mikudagur 10. oktober 2007síða 14

14 Nr. 196 - 10. oktober 2007 sjónarmið A. Guttormur Djurhuus Kenna ikki sína egnu halgubók Tá eg skrivaði grein um at Bíblian ikki er nøkur barnabók, rakti tað meint hjá nøkrum lesarum. Teir hava tikið sær tykni av tí. Ikki hevði eg ætlað mær at nevnt dømi um slíkt, sum er so ótespuligt at tað er alt annað enn barnamatur. Slíkt sum eisini kann vera herskin kostur fyri vaksin. Tað býður mær ímóti, men av tí at tað ikki tykist mær, sum um tey, sum hava sagt mær ímóti, hava lisið Bíbliuna, kenni eg noyddan til at taka fram nøkur fá dømi úr henni til at lýsa, hví hon er óhóskandi fyri børn. Lot og døturnar 1. Mós. 19. v5  Og teir rópaðu á Lot og søgdu: »Hvar eru menninir, sum komu til tín í kvøld? Send teir út til okkara, so at vit mega svala girndarhug okkara á teimum!« v6 Lot fór tá út í dyr til teirra, lokaði hurðina eftir sær v7 og segði við teir: »Fremjið, brøður mínir, fyri alt ongar ósømdir! v8 Sí, eg havi tvær døtur, sum ikki hava kent kallmann; tær skal eg fáa tykkum; gerið við tær, sum tit vilja; men latið hesar menninar vera í náðum, tá teir nú eru komnir inn undir skuggan av taki mínum!« v9 Tá rópaðu teir: »Hav teg burtur! Hesin eini maður er komin higar at búgva sum fremmandur, og nú vil hann gera seg til dómara! Men nú skulu vit fara verri við tær enn við teimum!« Og teir løgdu á mannin, á Lot, og nærkaðust til at bróta upp hurðina. v10 Tá rættu menninir hondina útum, tóku Lot til sín inn í húsið og lokaðu hurðina. v11 Men menninar, sum vóru uttan fyri húsdyrnar, blindaðu teir, bæði smáar og stórar, so at teir góvust at finna inngongdina. 1.Mós.19. v30 Lot fór nú úr Zoar niðan í fjallalandið og settist niður har saman við báðum døtrum sínum, tí hann tordi ikki at búgva í Zoar; og hann búði í hellinum saman við døtrum sínum. v31 Tá segði hin eldra við hina yngru: »Faðir okkara er gamal, og eingin kallmaður er eftir her í landinum at koma inn til okkara á vanligan hátt. v32 Kom tí, latum okkum geva faðir okkara vín at drekka og leggja okkum hjá honum, so at vit mega fáa avkom við faðir okkara.« v33 Sama kvøldið góvu tær honum vín at drekka; og hin eldra kom og legði seg hjá faðir sínum; hann vardi hvørki, at hon legði seg, ella at hon fór upp. v34 Morgunin eftir segði hin eldra við hina yngru: »Sí, í nátt lá eg hjá faðir mínum; latum okkum nú eisini í kvøld geva honum vín at drekka; far tú tá og legg teg hjá honum, so at vit mega fáa avkom við faðir okkara!« v35 Síðan góvu tær aftur tað kvøldið faðir sínum vín at drekka, og hin yngra fór og legði seg hjá faðir sínum; og hann vardi hvørki, at hon legði seg, ella at hon fór upp. v36 Soleiðis vórðu báðar døtur Lots við barn av ávum faðirs teirra. v37 Og hin eldra føddi son og nevndi hann Móab; hann er ættarfaðir Móabs enn í dag. v38 Eisini hin yngra føddi son; og hon nevndi hann Ben-Ammi; hann er ættarfaðir Ammonita enn í dag. Minnir meg ikki sørt um gudsmann, sum fyri stuttum varð dømdur fyri at hava kávað uppi á dóttrini. Hann hevði gjørt tað í svøvni, var hansara verja! Jefta og dóttirin Dóm. 11. v30 Og Jefta gjørdi Harranum lyfti og segði: »Um tú gevur Ammonitar upp í hendur mínar, v31 tá skal tann, sum fyrstur kemur út úr húsi mínum móti mær, tá ið eg komi heim aftur í øllum góðum frá Ammo- nitum, hoyra Harranum til, og eg skal ofra honum hann sum brennioffur.« v32 Síðan fór Jefta í hernað móti Ammonitum; og Harrin gav teir upp í hendur hansara, v33 so at hann vann almiklan sigur á teimum frá Ároer og alla leið til Minnit – tjúgu borgir – og til Ábel- Keramin. Soleiðis máttu Ammonitar lúta fyri Ísraelsmonnum. v34 Men tá ið hann kom heim aftur til Mizpe, sí, tá kom dóttir hansara út móti honum við glymskálum og dansi; hon var onkarbarn hansara; hann átti hvørki son ella dóttur umframt hana. v35 Og tá ið hann bar eyga við hana, skræddi hann klæði síni sundur og rópaði: »Á, dóttir mín, tú veldir mær sorg og elvir mær miklan trega, tí at eg havi latið upp munn mín fyri Harranum, og eg kann ikki taka orð míni aftur!