týsdagur 24. juli 2007síða 7
‹ fyrra síða allar 136 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Nr. 140 - 24. juli 2007
7
tíðindi
gongum,
krøvum
um
umbering, lyfti um stórar
peningarupphæddir fyri at
drepa teir 12 teknararnar og
til endan beinleiðis dráps
hóttanir móti tveimum navn
givnum teknarum, harav
annar var Claus Seidel. Tað
vóru tey boðini hann fekk,
tann dagin, hann gekk og
keypti inn í Netto.
Claus og konan vórðu
noydd at verða verandi und
ir jørð í nakrar dagar. Børn
teirra eru øll vaksin og eftir
at hava tryggjað sær, at tey
eisini vóru undir eftirliti av
politinum, var ikki nógv
annað at gera enn at bíða,
til politiið fann mannin,
sum hevði hótt við at drepa
Claus. Maðurin varð funnin
fáar dagar seinni.
– Sjálvandi var tað sera
óhugnaligt, men eg var
ongantíð av álvara bangin
fyri mínum lívi. Serliga
eftir at eg frætti, at loyniliga
politiið hevði havt allar
antennur úti frá fyrsta degi,
hevði eg fult álit á, at teir
høvdu tamarhald á støðuni,
sigur Seidel.
Hann leggur tó afturat, at
han veit, at fleiri av hinum
teknararnum vóru uppskak
aðir og veruliga stúrdu fyri,
hvat fór at henda.
– Allíkavæl var saman
haldið millum okkum sera
sterkt allatíðina. Eg havi
heldur ongantíð hoyrt nakað
brigsl frá teimum fyri av
fyrstan tíð at hava sagt, at
ein
blaðteknari
neyvan
hevði sagt nei til at tekna
profetin Muhammed, sigur
Seidel.
Loyniligir fundir
Claus fekk góðan stuðul frá
konu síni alla vegin ígjøg
num, hóast hennara lív í
nógvar mátar eisini varð
merkt av ógvusligu hending
unum.
– Eg havi stóra virðing
fyri mátanum, hon tók alt
hetta uppá – men hon hevur
eisini hildið meg meir í
oyrunum
síðani,
smílist
Claus.
Hann leggur afturat, at
blaðteknararnir eisini hava
nógv at takka formanninum
í Dansk Journalistforbund,
Mogens Blicher Bjerre
gaard, fyri.
– Hann var ein týðandi
stoytdoyvari, tók nógvar av
ákoyringunum á seg og
vardi okkara støðu við hond
og fót, sigur Claus, sum
saman
við
Bjerregaard
gjørdi av, at hava nakrar
loyniligar fundir bæði við
muslimar í Danmark.og
muslimskar blaðteknarar úr
Miðeystri
– Sjálvt um teir ikki tóku
undir við tí, vit høvdu gjørt,
høvdu teir virðing fyri, at
vit ynsktu at verja okkara
talu og skrivifrælsi. Vit
fingu eisini gjørt teimum
greitt, at tekningarnar mest
vóru rættaðar móti teimum
donsku teknararnum, sum
so at siga høvdu avhendað
sítt talu og skrivifrælsi, av
ótta fyri avleiðingunum,
sigur Seidel.
Hann var sum heild sera
væl nøgdur við hesar fundir
og kendi seg sannførdan
um, at slíkar samrøður tvørt
urum átrúnaðarlig mørk var
einasta gongda leiðin burtur
úr Muhammed kreppuni.
Eldur kemur í
Men best sum friður aftur
tóktist at valda, frættist, at
nakrir imamar úr Danmark
høvdu ferðast runt í Mið
eystri og spjatt lygnir um
ótespiligu
gerðirnar
hjá
teimum 12 blaðteknarunum.
Millum
annað
greiddu
imamarnir frá, at donsku
blaðteknararnir
javnan
brendu eintøk av Koaranini
alment. Hartil vístu teir
fram ógvusliga satiriskar
tekningar av Muhammed,
sum teir vildu vera við, at
donsku
blaðteknararnir
høvdu teknað.
Og nú kom eldur av
álvara í. Tey flestu minnast
ivaleyst myndirnar frá sjón
varpinum av muslimum,
sum í øðini brendu donsk
fløgg og settu eld á danskar
sendistovur í Miðeystri.
