týsdagur 30. oktober 2007síða 19

19 vinnan Nr. 210 - 30. oktober 2007 Ein møgulig komandi føroysk oljuvinna fer at hækka CO2 útlátið so mikið nógv, at nærum bara ein elkaðal úr Íslandi kann minka so mun­ andi um samlaða útlátið, at oljufram­ leiðsla ikki verður darvað av krøvunum til útlát sigur Bjarni Djurholm, lands­ stýrismaður Olja Og KyOtO Jan Müller jan@sosialurin.fo – Treytin fyri at taka undir við Kyoto er, at vit í Før­ oyum spyrja, hvussu vit røkka málinum. Og tað hava vit ikki gjørt enn. Vit mugu fyrst hava eina ætlan, og hon er at finna í komandi orkupolitikkinum. Vit mugu hava hetta málið upp í eina hægri eind, har vit um somu tíð kunnu taka undir við Kyoto og við orkupolitikk­ inum sigur landsstýrismað­ urin í orkumálum. Bjarni Djurholm fer í næstum at leggja fram til politiskt orða­ skifti komandi orkupolitikk­ in. Og svarið er m.a. elkaðal úr Íslandi. ­ Vit mugu vera so mikið visioner, at vit tora at fara undir eitt slíkt stig sum ein elkaðal úr Íslandi. Okkara svar uppá at kunna góðtaka Kyotosáttmálan skal vera at fylgja komandi orkupoli­ tikkinum, sum fer at peika á ein elkaðal úr Íslandi sum besta loysnin hjá Føroyum at minka um sítt CO2 útlát og sum eisini er ein sera góð útmelding til altjóða samfelagið. Bjarni Djurholm, lands­ stýrismaður í orkumálum sigur við Sosialin, at hann bíðar eftir tilmæli frá Jarð­ feingi og Orkustovninum í Reykjavík um at leggja ein elkaðal úr Íslandi til Føroya. Hetta kann gerast serstak­ liga týdningarmikið, tá tað kemur til eina møguliga framtíðar oljuvinnu. Gera vit einki og bara undirskriva Kyotosáttmálan, so er tað sera vandamikið fyri okkum sæð út frá einum oljufram­ leiðandi sjónarhorni, tí stendur bráddliga ein olju­ pallur eystan fyri Føroyar og ikki sleppur undir at framleiða vegna ov stórt CO2 útlát, so sigur tað seg sjálvt, at vit hava ein stóran trupulleika mótvegis altjóða samfelagnum. Men alt hetta kann broytast við ein­ um elkaðali úr Ísland, sum kann minka um samlaða útlátið við ikki minni enn einum triðingi. Kyotoprát farið av sporinum Bjarni Djurholm heldur, at Kyotoprátið er farið av spor­ inum. Tað er ikki antin ella. Hann heldur tað finst ein millumleið, og hon er, hvat vit kunnu gera sjálvi, og tað hava vit als ikki umrøtt. Og her er tað at orkupolitikkurin kemur inn í myndina, nevni­ liga at fáa reina orku úr Íslandi til lønsaman prís, ið byggir á tilmæli frá fak­ kunnleikanum í Føroyum og Íslandi. Hesin mælir til at leggja ein elkaðal millum londini, har vit kunnu minka munandi um útlátið og tá eisini tryggja, at vit kunnu fara undir eina olju­ framleiðslu á landgrunnin­ um, verður olja funnin. ­ Tá Kyoto var fyri í løg­ tinginum hevði eg mín stóra iva, tí eg ivaðist stórliga í, um tey, sum fóru at atkvøða fyri hesum, veruliga vistu, hvat hetta fór at innibera, og at løgtingið tá í síðsta enda ikki kann liva upp til tað man hevur samtykt sig­ ur landsstýrismaðurin og vísir á, at tað sita fýra minnilutar í uttanlands­ nevndini. Tjóðveldi vil til ST, Javnaðarflokkurin og Sambandsflokkurin siga, at vit skulu minka við 8%, meðan Fólkaflokkurin sig­ ur, at vit taka undir við hes­ um, men vit góðtaka ikki 8% uttan víðari. Tað er møguligt, at tað kann vera 8%, men vit vilja fegnir tosa um hetta við danir sum partur av ríkisfelagsskapin­ um. Og so má ein ætlan fyri­ liggja um, hvussu vit veru­ liga kunnu minka um út­ látið. Tann ætlan fyriliggur ikki í dag. Ja og treytir Landsstýrismaðurin í orku­ málum vísir á, at hevur tú sagt ja til Kyoto, so er tað ein sjálvfylgja, at tú livir upp til treytirnar. ­ Tey, sum hava verið ivasom at góð­ taka Kyoto, hava víst á olju­ nýtsluna og so fiskiflotan, at tú ikki fær minkað CO2 útlátið uttan at hava eina ætlan frammanundan. Og her er tað, at ein kaðal úr Íslandi kann ikki bert gera munin men eisini gera Før­ oyar til eina fyrimynd í framtíðini. Taka vit avgerð­ ina um elkaðal, so er so nógv at heinta, at vit kunnu lættliga minka nógv