fríggjadagur 26. oktober 2007síða 9

9 tíðindi Nr. 208 - 26. oktober 2007 Nýggj samskiftisfyritøka stovnað 1. november yvirtekur nýstovnað fyritøka, p/f Ikon, virksemið hjá reklamuvirkinum Petur & Petur. Eigarar og stovnarar av Ikon eru Dánjal Jacobsen, Henning Nicodemussen, Hákun Steingrimsson, Arne Leivsgarð, Petur Mohr Reinert, Petur Slyne og Árni Arge við líka stórum parti hvør. Flestu hava frammanundan tilknýti til Petur & Petur. Stjóri í Ikon er Árni Arge. Um ársskiftið flytir fyritøkan í nýggjj hølir í Niels Finsensgøtu við síðuna av Auto. Ikon heldur í løtuni til á Íslandsvegnum. Semja um sildakvotu Samráðingarnar í London 25. oktober 2007 millum strandalondini Føroyar, ES, Ísland, Noreg og Russland endaðu við eini semju um at mest loyvda veiðan av norðhavssild í 2008 ikki skal fara upp um 1,266 mió. tons. Hetta er ein litil minking samanborið við heildarkvotuna í ár. Avtalan gevur Føroyum tilsamans 65.326 tons. Av hesum kunnu góð 38.573 tons fiskast í norskum sjógvi. Semjan um heildarkvotuna fyri 2008 byggir á eina avtalu millum strandalondini um langtíðarumsiting av norðshavssild. Hendan avtalan hevur millum annað ein veiðisetning og ásetir eitt fast býti av heildarkvotuni millum londini, skrivar Fiskimálaráðið í tíðindaskrivi. Nógv eru hugskotini til at bøta um javn­ støðuna. Í Týsklandi hava tey ein dag sum eitur: Vit babba til arbeiðis. Mikukvøldið var fundur í Miðla­ húsinum um lágu kvinnuumboðanina í Føroyum Javnstøða Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Eini fjøruti fólk, einamest kvinnur, stóðu ímóti regni­ num mikukvøldið, og leit­ aðu sær oman í Miðlahúsið, har Demokratia skipaði fyri fundi um CEDAW próv­ tøkuna. CEDAW er stovnur undir ST, sum arbeiðir fyri at beina fyri mismuni móti kvinnum. Føroyar dumpaðu á fýra økjum til próvtøkuna í fjør: Í politikki, í akadem­ iska umhvørvinum, í leið­ andi størvum og at lønar­ munin millum menn og kvinnur er ov stórur. Kitty­ May Ellefsen, sum umboð­ aði Føroyar til próvtøkuna í fjør, greiddi á fundinum frá um próvtøkuna. Hon segði, at nógvir spurningar vórðu settir Føroyum. Trupulleikarnir í Føroyum vóru slíkir, sum danir stríddust við fyri 20 árum síðan. Har stríðast tey harafturímóti við kvinnu­ handli og prostitutión í dag. Tiltøk aðrastaðni Kitty­May Ellefsen vísti á, at í londunum, sum vit van­ liga samanbera okkum við, hava tey arbeitt miðvíst við at minka um munin millum kynini í nógv ár. Eitt nú hava tey í Danmark sett eina skipan í verk, har øll virkir skulu lata inn frá­ greiðingar um kynsbýtið á arbeiðsplássinum, og hvussu tey ætla at minka um munin millum kynini. Endamálið við hesum er ikki at kontrollera, men heldur at gera fólk varug við trupulleikan. Danski ráðharrin í javn­ støðumálum, Eva Kjær Han­ sen hevur eisini tikið stig til ein sáttmála, sum virkir og fyritøkur kunnu gera við hana, um hvussu tey vilja arbeiða við javnstøðuni. Eisini vísti Kitty­May frá um eitt øðrvísi tiltak í Týsklandi, har tey hava ein sokallaðan “við babba til arbeiðis­dag”, har døtur fáa frí úr skúlanum 26. apríl á hvørjum ári, fyri at fara við pápanum. Ongar formellar forðingar Við pallborðið sótu Heidi Petersen, Hans Pauli Strøm og Bjarni Djurholm, meðan Bjart Samuelsen leiddi fundin. Øll vóru samd um, at ongar formellar forðingar er fyri javnstøðu her á landi, men kortini er støðan alt annað er nøktandi. Nakað av ósemju var um Føroyar í veruleikanum dumpaðu próvtøkuna. Millum annað bar Bjarni Djurholm, lands­ stýrismaður í Vinnumálum, fram, at vit dumpaðu