hósdagur 18. oktober 2007síða 15

Nr. 202 - 18. oktober 2007 15 Andlát og jarðarferðir nøvn Ingrid Joensen úr Mið­ vági, andaðist týsdagin, 58 ára gomul. Jarðar­ ferðin verður lýst seinni. Amalia Østerø úr Skálfirði vanliga nevnd Malla, andaðist á Lands­ sjúkrahúsinum týsdagin 85 ára gomul. Kistan fer úr kappelinum fríggjadagin klokkan 17 í Skála Kirkju. Jarðar­ ferðin verður sunnudag­ in klokkan 14.Tey, ið vilja minnast Mallu kunnu lata eina peninga­ gávu til Eldrasambýlið á Skála. Konta í pen­ ingastovni. Andlát og jarðarferðir Tøkk Hjartaliga takka vit tykkum øllum, sum sýndu okkum samkenslu, tá mamma, vermamma, omma og langomma okkara Amalia ( Malla ) Petersen Selatrað andaðist og varð jarðað. Takk fyri blómur og kransar og tykkum øll, sum fylgdu henni til hennara seinasta hvíldarstað Familjunnar vegna Marita, Óli , Símun, Hannelena, Egil og Sonja Yngsta skaldið í Føroyum, Tóroddur Poulsen, fylti fimmti ár mánadagin 15. oktober. Yngsta skaldið er hann, tí at hann er og verður fastnegldur í sínum egna persónliga og skaldsliga upprunaskapi. Hann er ikki, sum tey flestu, ið gerast bleytari, rundari og tíanverri eisini innihaldsleysari, sum árini ganga. Hóast síni fimmti ár, er hann enn eitt tað mætasta listafólkið, sum vit kunnu gleðast um, og heldur hann somu kós, sum hann hevur, er tað líka vist sum, at jólini eru á hvørjum ári, at Tóroddur gevur bók út. Eg hitti Tórodd á fyrsta sinni í Keypmannahavn, tá ið eg fór niður í 1995 at finna meg sjálvan/studera. Eg kendi sjálvandi til yrk­ ingar hansara og árið fyri varð stórverkið “Reglur – eitt brotsverk” útgivið. Eg sá hesa bókina sum eina ógvuliga slóðbrótandi bók í føroyskum skaldskapi um tað mundið, og enn tann dag í dag er henda bók og eftirfylgjandi “Sót og søgn” (úttalast: pseudosøgn) bøkur, eg við jøvnum millumbili taki fram at lesa úr. Vit arbeiddu saman á Oyggjaskeggja, sum vit báðir, saman við Arnbjørn Ólavsson Dalsgarð og Rig­ mor Dam, ritstjórnaðu. Tá ið eg skal siga tað sjálvur, so var tíðin, vit báðir rit­ stjórnaðu Oyggjaskeggjan, tíðarskeiðið, har blaðið var mest slóðbrótandi. Sjálv­ andi var ein tíð í sjeyti áru­ num, tá ið Oyggjaskeggi lýsti utisetalívið í Danmark. Tíðin í sjeyti árunum kann ikki metast við tíðina, tá ið vit í níti árunum settu skemt, mál, tjóðskap og bókmentir á dagsskránna. Hetta var í teimum tíðum, tá ið Oyggjaskeggi varð kliptur og klistraður saman. So at siga ongir tøknifrøði­ ligir hentleikar vóru. Tór­ oddur Poulsen var drívmeg­ in í hesum arbeiði, fullur av góðum hugskotum, sum nærum øll vórðu feld niður á blað. Vit plagdu at arga tann tjóðskaparanda, sum bylgdist í nærum hvørjum føroyingi og pilkaðu eisini við ta sjálvsmynd, vit føroy­ ingar hava av okkum sjálv­ um. Eisini ummæltu vit og brúktu skaldskap at lýsa skaldskap. Tóroddur um­ mælti skaldsøguna “Rúm” eftir Carl Jóhan Jensen á sama máli, sum Carl Jóhan Jensen skrivaði skaldsøg­ una. Vit løgdu eisini før­ oyska málið undir sjóneyk­ una. Við hjálp frá málkøn­ um, høvdu vit ymiskar mál­ tættir, ið venda málinum í allar ættir. Megintátturin hjá okkum var, at so skjótt onkur kom við einari niður­ støðu, vendu vit spurning­ inum í aðra ætt. Sigast má, at Tóroddur er ein ógvuliga fjøltáttaður listamaður. Hann er yrkjari, týðari, performari, grafikari og skaldsøguhøvundur. Tór­ oddur er ein av hesum fáu, sum ikki rópa hart um, hvussu nógv hann veit um bókmentir, og hann hevur tíðum verið lastaður fyri ikki at hava ein poetikk, (nú stendur hann so í triðja Vencili) og tí eru fleiri óhjálpnir bókmentafrøðing­ ar, ið ikki megna at fáa greiði á skaldskapi Tórodds, men Tóroddur er helst tað listafólkið í Føroyum, sum veit mest um bókmentir, og helst er hann eisini tað lista­ fólkið, sum er tryggast við sín egna