hósdagur 5. apríl 2001síða 4

Enn einaferð er rok í samgonguni. Tjóðveldisflokkurin finst í opnum brævi at Fólkaflokkinum fyri at hava partapol- itiskt valagn og út- jaðringarpolitikk í hásæti. Løgmaður er í øðini og krevur at fáa at vita, um Tjóð- veldisflokkurin er sinnaður at sam- starva um samgongu- skjalið ella ei SAMGONGUKREPPA John Johannessen – Fólkaflokkurin førir flokspolitiskt valstríð. – Tjóðveldisflokkurin heldur seg bara til fullveld- ismálið og gloymir allar aðrar avtalur í samgongu- skjalinum. Soleiðis flúgva skuldset- ingarnar í løtuni millum teir báðar stóru samgongu- flokkarnar, Tjóðveldis- flokkin og Fólkaflokkin. Tað er enn einferð rok í samgonguni Partapolitisk útjarðing Glóðin, sum hevur ligið og ulmað síðani seinasta stóra samgongustríðið fyri ein- um mánaði síðani, kyndi aftur bál, eftir at Tjóðveld- isflokkurin týsdagin sendi fjølmiðlunum eitt bræv við hørðum atfinningum móti Fólkaflokkinum. Tjóðveldisflokkurin sig- ur í brævinum, at tað tykist, sum partapolitiskt valagn og útgjaringarpolitikkur er komin í hásætið hjá summ- um samgongupolitikarum og landsstýrismonnum. Í brævinum skrivar Tjóð- veldisflokkurin millum annað soleiðis: »Uttan at orð er grett, ella nakað yvirhøvur er kunnað landsstýri ella samgongu, eru ætlanir kunngjørdar í fjøl- miðlunum um privatisering av landsjørðini. Undir- sjóvartunlar, sum skulu byrja her og nú, uttan at halda seg til langtíðarætlan landsstýrissins. Milliarda- upphæddir í íløgum verða umrøddar uttan fyrilit fyri búskapinum frameftir. Kanningarsetningar verða kunngjørdir, sum hava eitt greitt parapolitiskt spæl og sikti í sær. Og nú verður at- kvøtt fyri andstøðuupp- skotum um at lækka av- gjøld, uttan nakra viðgerð í samgongu.« Mugu halda avtalur »Hetta ber ikki til. Vit hava ávarað ímóti, at farið verð- ur undir flokspolitiskt val- stríð í samgonguni á henda hátt – tí tað eru so nógv stór og týdningarmikil økir, har samgonguflokkarnir eru hugsjónarliga ósamdir. Og vit hava støðugt víst á, at tað er fullveldisætlanin, ið er grundarlagið fyri tí varna og ábyrgdarfulla búskapar- politikki, sum er førdur.« Tjóðveldisflokkurin end- ar brævið við at mæla til, at útgjaringin støðgar, og at samgonguflokkarnir halda seg til samgonguavtalur og viðgera møguligar ósemjur innanhýsis í samgonguni, áðrenn nakað verður melað út. – Okkara ábyrgd er at standa við tað, vit hava lov- að. Ikki at lova okkum burt- ur, sigur Tjóðveldisflokkur- in í brævinum til Fólka- flokkin. Mugu gevast at grenja Formaður Fólkafloksins, Óli Breckmann, hevur vegna flokk sín skrivað Tjóðveldisflokkinum eitt aftursvar, sum hann eisini hevur sent fjølmiðlunum. Óli Breckmann skrivar millum annað soleiðis: »Gevst nú at grenja. Fólkaflokkurin brýggjar sær ikki um at verða skuld- settur fyri landasvik, bert tí, at vit føra eitthvørt frísinn- að politiskt sjónarmið fram. Vit ætla at halda fast um hesa samgongu minst til 30. apríl 2002.« Í sambandi við, at Tjóð- veldisflokkurin í brævi sín- um finst at Fólkaflokkinum fyri at hava stuðla uppskot- inum hjá Hendriki Old úr Javnaðarflokkinum um at lækka avgjaldið á bensini, sigur Óli Breckmann so- leiðis í aftursvari sínum: »Tað er jánkasligt av Tjóðveldinum at brúka fullveldismálið til at snúgva sær undan sam- gonguskjali og gjørdari av- talu um lægri bensinav- gjald.