meira um útlátið enn kravið er í dag. ­ Eg havi ábyrgdina av orkuni og harvið eisini av útlátinum. Svarið er elkaðal til Íslands. Góðtaka vit Kyotosáttmál­ an, so mugu vit eisini hava eitt boð uppá, hvussu vit minka um CO2 útlátið. Hetta er mítt boð sigur hann við blaðið og heldur fram: – Orkupolitikkurin tekur ikki støðu til Kyotomálið, men fylgja vit orkupolitikk­ inum, so kunnu vit røkka setninginum, sum er ásettur í Kyotofrumskjalinum. Orkupolitikkurin, sum verð­ ur lagdur fram í næstum, ásetir greitt, at verða tey til­ mælini, sum eru partur av orkupolitikkinum, fylgd, so røkka vit setninginum í Kyototreytunum. Eg kann liva við hesum, men treytin er tann, at vit fara undir eina ætlan sum hana við elkaðali. Oljuframleiðsla Landsstýrismaðurin, sum eisini umsitur vinnu­ og har­ við oljumál sigur víðari, at arbeiða vit við eini kaðal­ verkætlan til Íslands, so loysir eisini upp fyri tí pro­ blematikkinum, sum vit síggja í sjónarringinum í sambandi við møguliga oljuleiting og framleiðslu undir Føroyum. ­ Hvat nú um oljuvinna tekur seg upp í Føroyum. Gera vit einki og bara taka undir við Kyoto, tá hava vit ein sera álvarssaman trupul­ leika. Tá er tað ikki nokk, at vit bara spara 8%. Taka vit ein framleiðandi olju­ pall, so dálkar hann kanska líka illa sum t.d. Sundsverk­ ið. Tvs. at vit koma at pumpa út í atmosferuna eina mongd av CO2, um vit hugsa okkum at útvinna olju úr undirgrundini næstu 5 til 10 árini. Tí mugu vit fáa eitt svar uppá, hvat vit kunnu gera. Eitt svar er, um vit annars ikki kunnu fáa eina avtalu um tey viður­ skiftini, tá vit eru partur av Kyotoaavtaluni, at vit tá kunnu frítaka partar av olju­ vinnuni. Men tað vita vit ikki enn. At vera partur av Kyoto­ avtalu kostar ómetaliga nógv fyri eitthvørt samfelag. Men kunnu vit gera eina avtalu um eina lønsama íløgu í ein kaðal til Íslands og hava eina backup skipan í Føroyum, men sum ikki hava útlát við sær, so kunnu vit kanska minka um okkara CO2 útlát við einum triðingi, og tað í sær sjálvum er nógv meira enn nakað annað land ger, og tað ger, at vit eisini í eina tíð nýtast ikki at síggja ein vanda í eini oljuvinnu í Føroyum. Vísa hvat vit vilja ­ Vit mugu sjónliga vísa, at vit vilja gera nakað. Skulu vit taka undir við Kyotoav­ taluni, so krevur tað, at vit gera nøkur radikal ting í Føroyum. Serliga við olju­ vinnuni í sjónarringinum mugu vit síggja í eyguni, at tað er ikki nokk at pilka við bjálving her og ein bil har. Tað má gerast nakað, sum gevur nakað. Og henda verkætlanin til Íslands kann minka munandi um CO2 útlátið, samtíðis sum hon er lønsam endurtekur landsstýr­ ismaðurin. Elkaðal úr Íslandi fortreyt fyri føroyskari oljuvinnu Elkaðal til Íslands lønsamur Í síni tíð var ein arbeiðssetningur gjørdur til orkupolitikkin. Har vóru umrødd tvey stór projekt, Nólsoyar­ ætlanin, sum fleiri útlendskar fyritøkur vilja gera íløgur í og so elkaðal til Íslands. Bjarni Djurholm: ­Vit vóru eitt sindur ivasamir at byrja við, tí íslendingar hava verið so afturhaldnir at selja streym, men nú hava vit gjøgnum eitt miðvíst samskifti millum Orkustovnin í Reykjavík og okkara egna Jarðfeingi og SEV gjørt nakrar fyribils niðurstøður, sum verða handaðar Vinnumálaráðnum seinast í november. Tá skal man politiskt taka støðu til, um man vil fara víðari við hesum projektum. Ábendingar úr Íslandi siga, at teir eru hugaðir at gera eina avtalu við okkum. Vit kunnu keypa kappingarføran streym úr Íslandi at brúka í Føroyum. Gera vit íløgu í ein elkaðal uppá 1,9 mia. og so nakað aftrat í netið á landi, so er tað ein íløga, sum ber seg og sum kann vera realistisk innan 5 til 10 ár, men tað krevur so, at fólk mugu skifta yvir til at brúka el til upphiting. Tí mugu vit eisini seta upp fleiri motarar sum backup skipan tvs. útbygging av vatni og vindi. Bjarni Djurholm, lands­ stýrismaður: ­Vit mugu taka støðu til, hvat vit vilja Ein framleiðandi oljupallur í føroyskum sjógvi kann dálka eins nógv og Sundsverkið