leygardagur 12. mai 2001síða 3

4 Nr. 90 - 11. mai 2001 Nr. 90 - 11. mai 2001 5 gult4 cyan4 magenta4 svart4 gult5 cyan5 magenta5 svart5 C M Y K – Tað, sum vit hava bjóðað, er ein lønar- hækking, sum er nógv hægri enn væl er fyri samfelagið, sigur Vilheml M. Johannesen, formaður í Føroya Arbeiðsgevarafelag VERKFALL Áki Bertholdsen – Vit halda, at verkfallið er ábyrgdarleyst. Hetta er eitt verkfall, sum kostar bæði vinnulívi og samfelagi dýrt. Vilhelm M. Johannesen, formaður í Føroya Arbeiðs- gevarafelag, harmast um, at tað ikki eydnaðist at fáa semju ílag ímillum Føroya Arbeiðarafelag og Havnar Arbeiðskvinnufelag. Uppskotið, sum feløgini vrakaðu, líktust tí, sum Havnar Arbeiðsmanna- felag, Klaksvíkar Arbeiðs- mannafelag og Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag góð- tóku seinnapartin í gjár. – Samanlagt er talan um ein lønarvøkstur upp á sløk 12%, og er hetta í neyvum samsvari við aðrar avtalur, sum eru gjørdar bæði á privata og almenna arbeiðs- marknaðinum, sigur Vil- helm M. Johannesen. Hann sigur, at tað kom óvart á hann, at Føroya Arbeiðarafelag og Havnar Arbeiðskvinnufelag vrak- aðu semingsuppskotið. – Her stóð teimum í boði at fáa størsta lønarvøkst- urin í nýggjari tíð. Formaðurin í Arbeiðs- gevarafelagnum sigur, at onnur fakfeløg hava verið væl nøgd við støðið, sum er lagt. – Hinvegin hava arbeiðs- gevarar himprast við tann lønarvøksturin, sum feløg- ini hava fingið, tí hann er so ógvusligur, at hann kann skeikla føroyska búskapin. Hann sigur, at Arbeiðs- gevarafelagið heldur, at verkfallið er púra óneyð- ugt, tí hvørki Føroya Ar- beiðarfelag ella Havnar Arbeiðskvinnufelag kunnu rokna við betri úrsliti aftaná eitt møguligt verkfall. Frammanundan er eitt sera høgt støðið lagt í semjum við onnur feløg á arbeiðsmarknaðinum og tí skulu Føroya Arbeiðara- felag og Havnar arbeiðs- mannafelag ikki vænta at fáa meiri. – Tað støðið, sum er lagt, fara vit at halda okkum til, eisini í samráðingunum, sum nú eru slitnaðar, sigur Vilhelm M. Johannesen. Stríð ímillum feløg Hann sigur, at Arbeiðs- gevarafelagið ásannar eisini, at ósemjan ímillum arbeiðarafeløgini kann verða ein av orsøkunum til, at Føroya Arbeiðarafelag gjørdi av at fara í verkfall. Hann vísir á, at í semjuni, sum týsdagin varð gjørd við Havnar Arbeiðsmanna- felag og arbeiðarafeløgini í Klaksvík, vunnu tey inn aftur tann lønarmun, sum kom í undir seinastu sam- ráðingunum, tá ið Føroya Arbeiðarafelag og Havnar Arbeiðskvinnufelag fingu ein betri sáttmála á ávísum økjum, enn Havnar Ar- beiðsmannafelag og feløg- ini í Klaksvík fingu. – Vit taka undir við, at arbeiðsfólkið fær somu løn fyri sama arbeiði um alt landið, og tí var tað sjálv- sagt at javna tann mun, sum var íkomin, sigur Vilhelm Johannesen Kappingarførið versnar Annars vísir Vilhelm Jo- hannesen á, at við teimum lønarhækkingum, sum semja nú er gjørd um á arbeiðsmarknaðinum, fer kappingarførið í fram- leiðslu og útflutningsvinn- uni ar versna munandi. Í meðal er lønarvøksturin í Evropa lum 3 % um árið. Vit kunnu eisini staðfesta, at grundlønin í Føroyum nú verður 6,7 % hægri enn í Danmark, sigur hann. Hann sigur, at hendan gongdin kann ikki halda fram, tí missur útflutn- ingsvinnan kappingarførið, fara bæði arbeiðstakarar og arbeiðsgevarar at tapa í longdini. – Men hendan gongdin kann ikki halda fram og tí má leggjast á annan bógv, sigur Vilhelm M. Johannesen, formað- ur í Føroya Arbeiðs- gevarafelag VERKFALL Áki Bertholdsen – Gongdin, sum hevur verið nú í nógv ár, er ómealiga óheppin. Vilhelm M. Johannesen, formaður