hósdagur 19. apríl 2001síða 8

gult15 cyan15 magenta15 svart15 14 Nr. 74 - 19. apríl 2001 gult14 cyan14 magenta14 svart14 • hvat er prix-føroyar • hvør er vi›? • hvat vinna teir? • hvør skipar fyri tiltakinum? FISKIVINNUTÍÐINDI Sjey bátar seldu knøpp tvey tons um gólvsøluna hjá Fismamarknaðinum, tá hon týsdagin eftir páskir aftur var aktiv Skipanavn reiðskapur kilo Sjóberin lína 124 Reynir snella 654 Hjallur snella 81 Klettur lína 81 Heidi snella 44 Zelotes snella 612 Borgin snella 225 Vørunavn kilo Brosma 0 10 Brosma 3&4 2 Hýsa 1 12 Hýsa 2 12 Hýsa 3 35 Hýsa 4 20 Kalvi 5 1 Skrubba 1 Toskarogn 1 Toskur 2 72 Toskur 3 620 Toskur 4 854 Toskur 5 178 Upsi 0 3 Gólvsølan 17. apríl Jústinus Leivsson Eidesgaard Meðan heimaflotin fiskaði fyri eina góða milliard í fjør syrgdu skip sum fiska uttanfyri føroyskt havøki fyri at fiska fyri knappliga 700 milliónum krónum. Her er talan um nóta- flotan, trolararnar í Ba- rentshavinum, rækjuflotan og ídnaðarbátarnar. – Fiskiskapurin uttanfyri føroyusku landleiðirnar er ein týdningarmikil partur av inntøkuni hjá sam- felagnum og gevur við- brekna føroyska búskap- inum fleiri bein at standa á. Tí fer eitt aðalmál í fiski- vinnupolitikkinum fram- haldandi at vera at halda fast um, og bøta um, fiski- veiðisamstarvið við onnur lond á ein hátt, sum tænir føroyskum áhugamálum. Hetta snýr seg bæði um at hava sínámillum fiski- veiðisáttmálar við onnur lond á høgum støði, og at Føroyar hava ein virknan lut í teimum felagsskapum, sum viðgera teir fiska- stovnar, ið hava ella kunna koma at hava týdning fyri okkum, sigur Jørgen Nic- lasen, fiskimálaráðharri í samband við at landsstýrið hevur givið út eina frá- greiðing um fiskivinnu- politikkin hjá samgonguni. – Ein stórur partur av inntøkugrundarlagnum hjá fiskiflotanum hevur verið og er framvegis fiskiskapur á leiðum, sum liggja uttan- fyri føroyskt øki. Tí hevur tað alstóran týdning, at vit leggja okkum eftir at fáa so góðar sáttmálar við onnur lond í framtíðini sum møguligt, sigur Jørgen Niclasen, fiskimálaráð- harri. Greenpeace krevur nú, at norski forsætisráð- harrin, Jens Stoltenberg, rekur flakatrolararnar burtur av grunnunum kring Lofoten, soleiðis at stórur gýtingarbúgvin toskum sleppur at gýta. Fær Greenpeace sín vilja, so kemur hetta eis- ini at ganga útyvir før- oysku flakatrolararnar, som plaga at royna á Røstbankanum við Lo- foten undan gýtingini. Roknað verður við, at 85 prosent av toskinum sum kom at gýta í ár við Lofoten var so smáur, at talan var um tosk, sum gýtti fyrstu ferð. Fiskiskapurin í fremmandum sjogvi ovurtstóran týdning Toskurin er ikki tann einasti í Barentshavin- um, sum etir nógvan fisk. Grønlandskópurin og sildrekin eta eisini nóg. Fiskifrøðingar rokna við at kópurin í Barentshavinum etir 3,4 milliónir tons av fiski, erliga av polartoski, lodnu sild og toski. Sildrekin etir 1,2 milli- ónir tons av fiski, serliga sild, lodnu, toski í hýsu í B a r e n t s h a v i n u m . Roknað verður eisini við at sjófuglur etir umleiðs 1,4 milliónir tons, mest af fiski. Mikudagin í seinastu viku kom eitt japanskt skip aftur við 2000 tons- um av úrdráttum úr 400 sildrekum, sum teir hava veitt seinastu fýra mán- aðarnar í Suðurpól- havinum, skrivar Aften- posten. – Hetta er tað mesta vit hava loyvi at veiða í Suðurpólhavinum, men veiðan hevur eisini givið okkum týdningarmiklar upplýsningar um stovn- in, sum kunnu nýtast til gransking, segði Minoru Morimoto, japanski lim- urin í altjóða hvala- veiðunevndini IWC. Greenpeace sigur hin- vegin at talan er als ikki um gransking, men handilsliga veiðu. Fiskimálaráðharrin í Kili, Daniel Albarran roknar við at alivinnan í Kili um eini 20 ár kemur upp á 180 milliardir krónur. Í fjør útfluttu kilenar fyri góðar níggju milliardir av alifiski. Samamberast kann Noreg, sum útflutti í fjør fyri 13,3 milliardir krónur og Noreg er størsta alaraland í heim- inum. Albarran heldur, at um tíggju ár er útflutningurin komin upp á 27 milliardir krónur. Tí verður nú ein nýggj loyvislóg viðgjørt í tinginum. Kili hevur ógvu- liga langa strond við góð- um vakstrarlíkindum hjá alifiski og í framtíðini verður eisini farið undir at ala annan fisk enn kyrra- havslaks. Tingið í Russlandi, Dum- ain, skuldi í gjár taka støðu til eitt lógaruppskot, sum kann gera landið til dumpingarpláss fyri kja- rnorkuburturkasti frá øllum Europa, skrivar Intrafish. Russland ætlar at vinna pening burturúr kjarnorku- burturkastinum og hetta skal goymast og flytast við skipið til norðurstrond Russlands. Íslendski hvalaveiðu- maðurin Kristjan Loftsson, sum viðtjaði Grindamanna- felagið í Føroyum herfyri, mælti føroyingum til at fara undir at veiða storhval aftur. – Hóttanin frá umhvørv- isfelagsskapum, um vit verða boykottaðir handils- liga er uttan hald. Norð- menn selja eins nógvan fiskaúrdrátt í Europa um teir skjóta hval. Føroyingar drepa grind og hetta gongur ikki útyvir fiskaútflutn- ingin, so hvat er at óttast, segði Kristian Loftsson við útvarðið herfyri. Kristjan Loftsson helt, at tað vildi styrkt hvalaveið- una í Norðuratlantshavi um føroyingar og íslendingar saman fóru undir hvala- veiðu. Íslendingar hava enn ikki givið íslendskum hvalabát- um loyvi at fara at skjóta hvat. Heims nátturuverndar- stovnurin WWF krevur, at allur norskur aldur laksur sum gongur í ringunum skal merkjast innan januar 2003. Stovnurin krevur eisini, at alarar fáa stórar bøtur, um laksur sleppur úr nótunum og at alarar missa loyvi, um fiskur sleppur úr ringunum fleiri ferðir. Hvørt ár sleppa umleið 500.000 laksar úr norsku aliringunum. Alilaksur verður roknaður at vera størsta hóttanin móti villa laksinum, ið er hóttur. WWF heldur at størsta orsøkin til at so nógvur laksur sleppur er kleyvar- skapur. Greenpeace hóttir nú flakatrolararnar Hvalur og kópur eta nógv Japan veitt 440 sildrekar Kili kann gerast heimsins alirisi Kjarnorkukøstur fyri norðan Mælir føroyingum til hvalaveiðu Nú skal aldur laksur merkjast Jørgen Niclasen, fiskimálaráðharri