« Hava hildið allar avtalur Óli Breckmann vísir á, at Fólkaflokkurin higartil einki mál hevur borið í tingið, uttan at tað fyrst er viðgjørt og avtalað í sam- gonguni. Men Høgni Hoy- dal trumfaði tvey uppskot inn á ting ímóti boðum løg- mans, so samgongan mundi slitnað. Hann vísir eisini á, at Tórbjørn Jacobsen hevur borið trý ikki viðgjørd lóg- aruppskot í tingið. Eitt um bókasøvn, eitt um fjøl- miðlagrunn og eitt um ein hundadýran granskingar- grunn og fjøld av granskar- um fyri 10 tals milliónur krónur árliga, sum Óli Breckmann málber seg. Oman á hetta vísir Óli Breckmann á, at Fólka- flokkurin hevur spart pen- ing á fíggjarlógini innan síni málsøki, meðan játtan- irnar á málsøkjunum hjá Tjóðveldisflokkinum eru hækkaðar fleiri hundrað milliónir krónur farnu trý árini. Samgongan í vanda Hetta brævaskiftið bendir á, at rættuliga stevið í sam- gonguni er út av lagi vána- ligt. Hóast samgongan varð bjargað fyri einum mánaði síðani, gongst alt annað enn væl í innanhýsis samstarv- inum. Løgmaður er í øðini inn á brævið frá Tjóðveldisflokk- inum. Hann sigur við Sosi- alin, at hann enn ikki hevur tosað við Høgna Hoydal, sum er burturstaddur, um støðuna, men at hann ætlar sær at krevja at fáa at vita, hvat Tjóðveldisflokkurin vil við samgongusamstarv- inum. – Eg ætli mær ikki at ringja til Høgna Hoydal. Eg gangi út frá, at hann eina- ferð ætlar sær at koma aft- ur, og tá fari eg at krevja at fáa at vita frá honum, hvat hetta er fyri nakað, og um Tjóðveldisflokkurin ætlar sær at halda seg til sam- gonguskjalið, sigur løg- maður. Anfinn Kallsberg dugir ikki at siga, um samgongan fer at slitna, ella um hon heldur valskeiðið út. TÍÐINDASKRIV Suðurstreymoyar Javnaðarfelag Leygardagin 7. apríl verður opið hús í hølunum hjá Javnaðarflokkinum við Áarvegin 14 í Havn frá klokkan 16 til klokkan 19. Tað er Suðurstreymoyar Javnaðarfelag, ið skipar fyri, og høvi verður at fáa ein drekkamunn við einum køkubita og kaffi afturvið. Ætlanin við tiltakinum at at vísa fólki hølini og fáa betri samskifti við limirnar, soleiðis at fólk eisini fáa størri áhuga fyri at koma á limafundir. Fyrireikararnir vóna at fáa vitjan av tingmanning- ini og býráðspolitikarum, so limir felagsins fáa høvi at tosa við tey um tað, sum tey hava upp á hjartað. Suðurstreymoyar Javnað- arfelag fer eftir páskir at senda út brøv til limirnar, har kunnað verður um, nær limafundir eru og hvør skráin verður. Aftur rok í samgonguni Løgmaður er við at missta tolið við Høgna Hoyda. Hann er í øðini inn á skuldsetingarnar frá Tjóðveldis- flokkinum og fer at krevja greið boð um samgongusam- starvið SAMGONGU- KREPPA John Johannessen – Eg vil hava at vita frá Høgna Hoydal, um hann ætlar sær at halda sam- gonguskjalið ella ikki. Hetta eru greiðu boð- ini frá einum ógvuliga ørgum løgmanni, eftir at Tjóðveldisflokkurin týs- dagin sendi út opið bræv við skuldsetingum móti Fólkaflokkinum. Løgmaður sigur seg fara at krevja at fáa at vita frá Høgna Hoydal, um hann er sinnaður at halda fram við sam- gongusamstarvinum við samgonguskjalinum sum grundarlag, ella um hann ætlar at halda fram bert fyri at markera seg í fjølmiðlunum. – Ætlar Høgni bara at markera seg í fjølmiðl- unum, verður ikki neyð- ugt at fundast á nátt, fyri at bjarga samgonguni, eins og fyri einum mán- að síðani, sigur løgmað- ur. Anfinn Kallsberg ætl- ar sær ikki at tosa við Høgna Hoydal um støð- una, fyrr enn hann er komin aftur av ferð í Noreg. Tá skal greiða fáast á, um samgongan enn einaferð verður bjargað. Løgmaður dugir ikki at siga, um samgongan slitnar, ella um hon heldur fram valskeiðið út. Tolið við at vera uppi Opið hús hjá Javnaðarflokkinum Nr. 67 - 5. apríl 2001 7 gult cyan magenta svart 6 Nr. 67 - 5. apríl 2001 gult cyan magenta svart Til p il p‡skar selja vit skar selja vit œtvald spegl, sk tvald spegl, sk‡p og p og m¿blar fyri blar fyri 1/2 pr’s KomiÝ inn inn ‡ g—lviÝ og s og s’ggiÝ œrvaliÝ! Niels Finsensg¿ta 18 - Boks 1094 - FO 110 T—rshavn - Tlf. 314930 - Fax 