ikki, men fingu nøkur punkt at arbeiða meira miðvíst við framyvir. Barnsburðafarloyvi til bæði Hans P. Strøm, fyrrverandi landsstýrismaður í javn­ støðumálum, staðfesti, at javnstøða er ikki ein spurn­ ingur um mannarættindi, men ein spurningur um sivilisatión. Hann vísti til fimm øki, sum vit eiga at varpa ljós á: 1. Vitan. Vit mangla vitan, bæði tøl og aðrar kanningar um livikor, arbeiðs­ familju­ og frítíðarlív, sum kunnu geva svar upp á spurningar um kynsleiklutum, uppal­ ingarmynstur, útbúgvingar­ val og arbeiðsval. 2. Tað almenna rúmið. Tað er her, hugmyndirnar um kyn verða skaptar, end­ urskaptar og broyttar. Eitt nú kunnu fjølmiðlarnir vera vísa til kodeks fyri atferð. 3. Barsilsskipan við 6 mðr. til kvinnur og 6 mðr. til menn. Ein slík skipan kann broyta nógv fyri komandi ættarlið viðvíkjandi kyns­ leiklutum, arbeiðsmarknaði og familjulívi. Børnini fáa aðrar fyrimyndir og tey vaksnu eitt annað mynstur. 4. Í politisku skipanini eiga vit at yvir til commitments við at hava kynsliga rað­ festing. 5. Javnstøðuarbeiði. Par­ lagið millum Javnstøðu­ nevndina og Demokratia eigur at tryggjast, eisini aftaná 1. januar. Til endans í orðaskiftinum segði Hans Pauli Strøm, at eftir hansara tykki hevði mest kollveltandi tiltakið verið, at longt barnsburða­ farloyvið upp í eitt ár, eitt hálvt ár í part til mammuna og pápan. Eru ikki dumpað Bjarni Djurholm, núverandi landsstýrismaður í javn­ støðumálum, segði seg vilja bíða við at avgera framtíðina hjá Demokratia, til nevndin hevði latið honum álitið við hugskotum og møguleikum um at fáa økta kvinnu­ umboðan í politikk. Síðani verður støða tikin til, um Demokratia skal halda fram eftir ársskiftið. Hann helt heldur ikki, at tað var heilt rætt, bara at siga, at Føroyar dumpaðu, tí heilt onki er ikki komið burturúr síðani síðstu próvtøku. Og vit fingu nógvar ábendingar um, hvar vit skulu seta harð­ ari inn. Eitt nú hevur Vinnu­ málaráðið sett eina kommi­ sión, sum skal koma við ítøkiligum uppskotum til tiltøk, sum kunnu bøta um javnvágina millum arbeiðs­ og familjulív. Nógv hugskot Heidi Petersen, løgtings­ kvinna fyri tjóðveldi, fýltist eisini á, at Demokratia eftir øllum at døma skal niður­ leggjast. Nevndin er eitt úrslit av einum tilmæli frá Útnorðurráðnum, sum mældi til, at ein nevnd slík nevnd skal hava eina hálva millión krónur árliga í 5 ár, fyri at nakað munagott skal spyrjast burtur úr. Eisini vísti hon á, at Tjóð­ veldi hevur meldað út, at flokkurin bindur seg til at raðfesta javnstøðu í vali av landsstýrisfólki, framsøgu­ fólki og týðandi sessum í flokkinum. Annars vildi hon mæla til, at vit krevja av public­ service miðlunum, at teir raðfesta javnstøðu. Umsorg­ anarstørv eiga at verða rað­ fest hægri, og umstøðurnar viðvíkjandi pensjón til kvinnur eru ikki nóg góðar. Eiheldur eiga vit longur at góðtaka umberingar um, at tað ikki ber til at finna kvinnur til almennar nevnd­ ir og ráð. Tað eru nógvar væl skikkaðar kvinnur, og næstan 300 standa á list­ anum hjá Kveik.fo Kvinnur ella fiskur Nakrar viðmerkingar vóru úr salinum. Onkur vísti á, at tað er løgið, at vit góðtaka at helmingurin av tilfeing­ inum í landinum sleppur at liggja ótroytt. Hetta hevði ikki verið, um talan var um fisk ella olju. Við babba til arbeiðis Við pallborðið sótu Heidi Petersen, Hans Pauli Strøm og Bjarni Djurholm, meðan Bjart Samuelsen leiddi fundin Eini fjøruti fólk, einamest kvinnur, stóðu ímóti regninum mikukvøldið, og leitaðu sær oman í Miðlahúsið, har Demokratia skipaði fyri fundi um CEDAW próvtøkuna.