mikudagur 4. juli 2007síða 10

10 Nr. 126 - 4. juli 2007 Sosialurin Hvar er Løgmaður? SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Málið um søluna av Føroya Banka hevur elvt til øsing og atfinningar ymsa staðni frá. Bæði í andstøðuni og samgonguni eru komnar ákoyringar um søluleistin. Hetta kann tykjst eitt sindur óskiljandi, tí tað má vera sjáldan, at nakað mál er avgreitt í størri semju í Tinginum, enn júst hetta málið. Í bakspeglinum kann kanska vera spurt, hví almenningurin ikki fekk ein størri part, men leisturin var nú einaferð tað, sum tingið hevði samtykt. Hetta merkir, at samgongulimir og andstøðan, Miðflokkurin undantikin, standa spillnakin í hesum máli. Tingið fekk tað, sum var umbiðið. Størsti andstøðuflokkur royndi enntá í viðgerðini at gera størri ognaravmarking enn tann, sum nú er galdandi. At tinglimir so ikki hava sett seg ordiliga inn í, hvat teir samtykkja er harmiligt, men tað er kanska ein lærupeningi til eina aðru ferð. Tó hevur andstøðan grein í sínum máli í hvussu er viðvíkjandi einum. Hvar er Løgmaður? Sjálvandi er tað so, at ein landsstýrismaður varar av økinum, sum talan er um, men hann er partur av einari samgongu við einum samgonguleiðara. Tá so eitt mál, sum samgongan hevur framt í fullari semju við stuðuli frá nærum allari andstøðuni, elvir til ábreiðslur vendar móti landsstýrismanni og samgonguleiðslu, so eigur Løgmaður at traðka fram sum samgonguleiðari og melda út, heldur enn at lata landstýrisfólk, embætisfólk og nevndarlimir í Fíggingargrunninum standa og fáa ákoyringar fyri nakað, sum varð framt í fullari politiskari semju. Teimum tørvar nú uppbakking frá Løgmanni. Tað hevði hóskað seg einum statsmanni at melda út, at hatta var tað, sum var samtykt, og tikið tað á sínar herðar sum samgonguleiðari. Ein útmelding frá løgmanni beinanvegin hevði eisini verið við til at forðað fyri, at almennur ivi bleiv sáðaður um sølutilgongdina. Einki hevði farið av Løgmanni, um hann gjørdi hetta, tí ein og hvør, sum hyggur at málinum sær, at ein stórur meiriluti av tinglimum fingu júst tað, teir bóðu um. Løgmaður stendur á odda fyri samgonguni, eisini tá samgongan við dyggum stuðuli frá andstøðuni hevur framt nakað, sum aftaná kann tykjast ópopulert. At samgonga og andstøða so hava lært nakað av hesum málinum, kann væl vera, men tað kann so ikki brúkast í einum máli, sum er avgreitt. Skotið er upp at fáa kannað alt málið. Kann slík kanning geva svar uppá tann iva, sum er sáddur, so eigur hon at verða gjørd. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Politisk ábyrgd, politisk atgerð og avleiðingar eru í Føroyum sjáldsom fyri­ brigdi. Og tá tað hendir, vendir oftast skeivan veg. Løgmaður er í brátt 4 ár sjáldan settur til svars fyri nakað politiskt mál, ið hann av sonnum hevur ábyrgdina av. Atgerð og avleiðingar eru merkiliga rárar hending­ ar. Bara seinasta mánaðin kunnu vit taka hesi dømi úr rúgvuni: ­ Fiskirættindini skuldu avreiðast endaliga frá tí almenna til privata ogn hjá teimum fáu. Løgmað­ ur lat ikki við seg koma og fanst ístaðin at teimum, ið mótmæltu. Í seinastu sekundi hálsaði hann um, tí fjølmiðlar og serfrøð­ ingar ikki lótu hann sleppa – og hann skírdi nú málið at snúgva seg um løgfrøðisligar smá­ lutir. ­ Føroya Banki verður seld­ ur, og ein røð av álvarslig­ um ivamálum koma fram, ið langt síðani ávarað hev­ ur verið ímóti. Tá ivamál­ ini vórðu reist, meðan enn bar til at gera nakað við tey, leyp løgmaður á tey, ið funnust at og skírdi tey óseriøs. Nú hoyrist ikki orð frá løgmanni, hóast málið snýr seg um pen­ ingaupphæddir hjá okkum øllum, ið svara til