hósdagur 27. september 2007síða 5

5 tíðindi Nr. 187 - 27. september 2007 verð­ur teimum frítt at ráð­a yvir. Kunningarfundur fyri pressuni verð­ur eisini í Mið­­ lahúsinum, og skipar Sam­ vit fyri tveimum felags útferð­um, sum tey kunnu tekna seg til. Ein túrur verð­­ ur vestur á Leitisvatn til Bø­sdalafoss, og hin verð­ur til Kirkjubø­ar. Einans føroysk myndafólk Fyri at Bill Clinton og fylgi hansara skal ikki fáa ampa av pressuni, verð­a strangar reglur fyri, hvussu nógv, ella fá, kunnu verð­a við­ í fylginum. Sjónvarpið­ hjá Kringvarpinum hevur tvey upptø­kulið­ við­, og trý myndafólk frá Dimmalætt­ ing Sosialinum taka myndir. Tað­ verð­a sostatt fø­roysk myndafólk, sum fóð­ra allari heimspressuni við­ sjónvaps­ myndum og prentmyndum av Clinton vitjanini í Fø­roy­ um. ­ Til hetta hava vit upp­ rættað­ eina heimasíð­u við­ einum servara, har myndir og filmsbrot verð­a lø­gd út á sohvø­rt, sigur Tórunn Ell­ ingsgaard, og hon greið­ir frá, at avtalað­ er við­ sjón­ varpið­, at sokallað­ir sjón­ varpspakkar liggja klárir á kl. 16 og kl. 19 til altjóð­a fjø­lmið­larnar at brúka. Pressan, sum sleppur inn í salin í Norð­urlandahúsin­ um, fær pláss uppi á bal­ kongini. – Tey kunnu bara taka not­ atir, og tað­ verð­ur ikki loyvt at hava upptø­kutól við­ inn, sigur Tórunn Ellingsgaard. Ein sms’ur poppar inn á fartelefon Tórunnar. Onkur vil vita, um hon hevur fing­ ið­ nýggjastu bókina hjá Bill Clinton: Giving, sum kom út á enskum fyri einum mánað­ síð­ani. Nei, hon er ikki komin til landið­ enn, sigur Tórunn, og tey avtala, at eitt av útlendsku tíð­inda­ fólkunum skal keypa eitt eintak upp við­ á flog­vø­llin­ um í Skotlandi. Fyrireikaðir spurningar Spurd, hvussu hon sjálv hevur fyrireikað­ seg til til­ takið­, sigur Tórunn Ellings­ gaard, at hon millum annað­ hevur lisið­ bø­kurnar hjá Bill Clinton og Hans Blix. Saman við­ samstarvs­ felø­gum og Vinnuhúsinum hevur hon orð­að­ nakrar spurningar til Clinton, tí teir skulu sendast fyrireikar­ unum til góð­kenningar frammanundan. Hvat Clin­ ton fer at tosa um, er ikki heilt greitt enn, tí tað­ er upp til hansara at tosa um tað­, sum hann vil tann dagin. Men seinast tey vistu varð­ roknað­ við­, at hann fer at tosa um globalisering, mink­ andi orkutilfeingið­ í heimin­ um, vandan fyri terrorismu, fátækradø­mi og broytingar í altjóð­a politisku myndini. ­ Eg havi altíð­ hildið­ Clin­ ton vera spennandi. Havi ikki lisið­ so nógv av honum fyrr, men havi altíð­ sett hann í bás stórar menn sum Gorbatjov og Mandela, sig­ ur Tórunn Ellingsgaard, sum ikki hevur fyrireikað­ spurningar til Hans Blix, tí spurningar verð­a ikki settir honum. Síggja gott út Eitt er at fyrireika seg fak­ liga til vitjanina. Annað­ er, at fø­royska vertinnan sjálv­ andi eisini skal eisini síggja gott út, tá hon skal vera vert­ inna í Norð­urlandahúsinum. Hvussu hevur Tórunn fyri­ reikað­ seg til hetta? ­ Klæð­ini velji eg ikki sjálv. Sansir hevur ábyrgd­ ina fyri ø­llum tí grafiska búnanum, harímillum eisini mínum klæð­um, sigur Tór­ unn Ellingsgaard, sum tó lyftir lokið­ av einari hvítari skógvaeskju og avdúkar ein­ ar beigelittir leð­urskógvar við­ hø­gum hælum. Og so hevur hon eisini tapt seg sjey kilo seinastu tíð­ina. ­ Sum eg skilji á lagnum, so gongur myrkablátt aftur. Hárið­ fer ein frisø­r, sum eit­ ur Elisabeth Maria Johann­ esen, at hava ábyrgdina av, með­an eg smyrji mær sjálv, sigur Tórunn Ellingsgaard, sum er eitt rættiliga kent andlit, ikki bara her hjá okk­ um, men að­rastað­ni við­. Millum annað­ sum sjón­ varpsvertinna hjá MTV og morgunvertinna á donsku sjónvarpsrásini TV2. Tí er kanska heldur ikki lø­gið­, at