skaldskap. Hann hevur sítt egna mál, sín egna stíl, og eftir mínum tykki, er tað soleiðis, at tá ið tú lesur ein høvund og hoyrir hann fyri tær, meðan tú lesur hann, so hevur hann megnað at skrivað fram eina rødd, sum er so egin, at ongin annar kann lesa skaldskap hansara upp. Bókliga virksemi Tór­ odds, er eitt langt arbeiði undir støðugari útvikling. Á hvørjum ári gleðast vit um, at Tóroddur letur eina bók úr hondum. Herfyri kom út 21. bókin hjá Tór­ oddi, nevnd “Rot”. Telja vit við meistarligu týðingina “Rúm Alexandru” eftir svenska høvundin Annu Mattsson, verður rúgvan 22 bøkur. Frá hansara fyrsta yrkingasavni “botnfall” og fram til “Rot” síggja vit ein høvund, sum er vorðin meira og meira egin. Tór­ oddur er vorðin eitt útiseta­ skald, sum er føroyskari enn nakað annað skald, sum er búsitandi í Føroyum. Tór­ oddur nágreinir føroyska samfelagið. Hann lýsir før­ oyska siðvenju, ættarviður­ skifti og trongskygni eins væl og sínar persónligu Før­ oyar. Tóroddur Poulsen hevur eisini latið úr hondum tvær fløgur. Tann fyrra, “Veðrið eigur orð”, er ein meistarlig fløga, ið minnir nógv um fløgurnar, ið Halfdan E gjørdi til tekstir hjá Dan Turéll. Seinni kom so trí­ dupulta fløgan við Kaj Klein og Tóroddi Poulsen. Henda fløgan er heldur ráari enn hin fyrra, og pass­ ar hon kanska betur til stíl­ in, hann lesur upp. Seinastu tíggju árini hev­ ur Tóroddur roynt seg sum grafikara, og eisini har er hann egin. Hansara arbeiði í Grafiska verkstaðnum hev­ ur ført Tórodd fram móti sínari persónligu listarligu heild. Eins og Tóroddur brúkar málningalistina í sínum yrkingum, so brúkar Tóroddur eisini skaldskapin í sínum grafiska arbeiði. Orðini og setningarnir eru við til at byggja myndina upp, meðan pensilin og litir­ nir eru við til at byggja yrk­ ingarnar upp. Tá ið eg í áðni nevndi, at arbeiði hans­ ara er undir støðugari menn­ ing, er sjálvandi talan um heildina í listarliga arbeiði hansara. Onki er latið til tilvildina at ráða. Allar lista­ greinirnar eru væl gjøgnum­ hugsaðar og verða fram­ bornar í sama ótroyttandi listamanni, ið skrivar lívið fram í ljósið. Tað er nærum ógjørligt at lýsa ein so fjøltáttaðan lista­ mann í eini føðingardags­ heilsan, men fyri at lýsa Tórodd við at læna eina yrk­ ing eftir ein av fyrimyndum hansara, danska stórskaldin­ um Peter Laugesen, so sigur hann soleiðis: Har situr ein drongur í einum gomlum stóli á takinum á einum niðurtiknum húsum og syngur (Trashpilot: 2000) Hvørja ferð ein yrkjari setir pennin niður á pappírið, og eitt orð verður skrivað, verða samstundis milliónir av óskrivaðum orðum løgd aftur at tí skrivaða. Tað er við teimum óskrivaðu orð­ unum, at vit skilja tey skriv­ aðu orðini, og tí er skald­ skapur Tórodds ikki altíð so lættur at skilja, tí at tey óskrivaðu orðini eru tengd at lívsførninginum, sum les­ arin hevur við sær. Hóast Tóroddur er torskildur í støðum, so er hann eitt so mikið stórt og týdningar­ mikið skald, at fólk ikki skulu himprast við at kasta seg við gleði yvir list hans­ ara. Tað er í listini at hann livir. Eg vóni, at tú í mong ár fram fer at geva okkum árligu bókina við Tóroddsk­ um yrkingum. Eg ætli mær, ið hvussu víkir og vendir at kava djypri og djypri niður í listaheimin hjá Tóroddi Poulsen. Hjartaliga til lukku, Odd­ fríður. Kunngjørt verður fyri ætt, vinum og kenningum, at okkara elskaða mamma, vermóðir, omma, langomma og systir Amalia Østerø úr Skálafirði vanliga nevnd Malla andaðist á Landssjúkrahúsinum týsdagin, 85 ára gomul. Kistan fer úr Kapellinum fríggjadagin 19. oktober kl.17 í Skála kirkju. Jarðarferðin verður sunnudagin 21. oktober kl. 14. Børnini við familju Tey, ið vilja minnast Mallu, kunnu lata eina gávu til Eldrasambýlið á Skála. Konta í peningastovnunum. Tóroddur Poulsen hálva øld