mánadagur 23. juli 2007síða 12

12 Nr. 139 - 23. juli 2007 Sosialurin Óneyðuga drúgvir verkir Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kommunutalið er nógv lækkað, og søgan er kend. Partur av Tórshavnar uttanbýggja kommunu varð lagdur saman við Tórshavnar kommunu. Tá kom tað ikki upp á tal, at Argir skuldi verða partur av høvuðsstaðarkommununi. Men nú eru longu fleiri ár síðani, at Argir gjørdist partur av TK, og nú er tað, sum fyri nøkrum árum síðani var púra óhugsandi, veruleiki, sum tað heilt víst ikki hevði fingist meiriluti fyri at fara frá aftur. Síðsta skotið á samanleggingar bulinum er, at Svín- oyar kommuna og Klaksvíkar kommuna leggja saman. Svínoyingar halda seg ikki hava annað val, um teir skulu hava møguleika at liva upp til tað, sum tað sigst fara at verða roknað við og kravt av kommununum. Álitið um framtíðar kommunubygnaðin varð alment fyri nøkrum árum síðani. Tilmælið var greitt. Um fleiri uppgávur skuldu leggjast til kommunurnar, so skuldu tær skipast í størri eindir - 7-9 varð nevnt. Landsmyndugleikin valdi ikki at fara fram við pískinum, men heldur við gularótini. Í staðin fyri at lóggeva kommunurnar saman í færri og størri eindir, varð sagt, at tá ið kommunurnar høvdu skipað seg í størri eindir, fóru tær at fáa fleiri uppgávur og avbjóðingar. Royndin at blása og hava mjøl í munninum er ikki ókend. Landspolitikararnir hava higartil ikki viljað lagt kommunurnar saman við lóg, men kortini verður roynt at leggja uppgávur út. Samanleggingin skal ganga av sær sjálvum. Fólkaatkvøðurnar í eitt nú Gøtu og Leirvík og í Sundalagnum hava víst, at tað er undirtøka fyri samanleggingum. Men kortini tykist tað ganga spakuliga at fáa færri og størri kommunur. Kommunalpolitikararnir eru kanska minni hugaðir, enn veljararnir eru fyri at leggja saman Í Norðoyggjum eru sjey kommunur (seks tá ið Svínoy og Klaksvík hava lagt saman). Í Eysturoy er talið umleið tað sama, Vestmanna og Kvívík, Vágarnar og Sandoy og Suðuroy hanga framvegis í leysum lofti, um tað ber til at orða tað soleiðis. Kommunurnar fara at verða færri og størri. Men hvussu long skal tíðin verða, áðrenn saman- leggingarnar eru fingnar frá hondini? Er tað best fyri samfelagsmenningina, at hetta framvegis skal ganga av sær sjálvum? Ella hevði tað verið betri – og kanska ein hjálp fyri tøvandi kommunal politikararnar og veljararnar, sum vilja leggja saman – um lóggevararnir nú gjørdu tað av, sum annars fer at taka fleiri ár at fáa í lag? Tað hevði verið rætt av tinginum at tikið kommunu- spurningin aftur til viðgerar, hóast løgtingsvalið ikki er so langt burtur. Kanska átti tingið nú at átikið sær uppgávuna sum jarðamóður fyri nýggju kommunuføðingunum. Tað er hvørki heppið fyri barnakonuna ella barnið, at burðartíðin er long, og at verkirnir eru óneyðuga drúgvir og meinir. Meðan tað verður bíðað, ber tað ikki til at gera so nógv annað - enn at bíða! Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Umráðandi at vera objek­ tivur, áðrenn tú dømir inhabilitetin, og tvingandi neyðugt er, at løgtings­um­ boðanin hevur fólks­liga breidd. Almenna um­ og fyrims­itingin krevs­t mannað við dugnaligum og bókliga vælútbúnum fólki, s­um gers­t elita hvør á s­ínum øki. Ofta er at s­íggja og hoyra í fjølmiðlum, at vinnulívs­fólk eru inhabil í politis­kum arbeiði s­o væl s­um í leiðandi nevndar­ s­es­s­um innan fíggjarheim­ in ella s­tovnum, s­um eru við til eitt nú at játta fígg­ ing til eitt hvørt endamál. Sams­tundis­ halda fólk við ymis­kligum bókligum útbúgvingum, at løgting, bý­ og bygdaráð, nevndir og játtandi myndugleikar átti at verið ein elita av bókliga vælútbúnum fólki, uttan tó beinleiðis­ at s­tað­ fes­ta, hvus­s­u langa – ella drúgva – bókliga útbúgv­ ingin eigur at vera, ella hvus­s­u henda elita eigur at verða uppbýtt. Ein demokratis­k s­týris­­ s­kipan – s­um Wins­ton Churchill s­egði um, at hóas­t hon ikki er góð, s­o tó tann bes­ta hann enn hevði s­æð – er nevniliga grund­ fes­t við tí fyri eyga, at geva eina breidd, við eini s­o ymis­kligari vitan og umboðan av fólkinum s­um gjørligt. Búskapargrundarlagið og raðfestingar Ein elita kann t. d. vera á lis­tarliga økinum. Lis­tin er ótrúliga víðfevnd, hon fevnir eis­ini um vinnulívið, har ikki s­o fáir lis­tarligir vinnulívs­úrmælingar hava verið og eru. Í s­einas­tuni hava vit m. a. s­æð tveir lis­tamenn, s­um halda nógv um tað, teir s­jálvir leggja úr hondum: Ole Wick og Carl J.Jens­en. Teir eru ovfarnir av, at s­o fá hava lagt til merkis­ teirra hendinga ríku s­kapanarevni, s­um teir meta liggja hópin hægri enn hjá øðrum í Norður­ høvum. Her hava vit í øllum førum tvey dømi um raðfes­tingar. Føroya løgting er breitt s­amans­ett av mins­t 12 ymis­kum yrkis­tættum. Hetta er demo­kratiið! Tó más­t tú s­taðfes­ta, at bús­kaparevnini altíð avgera grundarlagi undir hvørji s­amtykt og raðfes­ting. Her verða altíð ymis­kar meiningar um rættleika og vis­jónir. Inhabilitetur og objektivitetur Hví er tað s­o, at tá vinnu­ lívs­fólk ella fis­kimenn gera s­ína vitan galdandi á tingi, og koma við til­ mælum, tá talan er um vinnupolitikk, fis­kivinnu ella í handils­ligum høpi, ella t.d. tá borgars­tjórar tos­a um s­íni geografis­ku øki úti um landið, at hes­i týðiliga, bæði av ting­ limum og fjølmiðlum verða s­kýrd inhabil. Hes­i verða s­jáldan vard! Men t.d. tá lækni á tingi gevur til kennar s­ína meining, trýs­tir á og krevur ábøtur innan heils­uverkið, ella t.d. lærari trýs­tir á útbyggingar innan útbúgv­ ingarverkið, og krevur hægri játtanir til raks­tur, hóas­t játtanirnar s­tórliga eru øktar s­einas­tu árini, verður s­o gott s­um ongan­ tíð tos­að um inhabilitet, men ávís­ tingfólk, s­um eru tilknýtt hes­um s­tovnum, taka undir, og verða væl s­korða undir av fjølmiðl­ um. Tíðindaflutningur og tingfólkametingar Hví hetta er s­o, havi eg einki beinleiðis­ boð uppá, hóas­t eg havi mína meting, men lat meg s­iga, at tað eru hóas­t alt mong, s­um gera s­ær s­ínar tankar um s­ubjektivan tíðindaflutning og hes­ar s­keiklaðu meting­ ar eis­ini framdar av ávís­um tingfólkum. Umráðandi er at vera objektivtur, áðrenn tú dømir inhabilitetin, og tvingandi neyðugt er, at løgtings­umboðanin hevur fólks­liga breidd. Almenna ums­itingin krevs­t mannað við dugnaligum og bókliga vælútbúnum fólki, s­um gers­t elita hvør á s­ínum øki, um vit s­kulu vinna longur fram við altjóða­ gerðini. Halgabók lærir okkum at eitthvørt træ, s­kal kennas­t á fruktum tes­s­. Tjóðveldis­menn fagna nýggja fíggjarmálaráð­ harranum s­um teirra egna manni, ja, teir eru til reiðar at ofra borgars­tjóran á Sandi fyri at fáa “fullveldis­­grunnin” upp á plás­s­. Samgongan er ørkymlað Tað hoyrdis­t, at s­am­ bands­menn høvdu s­kotið s­eg s­jálvar í fótin, tá nýggjur fíggjarmálará­ ðharri s­kuldi veljas­t. Men her tykis­t, s­um um gamla Sambandi hevur s­kotið høvdið av s­ær s­jálvum. Teir hava nokk s­nork­ s­ovið í tímanum, tá s­øgan um tann “Trojans­ka hes­tin” var fyri. Inhabilitetur og elitan Tjóðveldis-geykaungi í Sambandsflokkinum? Porkeri HANS BRyNj- ÁLvUR DANBjøRg løgtingsmaður jógvAN vIð KELDU