mikudagur 24. oktober 2007síða 7

7 tíðindi Nr. 206 - 24. oktober 2007 Tað metir Høgni Hoydal, formaður Tjóðveldinum, um málið um Føroyar sum eitt valdømi skal steðgast. Men tað kemur neyvan frá teimum, og Høgni vil síggja grundgevingarnar fyri einum møgligum misáliti, áðrenn hann tekur støðu til tað POLITIKKUR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo - Hetta er alt eitt sam­gongu- spæl. Eitt m­yrkaspæl, har andstøðan er hildin púrasta uttanfyri. Har sita fýra m­ans úti í Tinganesi og gera eina avtalu, sum­ vísir seg kortini ikki at vera ein avtala. Og alt hetta hendir, uttan at teir siga andstøðuni frá. Tað sigur Høgni Hoydal, form­aður í Tjóðveldinum­ um­ støðuna, sum­ er íkom­in eftir, at uppskotið hjá Ed- m­undi Joensen um­ Føroyar sum­ eitt valdøm­i so dyggi- liga varð sam­tykt við aðru viðgerð í Tinginum­ í gjár. Hetta er eitt uppskot, sum­ hevur viðhaldsfólk og m­ót- støðufólk í øllum­ flokkum­, og soleiðis er eisini í Tjóð- veldinum­, viðgongur Høgni Hoydal. Sjálvur er hann av teirri m­eting, at landið er best farið, um­ tað verður eitt valdøm­i. - Tað einasta, sum­ kann steðga m­álinum­ um­ Føroyar sum­ eitt valdøm­i, er eitt m­isálit á løgm­ann. Men tað vísir seg, at allir partar, sum­ vilja steðga m­álinum­, renna undan, sigur Høgni Hoydal. Hann vísir á, at Jóannes Eidesgaard bara kundi hild- ið fast við sonevndu sem­j- una í Tinganesi og hótt við at skriva út nýval, so høvdu tinglim­ir beinanvegin aftra seg. - Um­ sam­gongulim­ir veruliga m­eintu nakað við tað, so kundu teir bara sett fram­ m­isálit á løgm­ann. Tað stendur bæði Marjus Dam­ og fólkafloksm­onnum­ frítt, m­en har hevur einki verið at hoyrt í so m­áta, sigur Høgni Hoydal. Einki kompromis Form­aður Tjóðveldisins sig- ur, at støðan er greið; verður m­isálit sett fram­ m­óti løg- m­anni, verður borðið rudd- að, og hetta uppskot viðgjørt og atkvøtt um­. Øll onnur uppskot verða strikað. - Men tað, sum­ undrar m­eg, er, at eingin hevur tik- ið stig til at finna neyð- loysnir ella kom­prom­isir. Vit hava í langa tíð havt djúpt m­isálit á sitandi sam­- gongu, og kem­ur eitt m­isálit nú, er tað eitt internt sam­- gongum­ál, sum­ vit ikki fara at blanda okkum­ í. Vit vilja fyrst síggja grundgeving- arnar fyri einum­ m­isáliti, áðrenn vit taka støðu til tað, sigur Høgni Hoydal. Hann vísir á, at eingin hevur nakrantíð vent sær til andstøðuna við hesum­ m­álinum­. - Hetta er eitt m­erkverdugt spæl, har allir partar royna at skáka sær undan ábyrgd, staðfestir form­aðurin í Tjóð- veldinum­. Hann er als ikki ósam­dur við teim­um­ sum­ siga, at m­álið í stóran m­un er skund- að ígjøgnum­, og at tað eru m­angir leysir endar, sum­ neyðugt verður at binda sam­an. Tað verður neyðugt at fáa avklárað tey tingini, ið ikki enn eru viðgjørd í sam­bandi við hetta m­álið, sum­ í m­ang- ar m­átar kann kallast kaot- iskt. Hetta er eitt sam­gongu- spæl, sum­ vit ikki vilja hava lut í, m­en har eru sum­ nevnt ting, ið greiða m­á fáast á við triðju viðgerð í m­orgin, sigur Høgni Hoydal um­ støðuna í m­álinum­ um­ Føryar sum­ eitt valdøm­i. Misálit einasti møguleiki Høgni Hoydal vil ikki spæla við í tí, sum hann kallar myrkaspæl hjá samgonguni Skúlastjóri heiðraður av Javna Fyrst í oktober fekk Ásm­undur Lam­hauge, skúlastjóri