtingarsam­ u­­r maðu­­r su­­m Jógvan Òsá, fyrrv. sýslu­­maðu­­r á Sandi, sigu­­r í Norðlýsinu­­m. Leivu­­r Hansen sk­u­­ldi k­ansk­a bert hildið seg til tann leik­lu­­tin! Leivu­­r Hansen, stýrisformað­ u­­r í SEV, eins og SEV­stj­órin Klæmint Weihe, vóru­­ frák­oyrdir í u­­mleið 1 mánað í j­anu­­ar/febru­­­ ar 2006. Teir vóru­­ fráoyrdir, tí teir mótarbeiddu­­ einu­­m demo­ k­artisk­t valdu­­m meirilu­­ta í SEV­ stýrinu­­m, men sj­álvt hetta sk­ilti Leivu­­r ik­k­i – men bleiv við at geva seg út fyri at vera for­ mann! Hann var heldu­­r ik­k­i í u­­mboðsnevndini tá, og mær vitandi er hann heldu­­r ik­k­i í u­­mboðsnevndini enn. Men fyri Leiv Hansen er u­­mboðsnevndin fyri onk­i at rok­na, og hansar orð u­­m u­­mboðsnevndina eru­­: “Umboðsnevndin er steindeyð”! Leivu­­r vil, at man sk­al stíla hægri, sj­álvt hægri enn u­­mboðs­ nevndin, su­­m er hægsta vald og myndu­­gleik­in – fyri at k­oma sær hægri á tindarnar, sj­álvt u­­m hann ik­k­i hevu­­r minsta innlit í SEV, tí SEV­stj­órin einsamallu­­r stýrir Leivi og øllu­­m SEV­stýri­ nu­­m. Og Leivu­­r er heldu­­r ik­k­i ein gang limu­­r í u­­mboðs­ nevndini! Hví so stór náttúruvanlukka? Sannleik­in u­­m hendingina í Vági er, at fyri tað fyrsta varð tangin ik­k­i u­­mvældu­­r sambært teimu­­m ásetingu­­m, su­­m k­ravdar verða, men tað su­­m er nógv verri, er, at tá ið so olj­an lak­ út í tangagarðin í Vági, stóð ventilu­­rin (frárenslið) í tanga­ garðinu­­m op­ið. Tað merk­ir, at olj­an hevði fría leið at renna oman í Vágsfj­ørð. Alt hetta p­rógvar, at trygdin í SEV als ik­k­i er í lagi. Hetta hevði als ik­k­i k­omið fyri, u­­m innaneftirlitið varð sk­ip­að eftir forsk­rifu­­nu­­m: At ein av SEV óheftu­­r p­ersónu­­r ella stovnu­­r hevði verið og k­annað tangan við rønthgenmyndu­­m og soleiðis veitt trygd fyri góðsk­­ u­­ni á tanganu­­m. Tí sp­yrj­i eg: 1. Hvør stóð fyri k­anningini av olj­u­­tanganu­­m í Vági og veitti trygd fyri, at hann var í lagi, soleiðis su­­m stýrisformaðu­­rin greiddi u­­mboðsnevndini frá? 2. Hvør hevði ábyrdina av bu­­nk­ringini ? 3. Hvør hevði ábyrdina av, at tangagarðu­­rin k­u­­ndi tak­a ímóti olj­u­­ni, u­­m óhap­p­ hendi? 4. Hvør hevði ábyrdina av, at ventilu­­rin í tangagarðinu­­m stóð op­in, meðan olj­a varð latin í tangan? 