hósdagur 6. september 2007síða 12

12 Nr. 172 - 6. september 2007 Sosialurin Hækkið játtan til hagtalsstovn SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðMerkiNgAr Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Tað er einki nýtt í tí, at ein tann almenni stovnurin, sum hevur stóran týdning fyri vitan okkara um, hvussu veruliga stendur til í føroyska samfelagnum, búskaparliga og í nógvar aðrar mátar, Hagstovan, leingi hevur tørvað fólk og orku til at kunna gera eitt nóg fullfíggjað og fullkomið arbeiði. Hetta hevur stjórin á stovninum, sum eisini í mong ár var formaður í Búskaparráðnum, gjørt vart við ferð eftir ferð. Hesin trupulleiki gjørdist uppaftur meira sjónligur í gjár, tá Høgni Hoydal, formaður Tjóðveldisflokins í fyrispurningi á tingi spurdi nýggja fíggjarmálaráðharran, hvussu er stætt við búskapinum, hvat vit veruliga vita um aktuellu støðuna hjá føroyska búskapinum. Har fíggjarmálaráðharrin gjørdi greitt, at vit í mongum førumm ikki hava ánilsi av, hvussu støðan er orsakað ov vánaligum ella bart út manglandi hagtølum. Stjórin á stovninum segði við útvarpið í gjár, at tað rætt og slætt er manglandi arbeiðsorka, sum ger, at Føroyar ikki hava øll tey hagtøl, sum eru so avgerandi fyri at lýsa búskapin og støðuna hjá búskapinum. Hetta má sigast at vera einki minni enn ein skandala, tí eitt samfelag sum okkara má vita, hvussu til stendur. Politikararnir og leiðandi myndugleikar, eitt nú landsstýrisfólk og teirra næstu ráðgevar mugu og skulu kenna búskaparstøðuna alla tíðina, annars kunnu hesi ikki hvørki reka politikk ella leiða landið. Hvussu kunnu vit lova í eyst og vest og diskutera stórar íløgur, tá vit mangla veruliga grundarlagið fyri at kunna umrøða slíkt? Hagtøl eru so nógv. Tey snúgva seg eisini um mangt annað enn búskaparligu støðuna. Tey hava so sanniliga við menniskiskju og alt tað vit takast við at gera. Eitt nú vil tað vera av alstórum týdningi, skulu vit til at gera okkara metingar og fremja eina tilgongd í samfelagnum, um olja verður funnin, at vit kenna veruliga støðuna í landinum, á arbeiðsmarknaðinum, á tí sosiala økinum, á bústaðarøkinum osfr. Soleiðis at vit tryggja okkum, at ein so ógvuslig og nýggj vinna vil kunna ávirka hetta lítla og viðkvama samfelagið. Eisini her eru nýggj hagtøl neyðug og týdningarmikil. Tað skal vera okkara vón, at fíggjarmálaráðharrin, sum sjálvur hevur gjørt vart við hesar manglar og sum búskaparfrøðingur og fyrrverandi limur í Búskaparráðnum, kennir teir á egnum kroppi, ger nakað við teir. Hann kann við einum pennastroki taka orðini hjá hagdeildsstjóranum til eftirtektar og hækka upphæddina til Hagstovuna. So einfalt er tað. Tað eru í hvussu er okkara ráð. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Hetta er ein áheitan á mín egna flokk, Sambands­flokk­ in, um ikki at vera vinglut­ ur, men at halda s­eg til s­tevnus­krá floks­ins­ í øllum málum. Las­ eina góða grein eftir Jóhan Peters­en, formanni í Samhald, har hann s­igur, at Sambands­flokkurin byggir s­ín politikk á fornuft og ikki á kens­lur, og tað er jús­t tað, flokkurin hevur verið kendur fyri. Tá ið málið um 266b var fyri, vís­ti flokkurin ikki nógva fornuft. Jú eina tøkk s­kulu Alfred og Marjus­ hava fyri at verja s­tevnu­ s­krá floks­ins­, og okkara