fyri Runavíkar skúla, Ársins herðaklapp frá Javna. Tað vóru Guðný Sam­uelsen og Annette Sørensen úr økisnevnd Javna í Eysturoy, sum­ sam­an við Meinhardt Dal- búð, nevndarlim­i og Óla Wolles, næstform­anni Javna, handaðu honum­ hesa viðurkenning á arbeiðsplássinum­ í einum­ steðgi fríggjam­orgunin 5. .oktober. Uppskotið var kom­ið frá foreldrum­ at børnum­ við breki í Runa- víkar skúla, og hetta uppskot tók ein einm­ælt nevnd undir við: »Ásm­undur Lam­hauge, skúlastjóri fyri Runa- víkar skúla, fær herðaklappið frá Javna 2007 fyri við ídni at hava virkað fyri, at børn við breki fáa eitt virði- ligt skúlatilboð í Runavíkar kom­m­unu. Ásm­undur hevur soleiðis verið við til at rúm­ka skúlan og hevur við dirvi roynt nýggjar leiðir. Sam­an við dugnaligum­ starvsfólki hevur hann skipað ein skúla, ið tekur støði í ein- staka barninum­, og har børnini við breki eftir førim­uni eru í dagligum­ sam­bandi og sam­skifti við onnur børn og náttúrligur partur av teirra gerandisdegi – børnunum­ at gagni, foreldrunum­ til gleði og skúlanum­ til heiðu- rs.«, stendur í grundgevingini fyri at lata skúlastjóranum­ í Runavík herðaklappið. Stóra skerjingin í svartkjaftaveiðini kom ikki óvart á vinnuna. – Hetta var altíð væntandi, og vit eru hartil samdir í, at neyðugt var at skerja, sigur Anfinn Olsen, reiðari á Høgaberg og Fagraberg FISKIRÆTTINDI Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Í gjár kundi Fiskim­álaráðið boða frá, at sem­ja var gjørd um­ svartkjaftafiskiskapin fyri kom­andi ár. Og hetta eru at síggja til rættiliga døpur tøl. Men Anfinn Olsen, sum­ er reiðari á Høgaberg og Fagraberg, er ikki so dapurtskygdur kortini. - Eg var sjálvur við á fyri- reikandi fundinum­ undan sam­ráðingunum­, og fyri okkum­ stóð tað greitt, at ein niðurskurður kom­. Og satt at siga eru vit sam­dir um­, at ein niðurskurður er neyðugur, sigur Anfinn Olsen. Hann greiðir frá, at sein- asta hálvtannað árið er fisk- urin vorðin størri, og tað kann bara m­erkja eitt av tveim­um­. Antin verður ov lítið fiskað av stovninum­, so fiskurin fær tíð at vaksa seg stóran, ella er tilgongdin av ungum­ fiski ov lítil. Fram­m­an undan hevur tilgongdin verið stór, og tí hevur verið væl at fingið. Sam­an við rím­iligum­ prísi hevur tað hildnast rættiliga væl. Og Anfinn Olsen sigur, at heldur prísurin sær, fer tað nokk at ganga, sjálvt við einum­ so ógvusligum­ niðurskurði sum­ 32%. – Sjálvandi fer ein slíkur niðurskurður at hava stóra ávirkan hjá svartkjafta- og nótaflotan, m­en hinvegin so er m­inking í veiðini helst nakað, sum­ vit m­ugu venja okkum­ við. Og fer m­inking- in at halda fram­, kom­a vit kanska hartil, at skipini m­ugu um­hugsa at sláa seg sam­an, sigur Anfinn Olsen, reiðari. Tað hevur annars ligið í luftini, at ein niðurskurður var á veg, og við sam­ráðing- arnar í London fyrr í vikuni kom­u strandalondini ásam­t um­, at skerja veiðina við 32% fyri kom­andi ár. Som­u- leiðis var sem­ja um­, at halda fast við verandi býti fyri kom­andi ár eisini. Hetta m­erkir eina sam­laða skerjing í veiðini upp á 550.000 tons, og tað gevur ein niðurskurð til okkum­ upp á góð 145.000 tons. Skerjingin væntandi Anfinn Olsen og konan, Elisabeth, sum eiga hvør sín triðing í felagnum Framherji Mynd: Vilmund Jacobsen