www.babeindex.dk er eitt tað­ fyrsta hittið­, sum poppar upp, tá tú Googlar “torun ellingsgaard”. Um hon hevur hugsað­ um, hvø­nn týdning hendan stóra uppgávan kann fáa fyri karrieruna framyvir, sigur Tórunn Ellingsgaard seg als ikki hava hugsað­ um tað­ í hesum sambandi. ­ Eg havi altíð­ verið­ rætti­ liga málrættað­. Men seinas­ tu árini eri eg vorð­in alt meira tilvitað­ um, at seti eg mær eina deadline, so foku­ seri eg upp á at rø­kka henni, sigur Tórunn Ellingsgaard. Onkur plingar inn á Skype’in og ringitónin við­ kirkjuklokkum í fartelefon­ ini rungar í rúminum, með­­ an oyrasniglurin ikki vil tað­, sum eigarakonan vil. Við­hvø­rt er ikki lætt at vera tø­k. Flytir ikki heim Seinasta árið­ hevur Tórunn Ellingsgaard búð­ á San Tor­ ini saman við­ sjeikinum, sum er grikki og starvast innan ferð­avinnuna har nið­­ ri. Síð­ani bókin um Janu kom út, hevur hon hugna sær har nið­ri, sum hon tekur til. Tí hevur hon heldur ikki arbeitt sum journalistur seinastu tvey árini. ­ Men eg havi nógv hug­ skot, sum eg kundi hugsað­ mær at arbeitt við­. Men nú skulu vit fyrst hava hetta frá hondini, og so fari eg nið­ur aftur til San Torini at geara nið­ur aftur. Spurd, um hon kundi hugsað­ sær at flutt heim og tikið­ sjeikin við­, flennir hon hjartaliga, með­an hon sigur, at tað­ kundi hon ongantíð­ funnið­ uppá. ­ Nei, hann er grikki og vanur við­ hita. Og hann skil­ ur slett ikki, tá eg spyrji hann í telefonini “and how is the weather today?” flenn­ ir Tórunn Ellingsgaard. øroyar Tey 16 tíðindafólkini hava arbeiðsmiðstøð í Miðlahúsinum, har høli, amboð og annað verður teimum frítt at ráða yvir. Her fundast Tórunn Ellingsgaard við blaðstjóran Jan Müller og Kára Mikkelsen, redaktiónsleiðara Tíðindastreymurin rekur skjótt, og tíðindafólkini eru von at sálda søgurnar við harðari hond. Tórunn Ellingsgaard ” Vit mugu hava eina breiða viftu við søgum, sum vit kunnu tippa tey um. Bíta tey ikki á eftir einum hálvum minutti, mugu vit freista tey við einari aðrari, og vóna at tey hekta seg á krókin – og ongantíð betur, um tey kenna á sær, at tey sjálvi hava funnið søguna” Tórunn Ellingsgaard ” San Torini, har Tórunn Ellingsgaard býr saman við grikska sjeikinum. 15.000 fólk búgva á oynni, og í teirra bygd búgva 1.500 fólk Fiskiveiðan kann ikki økjast Leið­arin fyri fiskivinnustovnin undir ST (FAO) heldur ikki, at fiskiskapurin kring um heimshø­vini kann ø­kjast meira. ­ Heimsins íbúgvum tø­rva mat. Tí er tað­ ein týdningarmikil uppgáva hjá okkum at finna út av, hvussu nógv kann fiskast. Tonsatalið­ hevur í fleiri ár verið­ mett til 95 miljónir tons. Hetta tal kann ikki ø­kjast, sigur Jorge Csirke, leið­ari fyri FAO. Á fundi hevur hann greitt frá, hvussu fiskiveið­an hevur ment seg síð­an seinna heimsbardaga. Í mong ár varð­ nógv meira fiskað­ í norð­ari hálvu enn á syð­ru. ­ Sum tíð­in leið­, ø­ktist fiskiveið­an nógv á syð­ru hálvu, og nú hevur fiskiveið­an í Indiska Havinum, fram við­ strond Vesturafriku og í Suð­urameriku yvirhalað­ veið­ina á norð­ari hálvu. Eftir at veið­an sunnanfyri hevur verið­ fyri stórari ø­king, er vø­ksturin nú minkað­ur. Leið­arin fyri FAO sigur, at fiskastovnar eru kollapsað­ir, og ikki minst hetta hevur fø­rt til, at hugburð­urin er broyttur. ­ Nú verð­ur ikki í sama mun hugt at, hvussu nógv ber til at veið­a, men meira, hvussu nógv er ráð­iligt at veið­a. Heimsins lond hava, sum árini eru lið­in, fingið­ eyguni upp fyri, at fiskiríkidø­mið­ í heimshø­vunum er avmarkað­, og at nø­kur fiskaslø­g mugu varð­veitast sum fø­ð­i til onnur fiskaslø­g. Ein lið­ur í ø­llum hesum arbeið­i, sigur Jorge Csirke, er tær altjóð­a avtalur, sum eru millum lond.