týsdagur 4. september 2007síða 17

Nr. 170 - 4. september 2007 17 tíðindi Jógvan á Lakjuni held­ ur tað verða týðandi, at ljós verður varpað á happing. Men hann hevur ongar ætlanir um at biðja løgtingið um pening á komandi fíggjarlóg til økið ÚtbÚgving Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Mynd: Jens Kr. Vang Landsstýrismaðurin í skúla­ málum, Jógvan á Lakjuni, heldur tað hava týdning, at vit nú seta orð á og práta um happing í skúlunum. ­ Tað er álvarsligt, at fáa slíka lýsing av støðuni, og skal hon sjálvandi takast í álvara, segði Jógvan á Lak­ juni, landsstýrismaður í mentamálum, tá kanningin var løgd fram á tíðindafundi í Mentamálaráðnum seinna­ partin mánadagin. Í sambandi við kanningina setti hann ein arbeiðsbólk at koma við tilmælum um tiltøk, sum kunnu basa happingini. Limirnir í arbeiðsbólkinum vóru: Janus Jensen, undirvísingar­ leiðari, formaður, Jenny Lydersen, undirvísingarleið­ ari, Rógvi Thomsen, lærari á Føroya Læraraskúla og Hanna Kampmann, sálar­ frøðingur. Mong tilmæli Arbeiðsbólkurin hevur nógv góð tilmæli, men her er vert at leggja sær í gey­ ma, at talan bert er um til­ mæli, og ikki um avgerðir. Tilmæli teirra viðvíkjandi happing fevndu um: ­ At kanna happing mill­um skúlanæmingar og luttøka í altjóða kanning um triv­ nað. ­ Trivnaðarætlanir í skúlu­ num. ­ Ábyrgdarpersónar/toymi á hvørjum skúla. ­ Lærarar fáa tíð til at arbeiða við at menna sosi­ alar førleikar hjá næmingum m.a í sambandi við happing. ­ Eftirútbúgving av lærar­ um og skúlaleiðarum. ­ Undirvísingartilfar. ­ Heimasíða um happing Tímar eru tøkir Spurdur, um landsstýris­ maðurin ætlar at søkja pen­ ing til at fremja nøkur av tilmælunum, sigur hann seg ikki kunna lova fleiri peng­ ar, men, at nakað av orku longu er inni í skipanini. Eitt nú hevur skúlin fingið nógvan pening til fleiri tím­ ar í innskúlingini. ­ Vónandi koma eyka tímarnir í innskúlingini eisi­ ni trivnað næminganna til góðar. Eisini hevur verið tosað um at innføra floksins tíma aftur, men hetta kostar nógvar milliónir, so tað verður neyvan veruleiki enn. Men vit kunnu eisini skunda undir Skúlabóka­ grunnin, at gera tilfar um trivnað og happing. Og so er tað eisini ein spurningur um hugburðin hjá okkum øllum mótvegis happing, segði landsstýrismaðurin. Olaus Jespersen, deildar­ stjóri á Fólkaskúladeildini, greiddi eisini frá, at skúlar­ nir hava eina menningaræt­ lan fyri 2004 – 2007, har trivnaður eisini er eitt krav. ­ Hvør lærari hevur 40 tímar til menningarskrá skúlans, so teir tímarnir kunnu eisini brúkast her. Og vit kunnu sjálvandi eisi­ ni áleggja skúlum, sum ikki hava fingið eina trivnaðar­ ætlan enn, um at bera so í bandi. Tí tað er eisini ein spurningur um, hvussu ein­ staki skúlaleiðarin raðfestir júst hetta økið, sigur hann. Útbúgving til lærarar Jenny Petersen, undirvísing­ arleiðari á Fólkaskúladeild­ ini, segði, at eitt av tilmælu­ num frá arbeiðsbólkinum er, at bjóða lærarum sokall­ aðar AKT­útbúgvingar, og at hendan útbúgving hevur verið bjóðað fram fyrr í Før­ oyum. Í tilmælinum stendur, at AKT merkir atferð, kontakt og trivnaður og varpar ljós á næmingar, sum hava ein atburð í skúlanum, ið ger sambandið við aðrar næm­ ingar og vaksin trupult og ávirkar trivnaðin hjá teim­ um sjálvum og øðrum. Við­ komandi lærari skal arbeiða ítøkiliga við atferð, samskif­ ti og trivanði hjá næmingum skúlans. Útbúgvingin sum AKT­ lærari er ein eftirútbúgving, ið tekur umleið 90 tímar. Í Danmark hevur politiski myndugleikin sett sær sum mál, at í skúlaárinum 2007/2008 skulu allir skúlar hava fingið AKT­ lærarar. AKT­ lærarin fær 5 tímar til hvønn flokk um árið til at røkja sítt starv. ­ Tað er ikki óvist, at vit fara at bjóða hesa útbúgving aftur komandi ár, segði hon. Skulu varpa ljós á happing Kanningin staðfestir, at fyri nógvar av næmingunum, ið verða happaðir, er so at siga einki friðskjól í skúlanum Modelmynd Jógvan á Lakjuni, landsstýrismaður, tá kanningin um happing í føroyska fólkaskúlanum varð løgd fram mánadagin.