týsdagur 25. september 2007síða 11

11 tíðindi Nr. 185 - 25. september 2007 Í Bretlandi vænta fiskaframleiðarar, at munn-og kleyvsóttin í Suðuronglandi fer at veksa um eftirspurn- ingin eftir fiskavørum Bretland Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eftir at munn-og kleyvsótt er staðfest í Suðuronglandi, eru kjøtprísirnir í Bretlandi hækkaðir, tí minni kjøt er á marknaðinum. Sea Fish Industry væntar, at hækkaðu kjøtprísirnir fara at føra til øktan eftir- spurning eftir fiskavørum. Kostnaðurin av fóðuri hjá bretsku bøndrunum er næst- an tvífaldaður, nú færri neyt verða slaktað og fleiri kría- túr eru at fóðra. Umstøðurnar gera, at kjøt- prísurin økist. Herfyri varð flutnings- bannið av kjøtið tó tikið av aftur, og bretsku bøndurnir sleppa aftur at framleiða kjøt. Men spurningurin er, hvat umheimurin sigur, og nær hann kennur seg trygg- an við at keypa kjøtvørur aftur úr Bretlandi. Ein annar spurningur er, hvussu gongdin verður í nærmastu framtíð. Tá fáa kríatúr verða slakt- að, minkar útboðið, og prís- irir fara upp. Hinvegin er spurningurin, um útboðið í Bretlandi ikki kann fara at veksa, um umheimurin aftr- ar seg við at keypa neytakjøt úr Bretlandi. Men, sum støðan er í løt- uni, vænta bretskir fiska- framleiðarar, at eftirspurn- ingurin eftir fiskavørum fer at veksa, tí kjøtprísirnir eru hækkaðir, nú útboðið hevur verið minni enn eftirspurn- ingurin. Økir eftirspurningin eftir fiski Bretskir fiskaframleiðarar vænta, at eftirspurningurin eftir fiskavørum fer at veksa, nú útboðið av neytakjøti er minni, og prísirnir eru høgir Leita eftir sjáldsomum fuglum »Operation Færøerne« er í gongd. Talan er um eitt tiltak, har áhugaði fara at nýta komandi dagarnar fara at hyggja eftir fugli runt oyggjarnar. Flestu luttakararnir eru úr úr Danmark og komu við Norrönu í gjár. Tó so, onkur føroyingur eisini við. Ætlanin við tiltakinum er at síggja sjáldsom fuglasløg, sum roknað verður við eru í landinum fyri tíðina, skrivar FaroeNature.fo. Ein lítlan tíma eftir at luttakararnir vóru komnir í land varð fyrsta sjáldsama slagið funnið. Fyri fyrstu ferð varð ein mýrierla »Motacilla citreola« sædd í Føroyum. Hetta var við tyrlupallin við Landssjúkrahúsið. - Heystið skuldi verið besta tíð hjá virkinum í Kollafirði, men nú sildin stendur norðarliga, endar lastirnar í Noregi. Hann sigur, at tá ið fleiri sildalandingar eru til matna í Føroyum, dettur ein partur, sum ikki kann fara til matna, av í Fuglafirði. - Men við sildaavtaluni er alt mynstrið í heyst broytt, leggur hann aftrat. Hartvig sigur, at sjálvandi gevur nýggja sildaavtalan skipum og manningum góð- ar inntøkur, og tað er eitt kupp fyri teir. - Sambært norskum fjøl- miðlum sleppa fýra norsk virkir at selja sildavørur til Ruslands, men tað eru fleiri enn hesi fýra virkini í Nor- egi, sum keypa og virka sild. Í fjølmiðlunum skilst eisini, at kappingin í Noregi um sildina hevur verið hørð. Hetta hevur hildið prísunum uppi, men hugsandi er, at hetta samstundis hevur gingið eitt sindur útyvir avkastið hjá virkjunum. Hartvig sigur, at tað, sum tey á Havsbrún nú vóna, er, at føroysku skipini fara á svartkjaftaveiði aftur í nov- ember og desember, so virkið tá kann fáa nakað av ráfiski aftrat. - Síðan byrjar tann góða svartkjaftavertíðin aftur um hálvan januar, og hetta er vanliga besta tíðin hjá okk- um, sigur hann. Seinastu svartkjaftalast- ina keypti Havsbrún í juli. Hetta var smá 200 tons, sum Carlton legði upp í Fuglafirði. Alternativ veiða - Nú teir eru lidnir á sildini, hevur Carlton aftur verið úti og gjørt eina roynd eftir prikkafiski, men hendan royndin gav einki. Hartvig sigur seg fegnast um, at alternativar royndir verða gjørdar, nú ráfiskaút- litini eru versnandi. - Eitt er, at vit kunnu vænta at fáa minni sild um heystarnar, og annað er, at svartkjaftakvotan ætlandi skal minka tey næstu árini. Hetta ger, at alternativ eru kærkomin og ein av møgu- leikunum, ið vit vóna, at meira verður gjørt við, er royndin eftir prikkafiski. Hann sigur, at teir á Carl- ton áður hava sæð skriftir í sjónum, sum ikki eru fingnar í trolið, og tí høvdu teir eitt serligt trol við hesaferð. - Men nú sóu teir ikki skriftina, ið teir vónaðu at síggja á hesum túrinum, sigur Hartvig Joensen á Havsbrún. Í gjárkvøldið var grøn- lendski báturin, Erika á Fuglafirði við sløkum 400 tonsum av sild. Teir skuldu higar til lands eftir einum troli, og tí løgdu teir veiðina upp í Fuglafirði. st 50.000 tons færri í ár - Eitt er, at vit kunnu vænta at fáa minni sild um heystarnar, og annað er, at svartkjaftakvotan ætlandi skal minka tey næstu árini. Hetta ger, at alternativ eru kærkomin og ein av møguleikunum, ið vit vóna, at meira verður gjørt við, er royndin eftir prikkafiski, sigur Hartvig Joensen á Havsbrún Porkeri fær viðarlund Kommunan í Porkeri er farin undir arbeiðið at gera eina viðarlund. Ætlanin er at fáa eina viðarlund vesturi í Mýridalinum. Kommunan hevur søkt um stuðul til endamálið, og arbeiðið at drena og fríðka økið er byrjað. Børnini eru við í verkætlanini, og í summar hava øll skúlabørn og dagrøktarbørni í Porkeri plantað trø við ánna niðri í bygdini. Umframt hetta hevur kommunan breiðkað Bakkavegin, skrivar Suðuroyarportalurin.