mikudagur 19. september 2007síða 12

12 Nr. 181 - 19. september 2007 Sosialurin Hornasteinurin í PISA SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Spurningurin um undirvísingartilfar er nú aftur reistur. Og hóast lítið nýtt er at síggja í taltilfarinum, so er úrslitið framvegis eins skelkandi. Tí hóast játtanin til Skúlabókagrunnin er økt nakað, so munar hetta so ógvuliga lítið, um grunnurin ikki megnar at avseta útgávur sínar til fólkaskúlan. Útgávur, sum teljast millum allar týdningarmestu liðirnar, tá um ræður at fremja lesiførleikan hjá føroyskum skúlanæmingum. Og júst lesiførleikin er væl ein tann týdningarmesti parturin av lemjandi PISA- úrslitinum, sum var føroyska fólkaskúla- num fyri. Ein førleiki, sum er kanska týdningarmesta fortreytin, tá næmingar skulu nema sær aðrar førleikar enn teir, sum kunnu røkkast í fólkaskúlanum. Og so hjálpir tað lítið at tosa um, at føroyskt undirvísingartilfar er ótíðarhóskandi og keðiligt. Føroyskar bókaútgávur eru seinastu nógvu árini vorðnar alt fleiri í tali, men megna skúlarnir við avmarkaðu fíggjarorku síni ikki at bera hesar inn um skúlagátt, so er stórur partur av nyttuvirðinum í hesum farin fyri skeyti. Nyttuvirði, tí júst ein góður og sterkur bólkur av føroyskum rithøvundum og týðarum í eins stóran mun sum ein sterkur skúlabókagrunnur er fortreytin fyri góðum undirvísingaramboðum til fólkaskúlan. Tí er tað ein áhugaverdur tanki, sum leiðarin á Skúlabókagrunninum enn einaferð kom við í sjónvarpskjaki í gjárkvøldi. Uttan at tað á nakran hátt skal merkja eina lækkan í játtanini til læraralønir, so eigur samsvar at vera millum hesar og ta upphædd, sum verður nýtt til tey amboð, ið somu lærarar skulu nýta. So kann ágangurin móti lærarum okkara vera nóg so harður til tíðir, men fáa hesir ikki neyðugu amboðini, stríða teir í mangar mátar eitt nyttuleyst stríð. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Eydna Skaale eydnaskaale@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Vit hava lyndi til at hugsa, at Fólkakirkjan í Føroyum einans er prestarnir, men meginparturin av kirkjuliga arbeiðinum í Føroyum verður gjørdur av sjálv­ bodnum. Her hugsi eg um kirkjutænarar, kirkjuráðs­ limir og kirkjuligu felags­ skapirnar. Kirkjan eigur at varða sera væl um hesi sjálv­ bodnu, sum hvørja viku gera eitt ómetaliga stórt kirkjuligt arbeiði. Uttan hesi hevði kirkjan verið fátæk. Eg vil arbeiða fyri, at vit framhaldandi hava nógv sjálvboðin í kirkjuliga arbeiðinum. Vit skulu ikki einans hava lønt fólk at gera tænastu, men fram­ haldandi kalla fólk at gera óløntar tænastur. Á størru plássunum eru kirkjuligu handlingarnar tó so mikið mangar, at har eiga kirkju­ tænarar at fáa samsýning fyri sítt arbeiði í kirkjuni. Veri eg valdur biskupur, vil eg ganga á odda fyri at stuðla kirkjutænarum og kirkjuráðslimum í tænast­ uni, og vera teirra við­ spælari. Skipað útbúgving/ eftirútbúgving eigur at vera skipað til ymisku tænast­ urnar. Eg vil eisini arbeiða fyri at styrkja samstarvið við kirkjuligu felagsskapirnar. Heimamissiónin, Kirkju­ liga Missiónsfelagið, KFUM, KFUK, Skótarnir og Blái Krossur gera á hvør sín