fríggjadagur 24. august 2007síða 13

Nr. 163 • 24. august 2007 Vikuskifti 13 Tann praktfulli Thorbjørn Egner Hann var føddur í Oslo í Noreg 12.12.12 kl 12. - Tað síðsta pá­stóðu foreldur míni, so tað man passa, skrivar Thorbjørn Egner í endur- minningum. Egner var ein fjølbroyttur listarmaður. Hann var teknari, grafikari, scenografur, dramatikari, komponistur og rithøvundur. Hann teknaði sum oftast sínar egnu bøkur, og mest og best man hann vera kendur fyri Kardamummubýin. Men hvørt mansbarn í Før- oyum kennir eisini sera væl Djórini í Vallbakkaskóginum og Karius og Baktus. Hóast hann legði grundarsteinin til Kardamummubýin í Kristiansand 22. apríl í 1990, so upplivdi hann ikki, at býurin læt upp á­rið eftir. Thorbjørn Egner doyði jólaaftan í 1990, 78 á­ra gamal. Kardamummukøka 220 g av margarini, knapt 300 g av sukri, 3 stór ella 4 lítil egg, 500 g av hveitimjøli, 1 pakka av bakipulvuri, kardamumma, rosirnir, mjólk Rør margarin og sukur saman og rør síðani eggini í, eitt í senn. Rør bakipulvur, kardamummu og rosinir í mjølið, og lat í deiggið saman við mjólkini. Koyr í tveir smurdar formar og baka køkurnar umleið 1 tíma við 180 stigum. Køkan smakkar best, tá­ hon er nýbakað og við kaldari mjólk afturvið. einum øki upp á­ 50 ferðir 50 metrar. Flestu húsini vóru millum 30 og 50 fermetrar. Uttan fyri býin liggur býarparkin við amfi og karusell, og nakað norðan fyri bý- in, passaliga langt burturin, liggur dólgaborgin. Hendan dagin, vit vitjaðu í Kard- amummu, var veðrið avbera gott og nógv fólk vitjaðu býin. Kl 12 byrjaði leikurin á­ torginum framm- an fyri torninum hjá­ Tobiasi. Bastian politimeistari gekk har so glaður og savnaði fólkið saman – tó at hann ikki hóskaði eins væl til leiklutin, sum okkara egni Jógvan Ósá­, sum er tann føddi Bastian! (Eg ímyndi mær, at Thorbjørn Egner hevur havt Jógvan Ósá­ sum fyrimynd, tá­ hann skrivaði bókina og skapti Bastian...) Vit hittu eisini Berg keypmann, bakaran, slaktaran, Suffíu mostur og dólgarnar. Tú kundi ganga runt í býnum og vitja tey hús, tær lysti, og soleiðis vóru vit sjá­lvandi uppi í torninum hjá­ Tobiasi, á­ politistøð- ini, inni hjá­ Suffíu og aðrastaðni við – og sjá­lvandi eisini ein túr við sporvogninum hjá­ Sývarson – sum hevði kakueskjuna við. Vit vitjaðu eisini í dólgaborgini, sum lá­ uttan fyri býin – og vit mugu geva Suffíu mostur rætt tá­ hon sygnur: »á dú og dú her er ski­ti­ð...« Á heysti í 1990 vitjaði Thor- bjørn Egner seinastu ferð Karda- mummubýin, sum ikki var liðugur. Øll húsini vóru kortini undir taki, og Egner skuldi sjá­lvur gera ymiskt arbeiði, so sum at velja litir, dekorera hurðar, húsanumm- ur o. a. Tíverri klá­raði hann ikki at gera hetta liðugt, tí hann doyði brá­tt eftir stutta sjúku jólaaftan sama á­rið. Men tað var kona hansara, Anna, sum klipti snórin, tá­ býurin læt upp 8. juni 1991 meðan Karda- mummuorksetrið spældi. »Og mitt í tí heila fór tað at regna, sjá­lvt um gamli Tobias hevði hopað, at tað skuldi verða deiligt summarveður. Og øll blivu vá­t, men tað sleit skjótt íaftur og veitslan kundi halda fram«, skrivar Bjørn Egner í bókini »Kardamummubýur í Kristiansand Dyrepark«. Thorbjørn Egner ná­ddi ikki at uppliva býin lidnan. Men býurin varð fullførdur við lívi og virki, so sum Egner hevði formað hann og droymt um, at hann skuldi verða. Kardamummubýur í Kristian- sand gjørdist kardamummukrúnan á­ verkinum hjá­ Thorbjørn Egner, Men hvat er so Kardamummu- býur – í veruleiknum? Thorbjørn Egner segði sjá­lvur, at hann vónaði, at bæði stór og smá­ »... fara at finna eina djúpari meining: at eingin bara er hetja og eingin bara er skurkur, og vit mugu góðtaka, at menniskju eru eitt sindur ymisk – og royna at skilja hvønnannan«. Ei­ns og í bóki­ni­ li­ggur Dólgaborg nakað uttan fyri­ Kardamummubý. Hugskoti­ð ti­l húsi­ni­ fekk Thorbjørn Egner á Rhodos Tei­r tríggi­r dólgarni­r, tá lei­kuri­n varð fram framførdur í Kardamummubýi­ Jónas og Anna í fangati­ppi­num hjá Basti­an poli­ti­mei­stara... Vi­ð sporvogni­num hjá Sývarson slepst úr enda í annan í Kardamummubýi­ - og Sývarson hevur køkurnar í eskjuni­, og hann bjóðar! Tornið hjá Tobiasi er sum vera man miðpunkt í Kardamummu­ býnum í Kristiansand. Har eru øll húsini bygd í »veruligari« stødd ­ júst soleiðis, sum Thor­ bjørn Egner vildi hava tey ava við at gera«