314933 Samfelagið hevur ment seg tann vegin, at tann, sum hevur vitan, hevur meira vald enn tann, sum situr á tilfeinginum, heldur norskur samfelagsfrøðingur MENNINGARFUNDUR Edvard Joensen Eiði: Tann, sum er útbúgvin og hevur vitan, er betri fyri enn tann, sum situr á tilfeinginum, sigur norski samfelagsfrøðingurin Ottar Brox. Á bygdarfundi, sum Granskingardepilin fyri økismenning skipaði fyri á Eiði týskvøldið, segði norski samfelagsfrøðing- urin Ottar Brox, at fram- tíðar vinnan fer at verða rættiliga øðrvísi frá tí, vit higartil hava kent. Tosað varð, sum vera man, nógv um fiskivinnu, og varð niðurstøða hansara, at fiskivinnan fór at vera fyri stórum broytingum. Hann setti tað soleiðis upp: Abbin turkaði og saltaði fisk, og tað bar til. Pápin fekk sær flakavirki og fór á heysin. Dóttirin lærdi seg franskt og marknaðarfør- ing. Hon fór at selja fisk á Internetinum og gjørdist rík. Teldan er framtíðin Teldan er týdningarmiklari fyri framtíðar fiskivinnuna, enn flakamaskinan, segði Ottar Brox millum annað á fundinum á Eiði týskvøld- ið. Hann vísti á, at tað finn- ast ymiskir hættir at góðska fisk uppá. Vit tosa mest um tann háttin, sum er at við- gera fiskin frá heilum fiski til lidna vøru. Og tað helt hann ikki altíð vera tann rættasta háttin, um talan skuldi vera um at vinna pening. Júst her er tað, at kunn- leikin til franskt mál og marknaðarføring kemur inn í myndina, segði hann. Tí tað kann í ávísum førum loysa seg væl betri at selja fiskin heilan til Fraklands, heldur enn at arbeiða hann heima á flakavirkinum. Sjálvandi leggur arbeiðið heima eisini virði eftir seg í arbeiðslønum. Men saman- lagt kann vinningurin verða størri, um fiskurin verður seldur feskur og kemur skjótt á marknaðin. Tað er ein spurningur um at fylgja við tí, sum hendir á heimsmarknaðinum. Læri av norðmonnum Men geri ikki, sum teir hava gjørt, ávarðaði Ottar Brox fundarfólkið. Og við tí vildi hann siga, at norð- menn hava gjørt nógvar feilir í fiskivinnuni, sum føroyingar eiga at ganga uttanum. Hann segði, at norskur fiskivinnupolitikkur sær út til at fara at útrudda útróð- urin. Stutt og greitt. Norska kvotaskipanin er bygd á umsetiligheit, og tað er nakað lort, fyri at siga tað við reinum orðum. Norskir fiskimenn eru komnir í eina støðu, sum ger, at eingin nýggjur sleppur upp í vinnuna. Fyri at fáa kvotu, skalt tú hava eitt stórt fiskifar. Men fyri at fá eitt stórt fiskifar, skalt tú hava kvotu. Og har er støðan púra fastlæst, segði Ottar Brox. Hann vísti á, at tað eru og verða teir kapitalsterku reiðararnir, sum fara at sita á allari fiskivinnuni. Teir keypa allar kvotur og leggja saman til stóru skipini. Smábátarnir detta burtur ímillum. Ottar Brox metti, at ein- asti mátin at sleppa undan hesum er at ganga frá hand- ilskvotum til mannskvotur, sum hann nevndi tað. Stutt og greitt, at maðurin fekk sína kvotu heldur enn fiskifarið. Á fundinum, sum var á Eiði týskvøldið luttók, um- framt Ottar Brox, eisini svenski samfelagsfrøðing- urin Carl-Gustaf Thornstr- øm. Hann var eitt skifti í 1973 á Eiði í samband við lesnað. Á vitjanini hesaferð var uppgáva hansara at gera sammetingar millum Eiði í seksti árunum og nú. Sosialurin fer at greiða meira frá tí, teir báðir sam- felagsfrøðingarnir søgdu, í grein í vikuskiftisblaðnum komandi leygardag. Vitan er vald Framtíðar fiskivinnan fer í størri mun at brúka teldu enn flakamakinu, segði Ottar Brox, norskur samfelagsfrøðingur, v.m., sum luttók á bygdarfundi á eiði saman við svenska samfelagsfrøðinginum Carl-Gustaf Thornström, h.m. Mynd: Edvard Joensen Eiðisfólk lurtaðu við áhuga eftir teimum báðum samfelagsfrøðingunum Mynd: Edvard Joensen