hátt eitt sera gott, fjølbroytt og týðandi arbeiði í kirkjuni, serliga millum børn og ung. Hesir felagsskapir eiga mína stóru virðing. Eitt skipa samstarvsráð fyri leiðsluna í kirkjuni og leiðslurnar í kirkjuligu felagsskapunum eigur at vera sett á stovn. Nei góði harra Guttesen, eingin orøk er til at vera hátíðarligur í hesum máli, men øll orsøk til at vera firtin. Og tað er ikki bara eg, sum eri firtin, men helst øll 1500 fólkini í Sandoyar sýslu og hartil ein fittur partur av føroya fólki. Og tað er væl grund­ að. Og tað er tí, at lands­ stýrismaðurin hjá Sam­ bandsflokkinum ímóti sam­ gonguskjalinum sigur seg virka fyri, at Sandoyar­ tunnilin ikki verður bygdur nú. Og hettar sigst vera orsøkin til, at verklagslógin herum ikki er løgd fyri Føroya Løgting. Og eingin saklig orsøk er fyri tí. Meira ítøkiligur er eingin orsøk til at vera, tí okkara fólk ­ føroya fólk ­ evnar at hugsa sjálvt. Og tey, sum fylgja við, vita, at undan­ førslurnar, sum fyrst vóru góði búskapurin ­ eru bert lótir, tí nú skulu peningurin nýtast til bleyt virðir í Tórs­ havnar økinum ­ har fíggj­ armálaráðharrin stillar upp. Hví ikki steðga onkrari íløgu í miðøkinum??? At Sambandsflokkurin einaferð enn steðgar útviklinginum við at binda oyggjarnar saman er ein vánaligur og skeivur poli­ tikkur. Vit minnast øll, tá sambands løgmaðurin seint í nítiárunum koyrdi lands­ stýrismannin hjá sjálv­ stýrisflokkinum frá, tí hann vildi virka fyri Vága­tunli­ num? Men hesin kom atlíkavæl ­ tí vit sluppu av við sambandsløgmannin. Tá var grundgevingin hjá sambandinum: ringar fíggjarligar tíðir, nú er tað ov góðar fíggjarligar tíðir? Nær fer sambandi at tora? Og hví vil sambandi einki uttanfyri Streym­ og Eysturoy? Tá so sambands­tingfor­ maðurin nú vil sentralisera alla valskipanina og harvið spreingja samgonguna av egnum áhugamálum við ivasomum heimildum, ja so er hettar aftur boð um at styrkja ta frammanundan sterka miðøkið í Føroyum! Og útjaðarin verður enn veikari. Og tosið um ikki at útbyggja vágaflogvøllin, men ístaðin byrja á Glyv­ urnsnesi, ber boð um tað sama. Veit ikki, um Sam­ bandsflokkurin eisini er fyri hesum? Teir einfaldu spurningar­ nir, sum tú setur fram, kanst tú biðja ein skúla­ flokk í Tórshavn um at svara tær upp á. Í politikki ­ sum í so mongum øðrum av lívsins viðurskiftum ­ ræður um at kunna hugsa og vera frammanfyri, áðr­ enn tær skeivu avgerðirnar vera tiknar. Hettar manst tú helst eisini skilja, Trygve Guttesen ­ um ikki, so gerst ikki við. Men at billa okkum inn, at vit fíggjarliga og búskap­ arliga noyðast at lata vera við at útbyggja samanbind­ ingina av Føroyum við tunl­ um, tað eru tær beru lótir ­ sambandslótir, tí Sambands­ flokkurin eftir øllum at døma heldur vil útbyggja í miðføroyum, enn tann í samgonguskjalinum avtalaða tunnilin til eina útoyggj ­ Sandoynna og harvið hálvan vegin til eina aðra útoyggj, Suðuroynna. Og hettast hóast øll síggja, at menningin og útvikl­ ingurin av samfelagnum er steðgaður upp um Skopunarfjørð. Sandur BIRgIR MoHR Sandoyartunnilin einaferð enn Øll orsøk til at vera firtin, Trygve! Kirkjan og tey sjálvbodnu biskupsvalevni UNI NæS