mikudagur 25. juli 2007síða 12

12 Nr. 141 - 25. juli 2007 Sosialurin Kirkjan føroysk SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Ólavsøkudag í ár verður fólkakirkjan føroysk, og hetta er einki minni enn ein stórhending. Í øldir hevur hesin týdningarmikli stovnur verið danskur. Í øldir sungu føroyingar sálmarnar á donskum og lýddu á danskar prædikur, sum teir lítið og einki skiltu av. Men sálmasongurin var tó serføroyskur, hóast málið var danskt. Við tí sonevnda kingosanginum, sum væl at merkja einki hevði við tann danska Kingo at gera, skaptu okkara forfedrar ríkan mentanararv. Men nú verður kirkjan so føroysk, og hetta er sjálvsagt ein liður í tí stigvísu sjálvstýristilgongd, sum tað í løtuni er breið semja um á løgtingi. Tað tykist eisini at vera breið semja um kirkjuyvirtøkuna, og tað eiga øll, sum eru góð við kirkjuna at fegnast um. Yvirtøkan av kirkjuni leggur stóra ábyrgd á herðar landsstýris-, løgtings- og kirkjuliga umhvørvinum. Kirkjan er sera týðandi stovnur í samfelagnum, og hon hevur ómetaligan týdning fyri samleikan hjá øllum føroyingum uttan til, hvar teir annars átrúnaðarliga hoyra heima. Vit ivast ikki í, at føroyingar fara at megna at varðveita og menna kirkjuna til gagns fyri alla tjóðina. Av lóggávuni um yvirtøkuna gongur fram, at kongshúsið, sum er kongshús allra ríkisborgara, framyvir fer at hava ávíst tilknýti til føroysku kirkjuna. Hetta ynskja ivaleyst flestøll kirkjufólk eisini. Drotningin er hægsti kirkjumyndugleiki í Danmark, meðan løgmaður verður okkara hægsti kirkjumyndugleiki. Tað er tí bæði løgið og harmiligt, at hvørki drotningin ella nakar av húsi hennara hevur hirt at koma til Føroya í sambandi við yvirtøkuna. Hetta er spell, tí hevði kongshúsið verið umboðað á Ólavsøku, so hevði hetta undirstrikað, at yvirtøkan er farin fram í sátt og semju. Nú tey kongaligu halda seg burtur, kann hetta bert tulkast sum eitt tekin um firtni: teir illavornu føroyingarnir hava tikið kirkjuna frá okkum, og tí sita vit við hús! Hetta er ikki gott, men vit eiga tó ikki at lata hetta sleppa at kasta skugga yvir hátíðarhaldið, sum skal verða ein fagnað- og ein gleðishátíð. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Nú var landsverk­frøð­ing­ urin aftur úti við­ einum politisk­um tilmæli. Hesu­ ferð­ snúð­i málið­ seg um at leggja tunlar saman við­ fíggjarligum fyrimuni fyri landsk­assan. Uppgávan hjá Landsverk­i er at veita landsstýrinum tøk­niliga ráð­geving í sambandi við­ útbygging og við­lík­ahald av undirstøð­uk­ervinum. Men Landsverk­ er hvørk­i politisk­ur ella fíggjarligur ráð­gevi. Og tí er stovnurin við­ sínum seinasta uppriti farin út um sína uppgávu. Sjálvandi k­ann Landsverk­ eins og øll onnur hava loyvi at mistak­a seg, men hetta er tíverri ik­k­i fyrsta dømið­. Tí er neyð­ugt at átala landsverk­frøð­ingin. Tað­ hevur stóran týdning, at landsverk­frøð­ingurin heldur seg til tað­, sum er hansara uppgáva, tí um hann ov ofta úttalar seg politisk­t, verð­ur truplari hjá ok­k­um politik­k­arum at hava álit á hansara tøk­niligu ráð­geving. Við­ tíð­ini eru tað­ fleiri tek­in, sum benda á, at landsverk­frøð­ingurin ik­k­i er serliga fegin um Sk­ála­ fjarð­artunnilsverk­ætlanina. Vónandi meti eg sk­eivt, tí tað­ er sera neyð­ugt, at Landsverk­ er við­leik­ari í hesari ovurstóru verk­ætlan. Men tá hann fyrst sk­jýtur upp at gera brúgv um Sk­álafjørð­in og síð­ani, í beinleið­is mótsøgn við­ að­rar verk­frøð­ingar, mælir frá at gera rundk­oyring í tunlinum og nú roynir at fáa eysturoyingar, norð­­ oyingar og sandoyingar einsamallar at gjalda báð­ar tunlarnar, so tyk­ist hann alt meiri at avdúk­a sín illvilja. Um vit sk­ulu við­gera tank­an hjá landsverk­­ frøð­inginum – og lat meg siga, at eg einans havi tíð­indini í fjølmið­lunum at halla meg til – sk­al sand­ oyartunnilin fíggjast við­ yvirsk­oti av sk­álafjarð­ar­ tunlinum. Hetta er ein sera góð­ur leistur fyri