í Føroya Arbeiðs- gevarafelag, heldur, at tað er neyðugt, at stór broyting kemur í tær sáttmálasam- ráðingar, sum nú eru á marknaðinum. Sum støðan er, skilir hann væl, at arbeiðara- feløgini krevja meiri í løn, tí skattatrýstið er so høgt. – Men tað ber ikki til at blíva við at hækka lønirnar, tí tað førir bara við sær, at prísirnir eisini hækka- og so kemur aftur kravið um fleiri lønarhækkingar o.sfr., o.s.fr. Hann heldur, at vit eru longu nú á blóðskeivari kós, tí lønarvøksturin í Før- oyum er størri enn í londunum, vit kappast við. – Í Evropa er lønar- vøksturin í miðal 3% um árið. so tá ið okkara lønir hækka meiri, versnar kapp- ingarførið. Tí heldur hann, at tað er avgerandi neyðugt, at vit leggja á annan bógv. – ístaðin fyri at eggja til áhaldandi lønarkrøv, eiga vit í staðin at virka fyri, at vit tálma prís og kostn- aðarvøkstrinum. – Ístaðin fyri lønarhækk- ingar, eiga vit tí at hækka keypiorkuna við at lækka skattin. – Men skal hetta eydnast, krevst ein góður vilji frá myndugleikunum, tí tað vera teir, sum skulu taka lut í einum slíkum átaki, sam- an við pørtunum á arbeiðs- marknaðinum, sigur Vil- helm Johannesen. Neyðugt við skattalætta Upp undir hesar samráð- ingarnar, hevur Føroya Arbeiðarafelag lagt út- rokningar hjá statsgóð- kenda grannskoðaranum Rasmussen og Weyhe, fram. Tær útrokningarnar siga, at hesi bæði seinastu árini eru prísirnir so nógv hækkaðir, at tað er ikki eitt oyra eftir av lønarhækk- ingini, sum arbeiðarafeløg- ini fingu seinast. Men tað skilst á arbeiðs- gevarunum, at teir hava ikki treytaleyst álit á hesum útrokningum. – Ein lítil kanning, sum vit hava gjørt, vísir, at ger- andisvørur eru ikki hækk- aðar nakað serligt hesi bæði seinastu árini, tvørturímóti eru summar vørur blivnar bíligari. Tó viðgongur hann, at oljan og bensinið er hækk- að so nógv, umframt at tað er dýrari at keypa hús, ella at leiga, at tað kann gera allan munin. Men hann heldur ikki, at tað ber til at seta príssteðg ella vinningssteðg í verk, tí tað er ov trupult. – Men vit eiga at lætta trýstið á lønirnar við at geva skattalætta, so at keypiorkan hækkar, hóast lønirnar ikki hækka, sigur Vilhelm M. Johannesen. – Verða lønirnar tálm- aðar, fer tað eisini at tálma prísvøkstrinum. Hinvegin verður tað dýrari at baka eitt breyð, hvørja ferð, løn- in fer upp. Tí hanga lønar- vøkstur og prísvøkstur neyvt saman. Óvart tá Annars sigur formaðurin í Arbeiðsgevarafelagnum, at tað kom ógvuliga dátt við, at Føroya Arbeiðarafelag og Havnar Arbeiðskvinnu- felag skuldi fara ío verkfall. – Eg helt, at samráð- ingarnar gingu upp á stás. Men tá ið vit komu til at tosa um løn, skramblaði alt saman, tí krøvini vóru so hørð. Hann sigur, at umframt vanliga lønarkravið upp á 15 krónur afturat um tíman hesi bæði næstu árini, hava feløgini onnur krøv um viðbøtur og annað av yms- um slag, sum kosta eini 30% afturat í lønarhækk- ing og tað kemur ikki upp á tal, tí støðið er longu lagt við teimum 12%, sum hini feløgini hava fingið. – Hetta vóru krøv, sum feløgini als ikki vildu tosa um og tí skrædnaði, sigur Vilhelm M. Johannesen. Føroya Arbeiðsgevarafelag: Verkfallið er ábyrgdarleyst Formaðurin í Føroya Arbeiðsgevarafelag: Eg skilji væl at arbeiðarafeløgini krevja meiri í løn – Sum støðan er, er tað sjálvsagt, at arbeiðarafeløgini blíva við at koma við lønarkrøvum. Men hetta er ikki ein gongd leið og tí er neyðugt at vendua gongdini á høvdið fyri at tálma prísvøkstrinum, og sostatt eisini lønarvøkstrinum, sigur Vilhelm M. Johannesen, formaður í Føroya Arbeiðsgevarafelag