meira enn helvtina av fíggjarlóg­ ini í landinum. Sosialurin sigur, at løgmaður er ikki at fáa fatur á. ­ Hópuppsagnir eru á Post­ verkinum. Tey størstu almennu fakfeløgini hava alment funnist at og vent sær til løgmann sum ovasta fyrisitingarliga leiðara. Tey spyrja m.a., um framferðin er í sam­ svari við tær avtalur og sáttmálar, ið gjørdar eru í sambandi við at Postverk­ ið gjørdist alment parta­ felag. Ikki eitt orð frá løg­ manni. Nú seinast ber Dimma­ lætting tíðindini um, at danska sendistovan á stað­ num hevði givið boð um at flagga við Merkinum undir Dannebrog á Rhodos. Ikki eitt orð frá løgmanni, sum annars er staddur á Rhodos. Ongin reaksjón. Men so kom vend í Undirritaði loyvir sær so at spyrja danska uttanríkisráð­ harran um tær upplýsingar, ið eru bornar fram í Dimmalætting. Heilt sjálv­ sagt, eftirsum danska uttan­ ríkistænastan er nevnd sum upphav til hesa hending (og vit hava júst havt eina aðra orrustu, har krøv vóru um at vit skuldu flagga í Íslandi sum “Kongeriget Danmark for så vidt angår Færø­ erne”). Og hygga nú: Nú koma tær sterku kenslurnar fram í barmi løgmans. Hann er ras­ andi og traðkar fram bein­ leiðis í Degi og Viku. Nú skorta ikki stór orð, hvassar atfinningar og hørð persón­ lig álop frá løgmanni. Nú skulu atgerðir vera og av­ leiðingar takast. Ikki um at geva burtur fólksins ogn ella um rættar­ trygd. Ikki um fakfelagsrættindi ella starvsfólkapolitikk. Ikki um niðurgeringina av føroyska samleikanum, sum er endurgivin í Dimma­ lætting. Nei, hann er rasandi inn á undirritaða og Tjóðveldis­ flokkin. Nústaðni fer hann í telefonina at fáa síni embætisfólk og danska utt­ anríkisráðið at kanna málið. Nústaðni skulu øll knapp­ liga í arbeiðsklæðini, tí nú ræður jú um at at verja sam­ bandið við danska ríkið. Og soleiðis fer orkan til at skelda okkum – bert tí vit hava fylgt eini hending á mál, ið vit hvørki hava reist ella eru upphav til. Hetta hevur verið lagi í fýra ár. Kanska stuttligt, at tað altíð er hetta, ið fær løg­ mann upp úr stólinum. Men als onki stuttligt fyri polit­ isku gondina og ábyrgdina í hesum landi. Eftirhondini er paniska full­ veldispsykosan hjá Høgna Hoydal við at gera okkum føringum fyri skommum. Tað er ikki sørt fjølmiðla­ sirkus hann, við kringvarpi og bløðum á baki gera burt­ ur úr einum mistaki hjá ein­ um grikskum hotelstjóra, sum flaggaði við føroyska flagginum undir tí danska uttan fyri hotel sítt á Rhod­ os. Sjálvandi skuldu danir hava skuldina – danska utt­ anríkistænastan og sendi­ stovan í Grikkalandi skuldu verða komin við hesum kravboðum um flagging. Við rakettferð varð fyri­ spurningur um málið sent frá fólkatingsmanninum, sum við góðari samvitsku heintar 4,5 mill. til politiska propaganda móti dønum og donskum koloniharrum ­ úr danska statskassanum (donsku vaskikonuni á Vest­ urbrúgv) um árið saman við norðuratlantsbólkafeløgum sínum. At ein ørkymlaður Høgni brúkar einhvønn politiskan møguleika fyri at skapa órógv millum góða sam­ starvið millum Føroyar og Danmark er onki nýtt, men hetta seinasta uppáhaldi og skuldsetingarnar, sum hava verið frammi um donsku luttøkuna av mistakinum hjá hotelstjóranum á Rhod­ os, hoyrir ongastaðni heima. Tað sær út til, at tað er við at fjara í fullveldispoli­ tikkinum, um eitt so lítið mistak skal blásast upp, sum vit her hava verið vitni til. Trúði ikki at Høgni Hoy­ dal var so politiskt panikk­ sligin, sum hetta mál vísur hann veruliga er. Soleiðis er tá løgmaður vaknar Formaður Tjóðveldisfloksins HøgNI HoydAL løgtingsmaður JoHAN dAHL Høgni Hoydal átti at klappað sínum politiska hesti áðrenn hann loypir á bláman