fríggjadagur 12. oktober 2007síða 16

16 Nr. 198 - 12. oktober 2007 Stutt Sagt Lama vitjar Bush Týsdagin í næstu viku støkkur andaligi leiðarin í Tibet, Dalai Lama, inn á gólvið í Hvítu Húsunum í Washington at vitja George W. Bush, forseta. Dagin eftir skal Lama vitja amerikonsku Kongressina, sum hevur gjørt av at heiðra hann við einum ser­ ligum heiðursmerki. Hetta hevur vakt ans í Kina, har Dalai Lama ikki er serliga væl umtóktur. Ein kinesiskur talsmaður sig­ ur, at amerikanska avgerð­ in at heiðra Dalai Lama er uppílegging í innan­ ríkisviðurskifti í Kina. Tað sama segði Kina, tá týski kanslarin, Angela Merkel, hitti Dalao Lama herfyri. Tíma ikki KT Hóast danskar KT­fyritøk­ ur leggja seg á knæ fyri at fáa tey ungu at útbúgva seg og at arbeiða innan kunningartøkni, er áhugin fyri hesari vinnugreinini minkandi millum tey ungu. Politiken skrivar, at tað er als ikki óvanligt, at fyritøkur bjóða teimum ungu einar 30.000 krónur um mánaðin í byrjunarløn, men kortini standa meiri enn 6.000 størv í KT­ vinnuni ósett, og umleið 100 koma afturat hvønn einasta dag. Samstundis verður roknað við, at danska KT­vinnan hevur flutt umleið 20.000 arbeiðspláss av landinum, tí eingin arbeiðsmegi er at fáa í Danmark. Upprunafólk viðurkennast Í Avstralia sigur John Howard, forsætisráðharri, at verður hann afturvaldur, fer hann at skriva út fólka­ atkvøðu, sum skal stað­ festa, at aboriginararnir skulu fáa støðu sum upp­ runafólkið í Avstralia, og at tað skal setast í sjálva grundlógina. Av teimum 20 milliónunum, sum búgva í Avstralia, eru ein lítil hálv millión aborig­ inar. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk - Heldur hetta fram, fara heimshøvini at fløða meiri enn 60 sentimetrar í hesari øldini (Abbas Khan, granskari) útlond Nýggjar danskar mátingar vísa, at innlandsísurin í Grønlandi bráðnar nógv skjótari, enn vísindin hevur hildið higartil Í dag minkar innlandsísurin fýra ferðir skjótari enn fyri bara seks árum síðani, og tað fer at ávirka haimshøv­ ini, sigur Abbas Khan, sum er granskingarleiðari á Dan­ marks Rumcenter, ið hevur staðið fyri kanningunum í Grønlandi. ­ Til 2004 fóru millum 50 og 100 rúmkilometrar burtur av ísinum í Suðurgrønlandi um árið. Men síðani 2004 er ísurin bráðnaður nógv skjótari, soleiðis at nú fara umleið 300 rúmkilometrar burturav um árið. Vøksturin er sostatt 400 prosent, og tað er ørkymlandi, sigur Khan við Ritzau­tíðindastovuna. Tey nýggju kanningarúr­ slitini hjá Danmarks Rum­ center vórðu almannakunn­ gjørd í granskingartíðarrit­ inum Geophysical Research Letters í gjár. Mátingarnar hevur danski stovnurin gjørt saman við lærda Col­ orado­háskúlanum í USA. ­ Heldur hetta fram, at fer vatnið frá tí bráðnaða inn­ landsísinum í Grønlandi at fáa heimshøvini at fløða meiri enn 60 sentimetrar í hesari øldini, sigur Abbas Khan. ST hevur fyrr mett, at heimshøvini fara at fløða millum 20 og 60 sentimetrar tey næstu hundrað árini. Abbas Khan sigur við Rit­ zau, at tey nýggju úrslitini vísa, at flóðin helst verður í tí ovara endanum á metingini hjá ST og kanska omanfyri. Danski granskarin sigur, at veksandi avfall hevur gjørt, at umleið ein hálvur metur av nýggjum ísi er komin oman á miðdepilin á grøn­ lendska innlandsísinum um árið tey seinastu árini. Men hetta mótsvarar á ongan hátt tí, sum fer burtur av innlandsísinum, sigur hann. Granskingarleiðarin hjá Danmarks Rumcenter vil ikki siga, aum broytingin í innlandsísinum í Grønlandi stendst er av dálking ella øðrum viðurskiftum. Drongurin hevði savnað sær eina riflu, heimagjørdar granatir, luftvápn og onnur vápn til hópdrápið Í gjárkvøldið tók løgreglan í amerikanska býnum Ply­ mouth tann 14 ára gamla drongin, og heima hjá hon­ um funnu løgreglumenninir tað, ið minti mest um eina vápnagoymslu. Har vóru millum annað ein nútímans rifla, sjey heimagjørdar hondgranatir, umleið 80 luftvápn og fleiri knívar. Undir avhoyringum greiddi tann 14 ára gamli frá, at hann hevði lagt ætlan­ ir um at søkja at einum mungdómsskúla í Plymouth, sum er í statinum Penn­ sylvania. Hansara fyrimynd var Colombine­atsóknin í 1999, tá tveir skúladreingir skutu 13 fólk. Fyri bara tveimum døgum síðani særdi ein 14 ára gamal drongur seks fólk í einum skúla í statinum Idaho. 14 ára gamal ætlaði hópdráp í skúlanum Grønlandsísurin bráðnar nógv skjótari enn hildið Hendan myndin, sum er tikin við tyrlu, vísir týðiliga, hvussu vatnið frá tí bráðnaða ísinum rennur í stórum áum eftir innlandsísinum