hósdagur 16. august 2007síða 12

12 Nr. 157 - 16. august 2007 Sosialurin Samanhald og styrki SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Finalan um løgmanssteypið 2007 gjørdist søgulig fyri føroyskan fótbólt. Tað var hon longu undan dystinum hjá EB/Streymi, sum fyri fyrstu ferð var partur av finaluni, og við sigrinum skrivaðu teir seg inn í føroysku fótbóltssøgubøkurnar sum eitt av liðunum, ið veruliga hava rokkið tindinum. Og at breiddin í oddinum soleiðis gerst størri, er væl nakað, sum allar fótbóltsføroyar munnu fegnast um. Og tað er eitt bragd í sjálvum sær. Eitt bragd, sum ikki gerst minni, tá hugsað verður um, hvussu ungt felag EB/Streymur í veruleikanum. Ásannandi at hvørki EB ella Streymur hvør í sínum lagi høvdu stórvegis møguleika at gera seg galdandi í føroyskum fótbólti, kastaðu feløgini fyri 15 árum saman. Dømini um miseydnaðar samanleggingar innan bæði ítrótt, vinnulív og samfelagið annars eru mong, men EB/Streymur telist so avgjørt ikki millum hesar. Ivaleyst eru orsøkirar fleiri, men ein tann størsta man tó vera, hvussu væl tað hevur eydnast at tæða lokalsamfelagið kring samanleggingina. Úr Kollafirði til Eiðis fær felagið treytaleysan stuðul frá bygdafólkinum, og júst hetta er nakað heilt serligt, um hugsað verður um samanleggingar. At felagið so eisini hevur havt hepna hond í menning síni av spælarum, nakrar evnaríkar spælarar, dugnaligar venjarar og eina hepna hond við at leita sær styrk uttaneftir, eru aðrir lutir. Men uttan tað samanhaldið, sum varð skapt frá fyrsta degi, vildu aðrir lutir ikki borið til. Og tá vit senda eitt hjartaligt tillukku til EB/Streym, er tað ikki minst ein heiðran til hetta samanhald. Og so prógvaði finalan í gjár, at tað var ein skilagóð avgerð at flyta dystin av Tórsvølli og á ovara vøll í Gundadali. Hvussu víkir og vendir við tignini annars, so er tað ein veruleiki, at føroyskir spælarar hvønn dag spæla á graslíki. Og tí var tað nærum óskiljandi, at kanska mest týðandi dysturin á árinum skuldi spælast á einum púrasta ókendum undirlag. Hinvegin eigur FSF ikki heilt so nógvar rósur uppiborið fyri vantandi leiksksránna til dystin. Tað tekur í øllum førum nakað av hátíðardáminum, tá áskoðarar skulu rinda 100 kr. fyri at síggja dystin, og ikki fáa somikið sum ein faldara við nøvnunum á spælarunum á liðunum báðum. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Í ólavssøkuprædiku míni í Christianskirken á Christians­ havn loyvdi eg mær m.a. at siga..” valið av nýggj­um bis­ kuppi verður minst líka so týðandi fyri framtíðina hj­á Føroysku Kirkj­uni, sum j­úst framda yvirtøkan”. Og tey orðini standi eg við. Tá bispaval er í Danmark, so fer orðaskifti fram alment, og valevnini noyðast eisini at dystast í fj­ølmiðlunum og á velj­arafundum, fyri at greiða fólki frá, hvat teirra ætlanir eru fyri framtíðina hj­á kirkj­u­ ni og kristindóminum, og hvørj­a guðfrøðiliga støðu valevnini hava í heilatikið ella í samband við ávís mál. Tá eitt av valevnunum so hev­ ur vunnið valið, verður tað góðtikið, og lívið í biskups­ døminum heldur fram. Í ein­ um valdysti vera tað tey, ið vinna og tey, ið ikki vinna. Í nýggj­ari tíð hava tað hig­ artil verið tríggir biskuppar í Føroysku kirkj­uni (í luthers­ kum høpi er ongin munur á einum varabiskuppi og ein­ um biskuppi), og ongantíð hevur verið talan um val, ella nakað valkj­ak. Tað er líka­ sum bara hent – onkur vil siga gj­øgnum bakdyrnar! Sum skilst er óførur aktivi­ tetur í løtuni fyri at fáa val­ evnini uppá pláss, og fólk hava savnað undirskriftir. Nú er tað eitt rættuliga taknem­ ligt arbeiði at savna undirskri­ ftir í Føroyum, tí føroyingar eru so fittir og skriva undir uppá hvat sum helst. Um tú bað fólk um at skriva undir uppá at mánin er størri enn sólin, so høvdu tey flestu helst gj­ørt tað. Og tað ræður um at verða fyrstur at savna stillarar, tí so kenna undir­ skrivararnir seg bundnar av undirskriftini, longu áðrenn teir hava fingið nakað at vita um, hvørj­ar áskoðanir valevn­ ini hava, ella hvørj­ar hugsj­ón­ ir teirra eru fyri framtíðina hj­á kirkj­uni. Hendan gongdin er øvugt! Fólkakirkj­an er, mótvegis øðrum kristnum trúðarbólk­ um, ein opin stovnur. Opin orðaskifti