týsdagur 15. mai 2001síða 6

10 Nr. 91 - 15. mai 2001 Nr. 91 - 15. mai 2001 11 gult10 cyan10 magenta10 svart10 gult11 cyan11 magenta11 svart11 C M Y K STREYMORKA Stefan í Skorini SEV fekk mánamorgunin ein nýggjan motor og ein nýggjan generator, sum stórur tørvur er á, nú orkunýtslan í Føroyum er í vøkstri. Eitt farmaskip legði at í havnini á Sundi, har mot- orurin varð settur á land. Motorurin skuldi fáast undir tak seinnapartin mánadagin, og tað er ein donsk flutningsfyritøka, ið tekur sær av flutninginum. Motorurin er av slagnum Caterpillar Mac, og hann hevur 8,1 megawatt, ið svarar til 11.000 hestakreftir. Áðrenn varð koyrt einans koyrt við eini 5 megawattum á verkinum. Motorurin vigar 120 tons, meðan generatorurin vigar 54 tons. Jákup Sørensen er 1. meistari á verkinum inni á Sundi, og hann heldur, at nýggi motorurin kom í tøkum tíma, og útskiftingin var tiltrongd. Leygardagin stóðu tveir menn og prát- aðu á støðni í Kald- bak, tá onkur knapp- liga lat skot av móti teimum hinumegin fjørðin. Kúlan, sum kom frá eini sera kraftmiklari riflu, rakti eina tunnu, ið stóð skamt ífrá monnunum SKOTTILBURÐUR Stefan í Skorini – Eg hoyrdi knappliga okkurt súsa framvið okk- um, og síðani brast hol á eina plastiktunnu, ið stóð einar níggju metrar burtur- frá okkum. Nógv vatn var í tunnuni, so tað sprændi úr holinum frá kúluni, sigur Eyðun K. Vang úr Kaldbak. Eini trý skot vórðu til- samans latin av, upplýsir Eyðun, ið ikki er sørt skelk- aður av hendingini. Ein annar maður, ið býr har um leiðir, ringdi til løg- regluna og boðaði frá til- burðinum beinanvegin. Lógarinnar varðmenn komu á staðið, og teir arb- eiða nú við málinum. Av løgreglustøðini verð- ur upplýst, at kúlan er send niður til Danmarkar til kanningar, so staðfestast kann, hvat skotvápn talan er um. Annars hava teir ikki nakað ítøkiligt at ganga eftir í hesum málinum. Skutu av Sandvíkahjalla Løgreglan væntar, at per- sónurin, ið hevur latið skot- ini av, hevur verið staddur í økinum við Sandvíkahjalla. Hesa meting hava teir gjørt sær frá leiðini, ið kúlan hevur ferðast. Vakthavandi, ið blaðið prátaði við, sigur, at skotið hevur verið við eini ógv- uliga kraftmiklari riflu, tí tað munnu vera einir tríggir fjórðingar tvørturum fjørð- in á hesum teininum. Eftir øllum at døma er riflan ólóglig at hava í Føroyum, tí hon kann gera av við fólk, ið eru stødd einar fýra kilometrar burturfrá. Hugsast kann, at alarar hava skotið kóp, ið nærkast ringunum, men hesin møguleikin er kannaður, og hetta er ikki hent í hesum førinum. Mjørki Eyðun K. Vang ásannar, at hesin tilburðurin kundi spælt nógv verri av, enn hann gjørdi. Um onkur teirra varð raktur, var hann kanska ikki á lívi longur. – Vit kundu verið nógv óhepnari henda dagin. Eg hevði júst spáka framvið tunnuni, tá hon varð rakt. Tað er eingin ivi um, at onkur hevur staðið hinu- megin fjørðin og skotið púra óforsvarligt, sigur Eyðun. Ikki er greitt, um skjót- arin hevur skotið til máls eftir tunnuni ella bara skotið meira tilvildarligt. Eyðun sigur, at sýnið henda dagin ikki var gott, og at persónurin hinumegin óivað hevur havt eitt kik- arasikti fyri at raka tunnua. Menninir í Kaldbak sóu einki á eystursíðuni á fjørð- inum, sum kundi verið ill- grunasamt. Løgreglan sigur eisini, at mjørki var leygardagin, og tí hevur persónurin ikki kunnað sæð væl tvørturum fjørðin. LØGREGLUTÍÐINDI Stefan í Skorini Um vikuskiftið vóru tvey ferðsluóhapp í Klaksvík, har førarin ikki helt ta treytaleysu