« v36 Men hon segði við hann: »Faðir mín, hevur tú latið upp munn tín fyri Harranum, tá ger við meg eftir orðum tínum, nú tá ið Harrin hevur givið tær hevnd yvir fíggindar tínar, Ammonitarnar!« v37 Og hon mælti við faðir sín: »Eitt biði eg teg um: Veit mær frest í tveir mánaðir, so at eg kann fara í fjøllini saman við vinkonum mínum at gráta yvir, at eg má doyggja sum ungmoy.« v38 Hann svaraði: »Far!« Og hann sendi hana burtur í tveir mánaðir. Hon helt tá í fjøllini við vinkonum sínum at gráta yvir at skula doyggja sum ungmoy. v39 Men tá ið teir tveir mánaðirnir vóru lidnir, kom hon heim aftur til faðirs síns; og hann gjørdi tá við hana eftir lyftinum. Jú, tú lesur rætt. Hann slatraði og grillaði sína egnu dóttir til Guds heiður. Hópneyðtøka og uppskering av konu Dóm. 19. v22 Men meðan teir soleiðis gjørdu sær til góðar, kringsettu borgarmenninir húsið – hesi ótýggi – og teir bardu á hurðina og rópaðu á hin gamla mannin, sum átti húsið, og søgdu: »Kom út higar við manninum, sum er komin til tín, so at vit mega kenna hann!« v23 Men maðurin, sum átti húsið, fór út til teirra og segði við teir: »Nei, brøður mínir! Gerið nú einki ilt! Maðurin er komin inn í hús mítt; og tit skulu ikki fremja tílíka skemdargerð! v24 Men her hava tit dóttur mína, sum er moyggj; neyðtakið hana og farið við henni, sum tykkum lystir! Men móti hesum manni skulu tit ikki fremja tílíka skemdargerð!« v25 Men menninir vildu ikki lurta eftir honum. Tá tók maðurin hjákonu sína og leiddi hana út á gøtuna til teirra; og teir framdu vilja sín og fóru illa við henni alla náttina og alt út á morgunin og sleptu henni ikki, fyrr enn tað lýsti av degi. v26 Í lýsingini kom hon aftur og datt niður fyri húsdurum mansins, har sum húsbóndi hennara var, og har varð hon liggjandi, til tað var alljóst. v27 Men um morgunin, tá ið húsbóndi hennara fór upp og læt húsdyrnar upp og gjørdi seg til til at fara avstað, sí, tá lá konan, hjákona hansara, fyri húsdurunum við hondunum niður á gáttina. v28 Hann segði tá við hana: »Rís upp og latum okkum fara avstað!« Men hon svaraði ikki. Tá tók hann hana upp á asnan og byrjaði ferðina heim. v29 Men tá ið hann var heimkomin, tók hann knívin og tók so hjákonu sína og skar hana lim fyri lim sundur í tólv lutir og sendi teir um alt Ísraels land. Er hetta lesnaður fyri børn? Abraham lumpar Farao 1. Mós. v11 Tá ið hann nú nærkaðist Egyptalandi, segði hann við Sárai, konu sína: »Eg veit, at tú ert vøkur kona. v12 Tí munnu Egyptar, tá ið teir síggja teg og halda teg vera konu mína, fara at drepa meg og lata teg vera á lívi. v13 Tí skalt tú siga, at tú ert systir mín, til tess at tað má vignast mær væl fyri tínar sakir, so at eg má verða á lívi tín vegna.« v14 Tá ið Ábram kom inn í Egyptaland, sóu Egyptar konuna, og at hon var sera vøkur. v15 Men tá ið høvdingar Fáraos høvdu sæð hana og róst henni fyri Fárao, varð hon flutt inn í húsið hjá Fárao. v16 Men hann gjørdi væl við Ábram hennara vegna, so at honum ognaðist bæði smalur og stórdýr, trælir og trælkvendi, asnar og øsnur og kamelar. v17 Men Harrin nívdi Fárao og hús hansara við ringum plágum fyri sakir Sárai, konu Ábrams. v18 Tá sendi Fárao boð eftir Ábrami og segði við hann: »Hvat er hetta, tú hevur gjørt mær! Hví segði tú mær ikki, at hon var kona tín? v19 Hví segði tú, at hon var systir tín, so at eg tók hana til konu? Her hevur tú nú konu tína! Far við henni!