hósdagur 9. august 2007síða 13

Nr. 152 - 9. august 2007 13 viðmerkingar - almennur fyri­spurn- i­ngur ti­l Magna Laksáfoss Um Magni Laksáfoss mein­ ar nakað við at tálma heita búskapin og rætta sosialu skeivleikarnar í skattapoli­ tikkinum, so kann tað ger­ ast í einari reglu: Strika samtykta skattalættan fyri 2008. Jóannes Eidesgaard segði tey mest niðrandi orðini, tá nýggi fíggjar­ málaráðharrin í summar gjørdi greitt, at politikkurin hjá samgonguni var heilt av leið. Hann segði seg nú vilja læra Magna at vera politikari og ikki fakmaður. Og skjótt varð lært og lisið. Eftir ein samgongu­ fund hevur Magni slept sínum ætlanum, og er í staðin farin at tosa sum allir aðrir í samgonguni: “Royna at tálma á fíggjar­ lógini...” Og “skattalættin er hóast alt í lagi, men vit vilja royna at rætta nakrar sosialar skeivleikar.” Sjáldan hava vit sæð so stóra kúvending. Vildu fjølmiðlarnir, so kundu teir bert spælt tey úttalilsir, Laksáfoss hevði sum ser­ frøðingur í Búskaparráð­ num undanfarnu árini og tað, hann segði í summar. Tað var heilt beint øvut av tí, hann nú sigur. Magni noyðist sjálvsagt at ýla eitt sindur við úlvu­ num, tá hann er í sam­ gongu. Tað skilja vit væl. Men tað er als ikki skilj­ andi, at Magni nú letur seg misnýta til at fjala út yvir skeiva skattapolitikkin hjá samgonguni beint upp undir val. Tí tað krevur onki arb­ eiði yvirhøvur at rætta uppá tær ringastu sosialu avleiðingarnar og samstun­ dis tálma búskapin (sum í løtuni hevur 800 mió. í halli á handilsjavna, hall á gjaldsjavna og vendir ogn til skuld í stórum). Hendan samgongan hevur nevniliga samtykt ein skattalætta fyri 2008, sum skal koma í gildi á nýggjárinum. Hann kostar 72 mió. krónur og fer burturav til tey ríkastu. Magni kundi nú sagt: Hesin skal strikast. Tað krevur bert eitt lógarupp­ skot í tveimum reglum, og tekur ikki nakað frá nøkrum, tí onki er komið í gildi. Tá náddi hann bæði málinum um tálming og um at rætta sosialu skeiv­ leikarnar. Hann kundi enntá sett sítt mandat inn uppá tað. Men hvat sigur Magni nú? Nei, hann vil nú arbeiða við einum øðrum uppskoti, sum skal látast at rætta avleiðingarnar av einum uppskoti, sum enn ikki er komið í gildi. Er hetta skemt? Nei, hetta er føroyskur politikk­ ur undir ABC­samgonguni: Vit skulu fyrst fremja skeiv­ an og asosialan politikk. Og so brúka vit ein nýggj­ an fíggjarmálaráðharra til at tosa hart um at rætta tann skeiva politkkin hjá somu samgongu. Ikki við at gera broytingar, sum muna nakað. Nei,nei. Tann skeivi politikkurin skal halda fram, hóast hann kann steðgast við einum pennastroki. Vit skulu endiliga fyrst fremja skeivu avgerðirnar – og so skulu vit bjóða okkum fram at viðgera, hvussu vit so aftaná skulu rætta uppá okkara egnu gerðir. Tí vil eg hervið spyrja Magna Laksáfoss ein almennan spurning, har eg biði um alment svar í bløðunum: Hevði tað ikki verið rættast at strika skattalættan fyri 2008 ella broytt hann – bæði til tess at tálma búskapin og at rætta sosialar skeivleikar? Og kann hetta ikki gerast beint nú? Lat teg ikki misnýta, Magni Høgni Hoydal Bæði stjórin á Fiskiveiðieftirlitinum og havnarfútin halda, at loðs umborð á fremmandaskipum átti at verið eitt lógarkrav Olshana Finnur Jensen finnur@sosialurin.fo Skipsbrotið hjá Olshanu var ongantíð hent, um Føroyar – eins og hini Norðanlondini – hevði eina landsdekkandi loðsskipan. Tað heldur Elmar Høj­ gaard, stjóri á Fiskiveiði­ eftirlitinum, ið fýlst á verandi loðsskipan. Í veru­ leikanum er eingin loðs­ skipan, tí, sum er, er loðs­ tænastan bert eitt tilboð og ikki eitt krav. Tá russiski trolarin Olshana fór til Kollafjarðar at bunkra, hevði hann loðs umboð, men tá hann fór útaftur og sigldi á Flesjarnar, var eingin loðsur. Sostatt kundi verið sloppið undan skips­ brotinum, um loðsing var eitt krav. Hendingin við Olshanu er eitt ávaringartekin um, hvussu galið, tað kann enda. Eitt loðskrav hevði minka munandi um vandan, heldur Elmar Højgaard. Í Noregi er til dømis loðsskipanin sera strang. Í summum havnum er til dømis neyðugt við einum serligum sertifikati. Eisini í Danmark eru serligar reglur – serliga á vesturstrondini eru loðsingin eitt krav. Inn men ikki út At loðsing í Føroyum ikki er lógarkravd, merkir ikki, at hon ikki verður brúkt. Sambært Jónsveini Lam­ hauge, havnarfúta á Tórs­ havn Havn, er tænastan nevniliga væl umtókt og nógv nýtt. So at siga øll tey stóru fremmandaskipini biðja um fáa loðs umborð – í øllum førum, tá tey koma í havn. Tey loysa ofta sjálvi. Tað er jú lættari at sigla út aftur enn inneftir, sigur Jónsvein Lamhauge. Havnarfútin hevur einki ímóti einum loðskravi, hóast hann metir núverandi tænastu í síni heild hava riggað væl. Spurdur um Havnarskrivstovan ikki sjálv kundi sett sum treyt at hava loðs umborð á fremmandaskipum, sigur Jónsvein Lamhauge, at loðskravið má galda fyri alt landið. Orsøkin er, at tað verður trupult at praktisera uttan lógarkrav. Og so verður eisini mismunur á teimum ymisku lokalu føroysku havnunum. Hesum er stjórin í Fiski­ veiðieftirlitinum samdur í. Tíðin er búgvin, at politikarar gera okkurt við málið. Loðskravið er neyðugt, sigur Elmar Højgaard, ið heldur tað vera skilagott at knýta lokalu loðsingarmenninar at einari møguligari nýggjari skipan. Loðskrav er loysnin Hendingin við Olshanu er eitt ávaringartekin um, hvussu galið, tað kann enda. Eitt loðskrav hevði minka munandi um vandan, heldur Elmar Højgaard, stjóri á Fiskiveiðieftirlitinum