tey, sum búgva í mið­stað­arøk­inum, tí tað­ verð­ur í minni mun tey, sum k­oma at nýta sk­álafjarð­ar­ og sandoyar­ tunnilin. Tað­ eru í høvuð­s­ heitum tey uttan fyri Havn­ ina, sum verð­a stórbrúk­arar av tunlunum báð­um. Ferð­slan gongur til Havnar um morgunin og úr aftur Havnini um k­vøldið­, tí vit hava ein høvuð­sstað­, sum vek­sur stútt og støð­ugt, og alt fleiri tilboð­, tænastur og arbeið­spláss eru har. Fleiri vansar eru við uppskotinum hjá landsverki: Uppsk­otið­ er ósamhalds­ fast, tí tey, sum fara at brúk­a Sk­álafjarð­artunnilin, k­oma at gjalda ein yvirprís uttan at fáa nak­að­ afturfyri og tey, sum búgva í mið­­ øk­inum sleppa undan at gjalda Sandoyartunnilin yvir sk­attin. Uppsk­otið­ er ik­k­i sambæriligt við­ løgtingssamtyk­tina um Sk­álafjarð­artunnilin og er longu nú í ferð­ við­ at seink­a verk­ætlanini – ik­k­i ólík­t vanluk­k­uligu gongdini í sambandi við­ vegaføringina í Leirvík­. Uppsk­otið­ k­emur at dýrk­a gjaldið­ gjøgnum sk­ála­ fjarð­artunnilin so mik­ið­, at fólk­ møguliga fara at ivast í at nýta verandi farleið­ í stað­in. Uppsk­otið­ snýr seg um fígging og politik­k­, og liggur tí uttan fyri virk­i­ søk­ið­ hjá Landsverk­. Samanumtik­ið­ er upp­ sk­otið­ til lítlan sóma fyri Landsverk­, og er til størri sk­að­a enn gagn fyri bæð­i sk­álafjarð­artunnilin og sandoyartunnilin. Eg fari at heita á lands­ stýrismannin í vinnumálum um at arbeið­a sk­jótt við­ ætlanini um sk­álafjarð­ar­ tunnilin eftir tí leisti, sum hann bað­ Løgtingið­ um at samtyk­k­ja, og síð­ani at k­oma við­ eini sk­ilagóð­ari loysn í sambandi við­ sandoyartunnilin. Og so fari eg at heita á lands­ verk­frøð­ingin um at nýta sína ork­u til at ráð­geva um sk­ilabestu tøk­niligu loysn­ irnar uttan mun til, hvat vit politik­k­arar annars meina. Er landsverkfrøðingurin politikkari? løgtingsmaður BILL JUStINUSSEN Hvussu nógv gevur tað­, at hava Sandoynna við­ í ein­ um vinnuligum inntøk­u­ gevandi Føroyum við­ góð­um samferð­sluk­ervi? Ella hvussu nógv k­ostar tað­ at avfólk­a Sandoynna? Sjálvsagt eiga vit at meta um tær stóru íløgurnar, hvussu nógv sk­ulu vit nýta til stóra samferð­sluk­ervið­, og hvat vit k­lára at standa við­, tá á stendur. Seinasta boð­ frá ok­k­ara fermstu "k­lók­u" fólk­um, er, at politik­arin Magni Lak­safoss sleppur politisk­u uppgávuni og førir búsk­aparpolitik­k­, með­an tænastu/búsk­apararbeið­arin Oyvindur Brimnes sleppir búsk­apinum og førir politik­k­! Fyri ik­k­i at tala um formannin í mínum felag Ingeborg Winther, sum fer í, sum hon heldur, "sk­ilagott" samstarv við­ Magna Lak­safoss um búsk­aparpolitik­k­. Ingeborg eigur at vita, at ætlað­a útseting/sparing av undirsjóartunnli til Sandoynna tænir teimum háløntu og fastløntu í umsitingini, með­an arbeið­arin millum annað­ í Sandoynni fær mink­andi møguleik­a at virk­a í framleið­sluvinnuni, og harvið­ mink­ar grundar­ lagið­ undir felagi og áhugamálunum hjá ok­k­ara formanni. Men hjá henni er tað­ k­ansk­a eisini stórfingið­ at sleppa at sita ímillum tey vælbjargað­u/ k­lók­u og føra "búsk­apar­ politik­k­"! Sandoyggin stendur á einum vegamóti fyri at yvirliva, tí samferð­­ sluk­ervið­ í øð­rum pørtum av landinum eru so væl útbygd nú, at um Sand­ oyggin ik­k­i sleppur við­, so er deyð­in í durunum! Við­vík­jandi uppsk­ot­ inum at leggja tunnil frá Sk­álafjørð­inum og til Sandoynna í eitt búsk­ap­ arligt felag má sk­iljast soleið­is, at leið­arin á Landsverk­ metir hesi arbeið­i sum "luk­sus­ projek­t", ið­ tey sjálv mugu fíggja og "spæla" sær við­, með­an vit onnur rok­na hetta sum eina náttúrliga útbygging av Føroyum, og tí sk­al hetta rok­nast sum ein landsuppgáva. Nú er bert at vóna, at ok­k­ara politik­k­arar k­enna sína ábyrgd fyri landi og fólk­i og fremja ta ætlan, ið­ vit hava fingið­ at vita um rað­festingina av Sandoyar­ tunnlinum aftaná Norð­oya­ tunnilin. Hvussu nógv kostar ein undirsjóartunnil? EyðUN MoHR VIdERø