« v20 Og Fárao beyð monnum sínum at fylgja honum og konu hansara við øllum, sum tey áttu, á leið. (13,1) Ábram fór nú úr Egyptalandi í suðurlandið við konu síni og øllum, sum hann átti; og Lot var við honum. At Abraham lýgur fyri Farao og letur honum konu sína til frillu, tykist at vera í lagi. Hetta er ikki moralur, eg vildi lært míni børn. Jeriko verður oyddur og alt livandi, uttan svikarar, dripið Jós. 6. v14 Annan dagin gingu teir uppaftur eina ferð kring um borgina og snúðust síðan aftur í herbúðirnar; soleiðis gjørdu teir í seks dagar. v15 Hin sjeynda dagin fóru teir snimma upp, tá ið tað roðaði fyri sól, og tóku at ganga eins og áður sjey ferðir um borgina; men einans á hesum degi gingu teir sjey ferðir um borgina; v16 og sjeyndu ferðina tóku prestarnir at blása í lúðrarnar. Tá mælti Jósva við fólkið: »Hevjið nú herrópið, tí at nú hevur Harrin givið tykkum borgina! v17 Borgin og alt, sum í henni er, skal við bannføring verða halgað Harranum; einans Ráhab skøkjan og allir, sum eru í húsi hennara, skulu vera eftir á lívi, av tí at hon krógvaði ørindrekar teir, sum vit sendu út. v18 Tit skulu einans varnast tað, sum er bannført, so at tit ikki girnast nakað av tí, sum bannført er, og ikki taka av tí og soleiðis avoyða herbúðir Ísraels og rinda honum í ógævu. v19 Men alt silvurið og gullið og allir lutir av kopari og jarni skulu verða Harranum halgaðir og fluttir inn í goymslubúr Harrans!« v20 Síðan skar fólkið í herróp og blásti í lúðrarnar; og tá ið fólkið hoyrdi lúðrablásturin, hevjaðu teir mikið herróp; tá raplaði borgargarðurin í grund, so at alt fólkið gekk beint inn í borgina og vann hana á tann hátt. v21 Og teir bannførdu alt, sum var í borgini, við svørði, bæði menn og konur, ung og gomul, stórdýr, smalur og asnar. v22 Men við teir báðar menninar, ið njósnast høvdu um landið, segði Jósva: »Farið inn í húsið hjá skøkjuni og leiðið út haðan konuna og alt, sum hon eigur, so sum tit svóru henni!« v23 Sveinarnir, sum høvdu verið njósnarar, fóru tá og leiddu út Ráhab og faðir og móður og brøður hennara; alt ættarfólk hennara og alt, sum hon átti, leiddu teir út og fluttu tað út á ein stað fyri uttan herbúðir Ísraels. v24 Síðan settu teir eld á borgina og alt, sum í henni var. Men silvurið og gullið og allar lutir av kopari og jarni fluttu teir inn í goymslubúrini í húsi Harrans. v25 Men Jósva eirdi Ráhab skøkjuni og øllum ættarfólki hennara og øllum, sum hon átti, so at hon varð búgvandi í miðjum Ísrael og somuleiðis avkom hennara alt fram at hesum degi, av tí at hon krógvaði ørindrekarnar, sum Jósva sendi út til tess at njósnast um Jeriko. v26 Um tað mundið svór Jósva og mælti: »Bølbiðin skal hvør maður vera fyri Harranum, ið byggir uppaftur hesa borg, Jeriko; tá ið hann grundar fyri, skal hann missa frumgitna son sín; og yngsta son sín, tá ið hann setir upp lið hennara.« v27 Soleiðis var Harrin við Jósva, og ágiti hansara barst út um alt landið. Gud elskar blóðdálkað svørð. Gud roynir Ábraham Mós. v1 Eftir hesar tilburðir royndi Guð Ábraham; og hann rópaði á hann: »Ábraham!« Hann svaraði: »Ja, eg eri her!« v2 Og hann segði: »Tak tú einkarson tín, Ísak, sum tú elskar, og far til Mórialands og ofra hann har sum brennioffur uppi á einum av fjøllunum, sum eg skal vísa tær á!« v3 Snimma morgunin eftir legði Ábraham á asna sín, tók tveir av sveinum sínum við sær og Ísak, son sín, kleyv viðin til brennioffurið og helt avstað hagar, ið Harrin hevði sagt honum. v4 Triðja dagin, tá ið Ábraham leit seg um, sá hann staðin langt burturi. v5 Tá segði Ábraham við sveinar sínar: »Bíðið tit her hjá asnanum, meðan eg og Hví Bíblian ikki er barnalesnaður viðmerkingar