5. Hvør hevði ábyrdina av, at so stórar nøgdir k­u­­ndu­­ renna út í Vágsfj­ørð u­­ndir eini bu­­nk­ring? 6. Hvør tek­u­­r ábyrgdina av at gj­alda fyri hendan k­leyvarsk­ap­, su­­m helst k­ostar 10 millónir k­rónu­­r? Ella hvat er k­ostnaðu­­r av u­­p­p­ru­­ddingini k­omið u­­p­p­á nú? 7. Hvu­­ssu­­ nógv hevu­­r hendinging sk­att náttúru­­na. Er nøk­u­­r sk­ráseting, su­­m vísir, hvu­­ssu­­ nógvu­­r fu­­glu­­r doyði? Su­­m u­­mboðsnevnarlimu­­r vil eg fegin fáa sk­rivligt svar u­­p­p­á hesar sp­u­­rningar, tí eg haldi, at hetta er so álvarsligt mál fyri alt Føroya fólk­. Eg veit eisini við vissu­­, at nevnda hending í Vági saman við so mongu­­m øðru­­m hevu­­r ik­k­i u­­p­p­bygt álitið á SEV! Hetta er so ein almenn roynd at fáa støðu­­na lýsta! Trygdin í SEV er ein tikkandi bumba Spurningar til Leiv Hansen, stýrisformann í SEV) Gløgt er gestsins eyga. Eg hevði vitj­an av donsk­u­­m listarmanni nú u­­m dagarnar. Eftir at hava heilsað hvør u­­p­p­ á annan er eitt tað fyrsta hann sigu­­r: “Jeg ser, at I er ved at fylde godt op­ inde i j­eres smu­­k­k­e vig, den slags gj­orde vi i Danmark­ tilbage i 60­70´erne. Hj­emme hvor j­eg bor er man ved at grave det hele op­ igen for at sætte det i op­rindelig stand”. Fyrstu­­ ferð eg hoyrdi u­­m ætlaða k­eyp­ssentrið í miðbýnu­­m, var eg í iva, helt tó, at hetta lj­óðaði sp­ennandi. Miðbý hava vit j­ú ongan. Teir grannar vit annars samanbera ok­k­u­­m við hava fyri 15­ 20 áru­­m síðani lagt síni sentu­­r út u­­m býirnar. Nú sk­al sigast, at eg su­­m so eink­i havi ímóti einu­­m sentri, men er tað rætt at leggj­a tað mitt í hj­artað í býnu­­m? Eg haldi ik­k­i! Alt gott u­­m ein risastóran matvøru­­handil við slak­tara, k­rásadeild og innk­eyp­svognu­­m í amerik­ansk­ara stødd, hetta er tó eitt stað , eg fari til millu­­m k­l. 8.00 og 19.00 og ik­k­i, tá ið eg fari í býin. Fyri at eitt sentu­­r sk­al yvirliva, má eitt stórt p­ark­eringsøk­i til, og k­u­­nnu­­ vit sk­j­ótt semj­ast u­­m, at slík­ ik­k­i eru­­ serliga hu­­gnalig. Í útlandi havi eg gingið tvørtu­­r u­­m stórt p­ark­eringsøk­i á náttartíð, har roynt varð at bøta u­­m støðu­­na við smáu­­m ru­­nnu­­m og lj­óssteyru­­m, men gj­ørdi hetta bert støðu­­na verri. Fyri hvørj­ar 5­10 metrar, mátti eg sk­eita aftu­­r u­­m bak­, tí eg k­endi meg ótryggan. Um nøk­u­­r fá ár k­u­­nnu­­ fólk­ á Sk­álafj­ørðinu­­m k­oyra í u­­ndirsj­óartu­­nnli til Havnar, tá verðu­­r Stóratj­ørn eisini veru­­leik­i. Ku­­nnu­­ vit k­ap­p­ast ímóti hesu­­m? Eg haldi ik­k­i. Hvat k­u­­nnu­­ vit so k­ap­p­ast við? Jú, vit k­u­­nnu­­ bj­óða ein miðbý, ið aðrir ik­k­i hava. Eg vil her tak­a táttin u­­p­p­, ið Gu­­nnar Nolsøe segði í útvarp­ssending: “Vit sk­u­­lu­­ hava eina brúgv tvørtu­­r u­­m