víkiskylduna. Eingin álvarsamur mans- skaði hendi í óhappunum. Førararnir, ið hava brotið víkiskylduna, kunnu vænta sær eina treytaða frádøm- ing av koyrikortinum, tí hetta brotið verður mett at vera so álvarsamt í nýggju ferðslulógini. Hetta hevur við sær, at førararnir skulu upp til nýggja roynd í næstum. Umframt ferðsluóhappini fekk løgreglan eisini frá- boðan um tvey herverk, sum vórðu framd leygar- dagin. Annað var í post- húsinum, har ein rútur varð brotin í høvuðsinngongd- ini. Hitt var við fótbólts- vøllin, har ein gravkúgv stóð fyri skotum. Leygarnáttina datt ein rúsaður persónur út fyri ein bil, ið fekk smærri snuddur. Persónurin verður ákærdur fyri brot á politiviðtøk- urnar, ið siga, at tað ikki er lógligt at ferðast á almenn- um vegi, um mann er ov rúsaður. Løgreglan í Suðuroynni hevur havt eitt friðarligt vikuskifti, men eitt harð- skapsmál var at taka sær av. Ungir menn vóru farnir til hendurs við TB-húsið, har løgreglan varð boðsend, og hon steðgaði bardaganum. Skelkaðir kaldbaksmenn: Riflukúlur súsaðu um oyrini Plastiktunnan, sum stendur undir neystavegginum, varð leygardagin rakt av eini kúlu frá eini sera kraftmiklari riflu. Tveir kaldbaksmenn stóðu og prátaðu við bátarnar, tá teir hoyra suðið frá kúluni, sum hevur ferðast tvørturum fjørðin. Løgreglan fekk beinanvegin fráboðan um tilburðin Mynd: Jens Kr. Vang Eyðun K. Vang vísir á skotholið, har kúlan fór í gjøgnum Mynd: Jens Kr. Vang SEV fingið nýggjan motor Tvey ferðsluóhapp í Klaksvík Nú eru allir finalist- arnir í sangkapping- ini Ársins songrødd funnir. Seinasta inn- leiðandi umfarið var á Kambsdali leygar- kvøldið SONGRØDD Eyðun Klakstein Nú er greitt, hvørjir luttak- ararnir í stóru finaluni í kappingini Ársins song- rødd eru. Seinastu tveir finalist- arnir vóru funnir í kapp- ingini, sum var í ítróttar- høllini á Kambsdali leygar- kvøldið. Sunnvá Lamhauge og Jastrid Langgaard sungu í felag sangin hjá Destiny’s Child, Say my Name, og tað gav teimum fremsta plássið í kappingini. Jórun Heinesen gjørdist nummar 2 við Reflections hjá Christinu Augillera. Jórun var eisini við í finaluni í fjør. Finalan í Ársins Song- rødd verður í Badminton- høllini í Havn leygarkvøld- ið 9. juni, og frammanund- an hava hesi tryggjað sær pláss í finaluni: Guðrun Mortensen og Rakul Olsen úr Suðuroy, Nikolina Rub- eksen og Randi Sivertsen úr Norðoyggjum, Hanna Fonsdal og Laila Jacobsen úr Vágum, Andreas Høj- gaard, Olga Joensen, Krist- leyg Hansen & Óluva Høj- gaard úr Streymoy. Klárt til finaluna Nú verkfall er, fáa tey einki gjørt við ILA sjúka laksin í Funningsfirði og stórur vandi er fyri, at sjúkan fer at breiða seg. Ingeborg Vinther sigur, at tað eru tveir partar í trætuni og Funningslaks kann venda sær til arbeiðsgevaran HÓTTAFALL Áki Bertholdsen – Verkfallið økir munandi um vandan fyri, at ILA sjúkan í Funningsfirði nú fer at breiða seg til onnur alibrúk í Føroyum. Tað sigur Peter Øster- gaard, djóralækni hjá L a n d s d j ó r a l æ k n a e m - bætinum. Hann sigur, at nú verkfall er, eru eisini møguleikarnir at berja ILA sjúkuna niður versnaðir munandi og tí er vandi fyri, at ILA eisini fer at taka seg upp í øðrum alibrúkum eisini. Samstundis er eisini møgulkeikarnir fyri at berja sjúkuna niður í sjálvum Funningsfirði munandi versnaðir. Har er støðan í løtuni tann, at tað tykist sum um alibrúki kann haldast gangandi. Men hvussu gongdin verður, er hinvegin meiri ivasamt. Hann sigur, at fiskurin í ringinum, sum ILA varð staðfest í herfyri, er dripin. Harafturat var ætlanin at drepa og selja tann fiskin, sum kann drepast til matna. Ætlanin var at føra fiskin til Oyndafjarðar á sláturvirki har. Somuleiðis var ætlanin at taka tann minna fiskin, sum ikki er búgvin at taka til matna og at beina fyri honum. – Ætlanin var at drepa tann minna fiskin eisini nú í summar, so at fjørðurin kom at liggja ónýttur í eina tíð, tí tað hevði verið tann tryggasta loysnin. – Skulu vit bíða eftir, at hann veksur seg nóg stóran til at verða dripin til matna, skulu vit bíða líka til í mars mánaða næsta ár. Men treytin fyri tí er í øllum førum, at deyðtíttleikin ikki økir. Fyribils hevur verkfallið sett fót fyri øllum hesum ætlanunum, og Peter Øster- gaard veit ikki, hvussu hetta fer at taka seg upp Men støðan er “óbehagi- lig”, sum hann málber seg. Men hann sigur, at harafturat hava blóðroyndir víst, at ILA eisini er øðrum ringum hjá Funningslaks í Funningsfirði. – Har doyr fiskur, men sum støðan er, ber ikki til at taka tann deyða fiskin. Økir vandan Djóralæknin sigur, at tískil kann verkfallið elva til stórar trupulleikar. Sum støðan er nú, kann onki gerast og tískil økist eisini smittutrýstið í ring- unum hjá Funningslaks, og tí er støðan hættislig har, sigur hann. Men tað er ikki bara á Funningslaks, at hesir trupulleikarnir kunnu taka seg upp. – Trupulleikar kunnu sanniliga eisini taka seg upp á øðrum alibrúkum. Eru ov fá fólk til arbeiðis, kann avleiðingin verða, at, at tað ikki ber til at taka tann deyða fiskin upp í nóg góðan mun. Vandi kann eisini verða, at ólag kemur á fóðringina. – Alt hetta kann gera fiskin strongdan og tað økir um vandan fyri at fiskurin fær ILA, ella aðrar sjúkur. – Verkfallið kann ikki fáa skyldina fyri, at ILA er í Føroyum. Men er smittan aðrastaðni í Føroyum enn í Funningsfirði, kann strongd hjá fiskinum skjótt føra við sær, at sjúkan brýtur út. Onkur hevur verið so svartskygdur at spáa, at hetta kan verða endin á føroyskari alivinnu? –Tað vil eg nú ikki siga. Men støðan er støðan er sera álvarslig og avleið- ingin kann gerast ein dygt, fíggjarligt tap, sigur Peter Østergaard. Onki undantak Ingeborg Vinther, for- kvinna í Føroya Arbeiðara- felag, sigur, at alivinnan fær ikki undantaksloyvi. – Funningslaks hevur biðið um undantaksloyvi, men tað ber ikki til. Hon leggur afturat, at tann av eigarunum av Funningslaks, sum bað um undantaksloyvi, brúkti eisini eitt orðaval, sum avgjørt ikki tænti hansara áhugamáli. Hon heldur eisini,at Føroya Arbeiðarafelag er ikki rætta staðið at venda sær hjá fólki, sum hevur trupulleikar av støðuni. – Tað eru tveir partar í hesi trætuni. Bæði hjá alivinnuni, o.ø., sum hava trupulleikar av støðuni, er Føroya Arbeiðsgevarafelag rættað staðið at venda sær til. Tí so títt og knapt teir eru sinnaðir at geva okkum ein brúkiligan sáttmála, verður verkfallið avblást, sigur Ingeborg Vinther. Eini 250 fólk standa á varðhaldi í Kollafirði, á Oyggjarvegnum og Lorvík og forða fyri, at ongin farnur kemur inn í verkfals- rakt øki. Samstundis varð verkfallið hert í gjár VERKFALL Áki Bertholdsen – Alt gongur friðarliga fyri seg. Soleiðis sigur Ingeborg Vinther, forkvinna í Føroya Arbeiðarafelag, tá ið hon gjørdi støðuna upp í gjára- morgunin. Tað var í gjár, at verk- fallið hjá Føroya Arbeið- arafelag og Havnar Ar- beiðskvinnufelag veruliga skuldi standa sína roynd. Og tað skilst, at fyribils hava tey staðið royndina. Havnar Arbeiðsmanna- felag og