land, ímóti avkris­tnan. Nú um dagarnar s­kulu Føroya fólk enn einaferð plágas­t av einum kjaki um s­amkynd, ja nú vilja fólk hava s­krás­ett paralag. Nei nú kann verða nokk! Um flokkurin ikki s­igur s­topp, kann enda við, at hann s­yndras­t. Eg ivis­t ikki í, at tað vóru nógv s­ambands­­ fólk, ið góvu flokkinum tað gula kortið, tá ið 266b var fyri, men tekur núver­ andi tingmanning undir við s­krás­ettum paralagi, verða vit mong, ið geva tað reyða til næs­ta val. Mín áheitan s­kal tí verða hon, at í tí løtu s­krás­ett paralag verður nevnt í komandi vals­tríði, meldar flokkurin greitt út ja ella nei, onki við at tað er upp til hin eins­taka, tí tíðin er farin frá, at flokkurin kann hava hes­a s­tøðu. Um vit s­kulu fylgja s­tevnus­kránni er eingin ivi um, at s­varið er ímóti s­krás­ettum paralagi. Sigur flokkurin hinvegin ja, s­o mugu vit broyta greina 1. Alt annað, er at lúgva fyri veljarunum. Monrovia 23.08.07 Takið eina greiða støðu! JóHAN PEtUR JoHANNESEN Í Dimmalætting 3. s­eptember hevur Majbritt Pauladóttir eina drúgva grein, s­um tykis­t vera ins­pirerað av mínari grein ”Árs­ins­ bók,” s­um hon (Majbritt) hevur lis­ið við ”bils­ni,” kans­ka eina mes­t tí eg s­krivaði, at ”ein s­tórur partur av Føroya fólki eru glað og takks­om fyri bókina hjá André Niclas­en.” Eg s­íggi meg ikki føran fyri at kommentera hennara s­annføring um, at okkara móðurmál er í góðum hondum mótvegis­ foreldrum, ommum og abbum øðrumegin og barnagørðum og s­kúlum hinumegin. Men tað er ein lætti at vita, ”at ein ikki vildi forða fyri, at bókin verður givin út.” Takkað veri ”einum fræls­um fólki.” (!!) Hóas­t eg s­um s­agt ikki dugi at leggja meg út í kjak við Majbritt Pauladóttir ­ vit kenna orðmyndina um eggið, s­um s­kuldi læra hønuna at verpa – s­o tó hetta s­tutta: ­ Greinin hjá Majbritt byrjar s­oleiðis­: ”Hevði eg bara havt s­omu møguleikar s­um Heri Mohr man hava…”. Hon s­kyldar les­arunum at upplýs­a, hvørjar møguleikar undirritaði hevur, og s­um hon eftir øllum at døma ikki hevur. ­ Eg eri ikki filologur, lingvis­tur ella á annan hátt málfrøðingur, hóas­t MP javnmetur meg við s­líkar. Havi s­tóran part av mínum lívi verið s­krivs­tovumaður. ­ MP vil vera við, at tað ikki kann loypa hvøkk á nakran, at ”eldri fólk” ikki eru før fyri at hjálpa ommu­ og abbabørnum við heimaarbeiði ors­akað av vantandi kunnleika til móðurmálið. Tað er mes­t s­um í lagi, tí s­oleiðis­ er tað eis­ini í øðrum londum, vil hon vera við. So, s­o, ­ jamen, hvus­s­u bóru Heðin Brú, Ricard Long, Knut Hams­un, Sigrid Unds­et, Grundtvig og mong onnur s­eg at við at s­kriva á móðurmálinum, til tey gjørdus­t elligomul? ­ Í greinini s­krivar MP, at ”eg fari at minna um….”. Óivað meinar hon: ”Eg fari at minna á, at hetta orðið ikki er komið…”. Orðið um er her retros­pektivt, afturlítandi, meðan orðið á er áminnandi. ­ Majbritt s­krivar, at mín grein var dagfes­t hin 22. augus­t. Nei, hon var dagfes­t 22. augus­t ella tann 22. augus­t. Á dons­kum merkir hin ”den anden” og á ens­kum ”another”. Hví nakrir føroyingar fyri hálvari øld s­íðani fóru at s­kriva hin um dagfes­ting í s­taðin fyri tann, er kans­ka ikki trupult at ímynda s­ær? Nú kom eggið kortini undan fjaðrunum. HERI MoHR Viðmerking Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli.