mánadagur 15. oktober 2007síða 16

16 Nr. 199 - 15. oktober 2007 Sosialurin Nobel friðarvirðis­løn til Al Gore SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Í farnu viku frættu vit, at fyrrverandi amerikanski varaforsetin og forsetavalevni nøkur ár herfyri, Al Gore, hevur fingið friðarvirðisløn Nobels. Henda stóra heiður fær hann fyri sítt slóðbrótandi og miðvísa arbeiði til frama fyri umhvørvinum og friðinum. Hetta er maðurin, sum í 2000 kappaðist við George Bush um at gerast amerikanskur forseti. Sum flestu kunnugt fekk hann fleiri atkvøður enn Bush, men ein avgerð í hægstarætti hevði við sær, at Gore tapti. Mong halda, at Gore varð snýttur. Síðani tá hevur hann halgað stríðnum móti dálkingini av jørðini alt sítt lív. Hetta er vorðið til eina sera áhugaverda bók og film um globalu dálkingina m.a. við støði í C02 útláti. Gore hevur ferðast kring alla klótina við sínum boðskapi um eitt reinari umhvørvi, og hetta hevur heilt givið økt um áhugan fyri hesum stóra álvarsmáli. Nú metti so Nobelnevndin, at hann fyri hetta stóra arbeiði hevur uppiborið at fáa friðarvirðislønina. Hesum kunnu vit bara fegnast um, tí tað kann gera, at spurningarnir, sum Al Gore hevur víst á nettupp fara at verða enn meira í fokus eftir hesa avgerð hjá Nobelnevndini. Stóri spurningurin er í løtuni, hvat Al Gore fer at brúka hesa virðisløn til. Tað ganga søgur um, at hann møguliga fer at stilla upp til forsetavalið. Eftir okkara tykki eigur Al Gore at halda fram við sínum arbeiði og heldur brúka sína orku, evni og kontaktir til amerikanskan politikk og heimspolitikk sum heild sum maðurin, ið fekk friðarvirðislønina og ikki sum ein komandi amerikanskur forseti. Ta uppgávua eigur hann at lata til Hillary Clinton, sum eisini er sera metvitandi um teir álvarsspurningar, sum Al Gore hevur reist. Skuldi Al Gore latið seg stilla upp kortini, so vil nakað fara av virðislønini, tí tað kann verða mett, at hann hevur brúkt hetta stríð til at gerast forseti. Og tað kann so forkoma tí áliti hann longu hevur skapt um seg og sína sak. Please dont spoil it. Keep the message and motive pure. Tillukku til Al Gore og við vón um, at henda virðisløn fer at fáa enn størri fokus á ein reinari og harvið friðaligari heim. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Eydna Skaale eydnaskaale@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00­13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Eg eri samdur við lands­ stýrismannin í fíggjarmál­ um í, at fíggjarætlanin hjá Tórshavnar Kommunu ikki er gagnlig fyri konjunktur­ støðuna í samfelagnum. Tað hevur tó ongantíð verið upp á tal við lógar ella politiskum átøkum mótvegis Tórshavnar Kommunu. Eg haldi hin­ vegin, at vit eiga at formal­ isera eina skynsama felags fyriskipan av fíggjarligu kørmunum hjá landi og kommunum, ongantíð ov skjótt. Fíggjarætlanin hjá Tórshavnar Kommunu hevur verið umrøtt á landsstýrisfundi, tó uttan at málið hevur verið at gera lógarinntriv ella at fremja serlig politiskum átøk. Eg haldi, at tað er sera umráðandi, at øll fíggjar­ virðurskiftini hjá tí al­ menna verða mett og við­ gjørd undir einum. Tí mugu vit sum skjótast fáa eina felags játtanarskipan fyri land og kommunur – lógarfest um tað gerst neyðugt. Løgmaður JóANNES EIdESgAARd Opið bræv til Heðin Mortensen, borgarstjóra Í nøkur ár hava skilafólk arbeitt fyri at fáa ein eftir­ skúla settan á stovn í Suðri. Her á landi eitur slíkt lokal­ politikkur ella ein desperat loysn at bjarga Suðuroynni. Fleiri við mær halda tó, at hugskotið er frálíkt. Og at skúlin júst skal liggja í Suðri, er ein partur av góða hugskotinum. Tíggjunda skúlaárið í fólkaskúlanum er so líð­ andi vorðið ein glæntri­ leikur. Breytatilboðini, sum skuldu menna og málrætta innihaldið í 10.flokki, virka bara í ávísan mun. Flokkarnir eru ov lítlir og lærarakreftir/førleikar mangla. Tá man í síni tíð innførdi hugtakið eindar­ skúlan kom eisini ein val­ skipan, so næmingar í fram­ haldsdeildini, í størstan mun, kundu velja læru­ greinir av áhuga. Ætlanin var at fáa homogenar bólk­ ar, so frálæra á hóskandi støði rakk øllum næming­ um. Hendan skipan hevur ongantíð virkað. Eisini her eru flestu eindir ov lítlar. Og kann allur áhugi (manglandi áhugi) yvir­ høvur nøktast innan tradi­ tionella skúlan? Stórir trupulleikar standast, ser­ liga í eldru árgangunum, har næmingar við ymisk­ um áhuga og sera ójøvnum førleikum tilvildarliga eru flokkaðir. Alt fleiri næmingar í 9. flokki eru tí farnir at ivast í, um 10. skúlaárið er ómakin vert. Er hugurin til miðnámsskúlar, so er tað ein loysn, og tað velja fleiri. Men tannárini eru, sum øllum kunnugt, merkt av stórum iva og tvídrátti. Summi velja tí ein eftir­ skúla. At fara av landinum kann vera mennandi, men sanniliga eisini møtumikið hjá so ungum fólkum. So ein eftirskúli í Føroyum hevði komið væl við. Vóru nóg høg mál sett, kundi eftirskúlin verið eitt veruligt alternativ til fólka­ skúlan. Eg hugsi um góð høli og útgerð, men allar­ mest um fjøltáttaðar lærara­ førleikar. Tað kundi verið innan list, margmiðlar, handverk, heimsspeki og mangt annað. Eitt menn­ andi læruumhvørvi og eitt veruligt tilboð til ungdómar. Kanska verður trupult at fáa ein breiðan lærarahóp í Suðuroynni, men tað øvugta kann eisini hugsast, at har eru talentir, ið, sum er, ikki hava høvi at royna seg. Fyri næmingarnar (sum ikki eru úr Suðuroy) er fjarstøðan ein forðing fyri at flýggja í skundi, skuldi onkur trupulleiki stungið seg upp. Næmingurin er hjástaddur bæði so og so. Men nú hava politikkarar stungið halan millum bein­ ini. Teir duga einki endamál at síggja í hesum ætlaða skúla. Tó, býttir eru teir ikki, tí upphæddin teir hóast alt játta til ætlanina er ein táta, sum at enda ger, at arbeiðsbólkurin leggur frá sær. Eitt nógv brúkt og smart triks, tí so kunnu vit framyvir lasta arbeiðsbólkin fyri manglandi ditt og datt. Tað vóru í hvussu er ikki politikkararnir, ið søgdu nei. Ein annar spurningurin er so um fólkaskúlin kann halda fram, sum um einki er broytt. Eftirskúlin, ið hvarv Sørvági HERÁLvUR JAcoBSEN Á almennum kjak­ fundi í Miðlahúsinum týskvøldið, setir Sam­ bandsflokkurin fokus á eldraspurningin POLITIKKUR Tíðindaskriv Í okkara vælferðarsam­ felag veksur talið av eldri fólki, meðan arb­ eiðsstyrkin stendur í stað. Hetta er ein avbjó­ ðing sum gerst meira og meira átrokandi at loysa. Longu nú er trupulleiki at sleppa inn á stovnar, heima­ hjápin røkkur ikki til og fólkapensión til fleiri fólk verður eisini ein fíggjarligur spurn­ ingur. Á kjakfundinum í Miðlahúsinum fara Magni Laksafoss, landsstýrimaður og Lisbeth L. Petersen, tingkvinna, at leggja upp til kjak um hesi evni og vísa á avleið­ ingar og loysnir. Við sínum politisku royndum tosar Lisbeth um spurningin út frá sjónarmiðnum hjá brúkaranum meðan Magni viðger meira tann fíggjarliga partin, hvussu onnur lond hava loyst spurningin og hvussu vit í Føroyum kunnu skipa okkum. Kjakfundurin verður í Miðlahúsinum týskvøldið 16. oktober 2007 kl 2000 Føroya Væl, veljarafelag Sambandsflokksins í Suðurstreymi Sambandi setir fokus á eldraspurningin