eru kanska eitt sindur fremmand í Føroyum ­ ikki minst tá tað snýr seg um átrúnaðarlig viðurskifti. Allar ósemj­ur skulu fj­alast ”fyri friðin skyld”. Fasadan skal vera í lagi. Men, við at renna undan opnum orðskiftum, so kann tað lættliga henda, at tað vera tey ósmædnu, tey freku og tey, sum hugsa minst, ið taka avgerðirnar og fáa valdið. Opinleiki og siðiligheit eru grundvøllurin undir einum framkomnum nútíðarsam­ felag. Eg eri tíverri bangin fyri, at á hesum økinum eru Føroyar eitt sindur av ein­ um u­landi. Nú hava føroyingar so fing­ ið sína egnu fólkakirkj­u, við eini skipan, sum í høvuðsheit­ unum líkist teirri donsku. So er bara at vóna, at føroyska kirkj­an eisini tekur við læru av tí besta við donsku kirkj­­ uni. Millum annað opinleika­ num ­ eisini í samband við bispaval! Tí eiga prestar og kirkj­u­ ráðslimir, j­a, allir føroyskir fólkakirkj­ulimir at krevj­a at talan verður um ein opnan valdyst, at øll valevnini skulu leggj­a fram hugsj­ónir sínar í fj­ølmiðlunum, og at opnir valfundir verða hildnir, har kirkj­ufólkið fær loyvi til at seta valevnunum spurningar. Tástaðni hava føroyingar veruliga fingið sína egnu fólkakirkj­u! Hettar lj­óðar kannska eitt sindur fremmant – men huldufólk eiga ikki at hava nakran leiklut í eini fólkakirkj­u. Tað er helst eitt aðalmerki fyri kristindómin, at Jesus doyði alment, ikki bara fyri øllum, men eisini fyri allara mann ásj­ón, og tí tolir alt kirkj­uligt og guðfrøðiligt orðskakifti dagsins lj­ós. Í fornkirkj­uni er var talan um Messianska loyndardóm­ in, at tiga um hvør, ið Jesus veruliga var, tí at lívsvandi stóðst av at prædika kristin­ dómin. Hetta er kortini ongin fyrimynd fyri dagin í dag, har tað – í hvussu so er í Føroy­ um – nærmast stendst lívs­ vandi av ikki at taka undir við kristna boðskapinum. BERgUR JAcoBSEN Eitt bispaval virðiligt fyri eina frælsa fólkakirkju! Búskaparfrøðingurin Magni Laksafoss hevur seinnu árini víst á, at landsbúskapurin er yvirupphitaður og hevur í hes­ um sambandi til fánýtis síðan 2005 mælt frá geva óneyðug­ ar skatta­lættar. Magni Laksa­ foss, ið nú er landsstýrismað­ ur í fíggj­armálum, mælir til, at tálmandi tiltøk verða sett í verk í sambandi við fíggj­ar­ lógina fyri 2008 – tiltøk, ið fara at hava við sær, at ferðin á búskapinum minkar. Sam­ gonguflokkarnir hava í hes­ um sambandi beint eftir Ólav­ søku 2007 boðað frá, at sem­ j­a er um at fremj­a sparingar á øllum samfelagsøkj­um – eis­ ini á almanna­ og heilsuøki­ num. Líkt er til, at landsstýris­ maðurin í almanna­ og heilsu­ málum, Hans Pauli Strøm ikki tekur undir við hesum sparileisti og hevur alment sagt um samantvinningina millum yvirupphitingina av landsbúskapinum, samtykta skattalættan 2008 og sparing­ ar á almannaøkinum: “Sparingar? Forget it!” Javnaðarflokkurin eigur ikki at vera við at fremj­a sparingar á almanna­ og heilsuøkinum, men eigur flokkurin hinvegin at leggj­a doyðin á at hækka og betra vælferðarveitingar og ­øki, ið eru afturúrsigld. Javnaðar­ flokkurin eigur heldur at legg­ j­a upp til at lata almanna­ og heilsuøkinum meiri pening, soleiðis at alneyðug vælferða­ rátøk kunnu fremj­ast, ið hava ligið á láni í fleiri ár. Nógv dømi kunnu verða nevnd um vælferðarveitingar og ­øki, sum eru sj­álvsøgd í Danmark og hinum skandinavisku lond­ unum, ið eru afturúrsigld í Føroyum. T.d. kann verða nevnt, at fyritíðarpensj­ónin til lægstu og miðal fyritíðar­ pensj­ónistar er nógv lægri í Føroyum enn í Danmark. At vit onga skipan hava í Føroy­ um um ókeypis endurvenj­­ ing/rehabilitering fyri fólk, sum av sj­úku ella breki hava brúk fyri uppvenj­ing eftir út­ skrivan frá sj­úkrahúsi. Og at einsamallir uppihaldarar fáa ikki ta hj­álp og tann stuðul, sum hesir fáa t.d. í Danmark. Í hesum høpi skal verða nev­ nt, at landsstýrismaðurin í almanna­ og heilsumálum hevur lovað, at lægsta fyri­ tíðarpensj­ón skal hækkast upp til miðal fyri tíðarpen­ sj­ónsstøði komandi tvey ár­ ini, t.v.s. í 2008 og í 2009, og má peningur tískil setast av Javnaðarflokkurin: Skattalættar til hálønt og “vælferðarsamfelagið” limur í Suðurstremoyar Javnaðarfelag. og limur í landsnevndini hjá Javnaðarflokkinum INGRID S. HENRIKSEN Framhald á síðu 32