Eisini frættist um, at fleiri
fólk vóru særd og deyð í
ógvusligu mótmælunum.
Claus Seidel dugir illa at
seta orð á sínar kenslur, tá
hann hoyrdi hesi tíðindi og
sá myndirnar á sjónvarps
skíggjanum.
– Tað rørdi meg sjálvandi
djúpt at síggja hasar mynd
irnar og frætta um deyðs
føllini. Kortini hevði eg ilt
við at seta nakrar, eftir mín
um tykki harmleysar tekn
ingar í samband við hesa
altjóða kreppuna, sum tær
skuldu
eitast
at
verða
orsøkin til, sigur Claus og
heldur fram
– Tað, sum kanska hjálpti
mest hasar dagarnar var, at
loyniliga danska politiið
royndi at sannføra okkum
um, at tað, vit sóðu á sjón
varpinum í grundini onki
hevði við okkum og okkara
tekningar at gera. At málið
hevði tikið eina vend, sum
ikki longur hevði støði í tí,
tað byrjaði við. Tað eydn
aðist teimum at í øllum
førum at sannføra meg, og
tað var soleiðis, eg yvirlivdi
hatta
tíðarskeiði,
sigur
Claus.
Angrar onki
Spurdur um hann angrar, at
hann nakrantíð gekk við til
at tekna profetin Muham
med, ivast Claus Seidel ikki
eina løtu
– Avgjørt ikki, og eg
hevði gjørt tað umaftur, um
neyðugt. Okkara fólkaræði
er meiningsleyst uttan talu
og skrivifrælsi, og tað fari
eg at stríðast fyri, so leingi,
eg livi, sigur Claus.
Hann leggur afturat, at
meiningin við tekningunum
ongantíð var at provokera.
Tær vóru ein máti at mar
kera, at í Danmark er talu
og skrivifrælsi stutt sagt
ikki til diskussión.
– Eg havi onki ímóti mus
limum ella øðrum átrúnað
arligum bólkum. Men sum
innflytari kanst tú ikki
vænta, at nýggja landið
brádliga skal byrja at laga
seg eftir tínum virðum og
átrúnaðarligu
sannføring
um. Vesturheimurin hevur
stríðst hart fyri sínum
fólkaræði og fyri rættinum,
at siga sína meining, sum
vit øll njóta gott av. Tað
minsta, vit kunnu gera, er
at vísa tí ta virðing, tað hev
ur uppiborið, sigur Claus.
Sjálvur dylur hann ikki
yvir, at av teimum 12 tekn
ingunum heldur hann hana
av Muhammed við eini
bumbu í turbanini vera tað
bestu.
– Tá tú hugsar um, hvussu
ofta tað eru muslimar, sum
standa aftan fyri bumbuat
sóknir kring heimin, síggi
eg onki forgjørt í eini slíkari
tekning, sigur Claus.
Hóast allar ræðuleikarnar,
heldur Claus, at nógv gott
kortini stóðst av Muhammed
kreppuni,
tá
samanum
kom.
– Fyri fyrstu ferð hava
danir av álvara gjørt sær
greitt, hvørji okkara grund
leggjandi virði eru, og nær
vit ikki longur vilja lúta. Eg
eri rættiliga sannførdur um,
at
Muhammed
kreppan
fekk nógvar danir at vakna
við kaldan dreym, tá teir
varnaðust, at fólkaræði og
talu og skrivifrælsi ikki er
ein sjálvfylgja, men bert
yvirlivir við, at hvør ein
stakur av okkum er sinnaður
at verja tað, sigur Claus
Seidel.
Í sambandi við Muham
med kreppuna hevur eitt
ótal av endurprentingum av
víðagitnu tekningunum ver
ið at sæð í bløðum kring
allan heimin. Tá kreppan
var avhasað valdu teir 12
blaðteknararnir
at
lata
pengarnar fyri endurprent
ingarnar í ein grunn til
frama fyri fyri talu og
skrivifrælsi.
Millum nógv annað vísti
Muhammed kreppan, hvussu
ótrúliga sterkt amboð, blaðtekningin
kann vera, sigur blaðteknarin Claus
Seidel, sum átti eina av víðagitnu
Muhammed-tekningunum