arbeiðarafeløgini í Klaksvík eru ikki í verkfalli og Ingeborg Vinther sigur, at ein av høvuðsupp- gávunum verður tískil at syrgja fyri, at ongin vara kemur úr Havnina ella úr Klaksvík, inn á verkfalsrakt økið hjá Føroya Arbeiðara- felag. Tað hava tey gjørt við at seta blokadur upp, bæði við rundkoyringina í Kolla- firði, á Oyggjarvegnum og á ferjuleguni í Leirvík. – Blokadurnar eru sera væl skipaðar sigur Inge- borg Vinther. Hon sigur, at yvir 150 fólk standa blokadubvakt í Kollafirði og næstan 100 eru í Lerrví k og nøkur eru á Oyggjar- vegnum, so tilsamans eru millum 250-300 fólk virkin í blokadunum. Hon sigur, at blokadu- vaktirnar ganga vakt, nakr- ar tímar ísenn og soleiðis skifta tey alt samdøgurið. Forkvinnan í Føroya Arbeiðarafelag sigur, at endamálið við blokaduni er at forða fyri, at nøkur sum helst vøra kemur í verk- falsrakt øki. – Tey flestu góðtaka blokaduna uttan hóvasták og venda við aftur. Men summi eru, sum royna at troka seg ígjøgnum, men tað sleppa tey ikki. Men alt gongur friðaliga fyri seg, sigur hon. Hon sigur, at teir fyrstu dagarnar, verkfall var, sluppu einstakir bilar ígjøg- num. Men nú eru blo- kadurnar munandi betri skipaðar við fleiri fólkum, stórum traktordekkum, tunnum, fullum av vatni og bilum á vegnum. Einastu bilar, sum sleppa ígjøgnum eru mjólkarbilar, posturin og bilar vip neyðsynjarvaru. – Vit vilja ikki, at verkfallið skal raka børn, gomul og sjúk, sigur Inge- borg Vinther. Teir limir í Havnar Arbeiðskvinnufela g, sum arbeiða á almennum stovn- um, hava nú eisini lagt arbeiðið niður VERKFALL Áki Bertholdsen Í gjár varð verkfallið hjá Føroya Arbeiðarafelag og Havnar Arbeiðs- kvinnufelag hert. Hjá Havnar Arbeiðskvinnu- felag, hava tað higartil bara verið limirnir, sum arbeiða hjá privatum arbeiðsgevarum, sum hava verið í verkfalli. Men í gjáramorgunin løgdu eisini limirnir í Havnar Arbeiðskvinnu- felag, sum arbeiða á almennum stovnum, arbeiðið niður. Vígdis Johannesen, forkvinna í Havnar Arbeiðskvinnufelag, sigur, at hetta ber í sær, at nú liggur alt arbeiðið hjá felagnum lamið. Ongi undantøk verða givin, Sostatt er arbeiðið hjá eitt vaskikonum, og øðrum, á Býráðnum, á skúlum og dagsovnum á Landssjúkrahúsinum og øðrum stovnum við, eisini lagt lamið. Ikki bara eitt stríð um løn Forkvinnan í Havnar Arbeiðskvinnufelag sigur, at alt gongur friðarliga fyri seg. Hon sigur, at hetta verkfallið er ikki bara ein spurningur um løn. – Hetta er eisini ein spurningur um, at sem- ingsstovnurin og ar- beiðsgevarin gera avtalu við nøkur fakfeløg um, hvussu stóra lønarhækk- ing onnur fakfeløg skulu fáa. Tað, hon sipar til, er páhaldið um, at tá ið Havnar Arbeiðskvinnu- felag og feløgini í Klaksvík, skrivaðu undir, lovaðu semings- menninir og arbeiðs- gevarin teimum, at Føroya Arbeiðarafelag og Havnar Arbeiðs- kvinnufelag ikki skuldi fáa meir. Men nú verður tað víst aftur, at nøkur slík avtala finst? – Tað er vitnisfast, at semingsmaðurin hevur sagt okkum, at hendan avtalan finst og at vit tí ikki fáa meiri í løn, enn tað, sum semingsupp- skotið segði, sigur Víg- dis Johannesen. Herða verkfallið í Havn Gott er at hava telefon við hondina, tá ið blokadan skal skipast, tí altíð er okkur at spyrja um fyri at vita, hvør skal ígjøgnum og ikki Leggja jarnring um Havnina og Klaksvík Verkfallið: Vandi fyri at ILA - sjúkan breiðir seg Tað kann vera kalt at verja eitt verkfall. Her eru tey farin at hoppa band fyri at halda varmanum. Myndin er frá blokaduni í Kollafirði