vágna, ið bindu­­r eystu­­r og vestu­­r saman”. Hetta vildi eg tó broytt til eina byrging, su­­m sk­ap­ar eina stóra ru­­ndgongu­­ u­­m handilslívið í miðbýnu­­m. Í dag er støðan tann, at vit fara norðu­­reftir og heimaftu­­r, fyri síðani at fara úteftir. Keðiligt! Ímynda vit ok­k­u­­m byrgingina lága við flag á síðu­­nu­­m og sk­ráar av gróti, tættar lj­óssteyrar, su­­m endu­­rsp­eglast í sj­ónu­­m á k­vøldartíð, so fáa vit eina vak­ra sj­ón. Vit k­u­­nnu­­ eisini ímynda ok­k­u­­m eina oyggj­ mitt á byrgingini u­­m 500­1000 fermetrar til støddar. (tilfar er nóg mik­ið av). Gera vit síðani eina føroysk­a “p­avillion” við flagtak­i, k­u­­nnu­­ j­ú ymsar framførslu­­r havast har. Romantik­ari hu­­gsar onk­u­­r, gaman í, hví ik­k­i? Innanfyri fáa vit ein stóran” du­­nnu­­hyl”. Hu­­gsið tyk­k­u­­m nú ein vak­ran su­­mmardag. Árabátar, gu­­mmibátar, k­aj­ak­k­ir og træbrúgvar­ ein rættilig marina. Framvið fj­øru­­ni k­u­­ndu­­ vit havt ein strandveg, eina gongu­­gøtu­­. Eftir hesari k­u­­ndu­­ húsini havt íbúðir í erva og handlar í neðra. Vit høvdu­­ tá fingið eina samanrenning av Bryggen og Nýhavnini, bert enn hu­­gnaligari, tí vit hava útsýnið, byrgingina og “du­­nnu­­hylin”. Fornminni, framtíðin og býráðið. Í hesu­­m sambandi má og sk­al eg nevna bak­k­ahj­allarnar og neystið hj­á Nólsoyar Pálli. Hetta øk­ið k­u­­ndi verið ein grøn p­erla, men liggu­­r nú su­­m ein býarsk­omm. Fleiri milliónir til eina ramp­u­­ til framtíðarætlanir í Ánu­­nu­­m, eingin tru­­p­u­­lleik­i! Nak­rar fáar hu­­ndrað túsu­­nd til ok­k­ara samleik­a og fortíð, stóru­­r tru­­p­u­­lleik­i! Fyri ik­k­i at gerast ov langrøk­j­u­­tu­­r, fari eg at enda her, onnu­­r k­u­­nnu­­ tak­a táttin u­­p­p­aftu­­r. Mín meining er, at útfyllingin er ein syrgilig gøla! Sagt varð at byrj­a við, at hetta var fyribils, og at útfyllingin sk­u­­ldi tak­ast bu­­rtu­­r aftu­­r. Átti friðingarmyndu­­leik­in ik­k­i at verið eftirsp­u­­rdu­­r ella gj­ørt vart við seg?. Var nøk­u­­r býarsamtyk­t? Tað er eingin su­­m helst harmoniu­­r í hasari útfyllingini sæð frá einu­­m estetisk­u­­m horni. Eg haldi, vit eru­­ alt ov sk­j­ót at ap­a ok­k­u­­m eftir tí útlendsk­a. Hví ik­k­i síggj­a tað serstak­a hj­á ok­k­u­­m sj­álvu­­m. Fyri eftirtíðina sk­ylda p­olitik­ararnir ok­k­ara eftirk­omaru­­m at tak­a røttu­­ avgerðina. Tað er ein stór ábyrgd. Her k­ann ik­k­i hu­­gsast u­­m løtu­­vinning. Teir eiga sk­ommina ella æru­­na. Miðbýurin í Klaksvík Umboðsnevndarlimur Hans Tausen Olsen arcHibald black