týsdagur 6. november 2007síða 12

12 Fólkatingsvalið 13. november 2007 Løgtingsvalið 19. januar 2008 7 74 Tað er úti í heimi vit skulu vinna meiri vøkstur og føroyska vælferð Í Føroyum er alt ov lítið gjørt við uttanríkismál. Hóast tað í heimastýris­ lógini er ásett at uttanríkis­ mál er danskt málsøki, munnu øll vita at danir brúka sínar kreftir til dan­ skan og ikki føroyskan uttanríkispolitikk. Taka vit uttanríkispolitisku heimild­ arlógini, gevur hon okkum betur møguleikar, men ikki nógmikið. Vit kunnu siga, tað er ein lóg sum gevur okkum loyvi at spæla ”harri í húsið”. Uttanríkis­ politikkur hoyrir til suv­ erenitetin, og tí er neyðugt at broyta okkara ríkisrætt­ arligu støðu, um vit skulu virka frítt og frælst á uttan­ ríkispolitiska økinum. Frælsan felagsskap A­liðið vil tí á Fólkatingi slóða fyri einum frælsum felagsskapi millum Føroya og Danmarkar. Ein felags­ skap við tveimum líka pørtum. Ein ríkjafelagskap, heldur enn ríkisfelagsskap. Slíkur felagskapur tryggjar føroyingum somu rættindi í Danmark sum danir hava og tryggjar donum somu rættindi í Føroyum sum føroyingar hava. Men hesin ger okkum til suverenan samstarvspart í samráð­ ingum við øll heimins lond. Vit mugu víðari. Landsstýrismann í Uttanríkismálum Hóast løgmaður hevur roynt at ment okkara uttan­ ríkispolitiska pall, er tað bert ein partur av hansara málsøkjum. Vit eiga beinan­ vegin at seta landsstýris­ mann við uttanríkismálum burturav. Okkara sendi­ stovuvirksemi má mennast og koma longur út í heim. Sum lítið land eiga vit at samstarva við okkara norð­ urlendsku familju. Har vit ikki sjálvi hava sendistovu, eiga vit at gera samstarvs­ avtalu við tað norðanland­ ið, sum gevur okkum bestu møguleikarnar, eisini sæð í mun til kostna. ES og EFTA Á Fólkatingi og í Tinganesi vil Fólkaflokkurin slóða fyri EFTA­limaskapi og ES­ avtalu um tey 4 frælsini. Gjøgnum EFTA fáa vit handilsavtalur við hópin av londum uttan fyri ES. Eisini kunna vit gjøgnum stóra EFTA­aparatið tryggja størri tyngd í samráðingum, eisini við fjarskotin lond. Avtalan um tey 4 frælsini við ES tryggjar vørum, tænastum, kapitali og persónum frítt at fara millum Føroya og ES. Ein avtala sum tryggjar okkum stórar møguleikar í alheimsgerðini. Mest framkomnu smátjóðir, hava vunni stórt ríkidømi uttan fyri síni lond. Nevnast kunnu Ísland, Hong Kong, Singapor, Luksemborg og Liktinstein. Framá við A­liðnum Føroyskt uttanríkisráð floksformaður Fólkaflokkurin Jørgen niclasen Val Javnaðarflokkurin býður seg fram til Fólkatingsvalið við tí fyri eyga at gera eitt dygdargott arbeiði fyri Føroyar og tað fólkið, ið her býr. Javnaðarflokkurin hevur eina langa siðvenju at sita á Fólkatingið og at arbeiða saman við donskum politikkarum og sjálvandi saman við donsku sosialdemokrat­ unum sum hava sama hug­ sjónargrundarlag sum vit. Hetta samstarv hevur søgu­ liga sæð givið úrslit soleið­ is, at Føroya fólk hevur fingið lut í teimum væl­ ferðarframbrotum sum eru hend í hinum norðanlond­ um, her hugsið eg um t.d. fólkapensiónina á sinnið, útbúgvingarstuðulin, heimahjálpina o.s.fr. Javnaðarflokkurin var høvuðsarkitekturin aftan­ fyri heimastýrislógina, sum hevur verið grundar­ steinurin undir tí politisku og samfelagsligu menning, ið er farin fram her á landið, síðan 1948. Men tíðir broytast, einki stendur í stað. Í hesum valskeiðinum, við Javnað­ arflokkinum á odda í Før­ oya landsstýri, er gjørt ískoyti til heimastýrislóg­ ina, tann sokallaða yvir­ tøkulógin, har avgerðir um framtíðar yvirtøkur verða lætnar upp í hendurnar á Føroya Løgtingi og harvið Føroya fólki og ongum øðrum. Eftir hesi lóg, hevur henda samgonga, undir skipaðum viðurskiftum, uttan samanbrest við danir, yvirtikið fjølmiðlaábyrgd­ ina, tilbúgvingina, vinnu­ lóggávu og ikki minst fólkakirkjuna. Vit í Javn­ aðarflokkinum eru nøgd og errin av hesi gongd. Okk­ ara samfelag mennist, vit fáa fyrisitingarførleika og vit fáa høvi at smíða nýggj­ ar lógir, sum hóska til okkara samfelag. Eingin yvi er um, at vit við yvir­ tøkulógini fara at mennast framyvir og vit fara at útbyggja okkara land og okkara førleika um vit fara fram hóvliga og skilagott. Tað standa nógvar avbjóðingar fyri framman. Nógvar avbjóðingar har Javnaðarflokkurin á Fólka­ tingið kann gera mun, um hesin sessur verður nýttur rætt, til at ávirkað og upp­ lýsa tað donsku politisku skipanina til okkara fyri­ mun. Tá kunnu átrokandi og avgerðandi mál fyri Føroyar og føroyska væl­ ferð loysast. Eg hugsið her um okkara tilgongd at koma við í felagsskapin EFTA, har Ísland, Noreg, Sveits og Lichtenstein eru limir, og okkara møguleika at fáa samstarv við ES felagsskapin umvegis EFTA. Ein onnur avbjóðing í mun til ES, er okkara roynd at fáa lut í undir­ vísingar og granskingar samstarvinum í ES. Har eigur eitt arbeiði, at ávirka donsku politisku skipanina, ígjøgnum fólkatingsum­ boðan, at hjálpa til at fáa loyst hetta sera átrokandi mál. Tað er ein avgerðandi fortreyt fyri menning og framburð her á landi, at vit sleppa at luttaka á jøvnum føti innan hetta útbúgv­ ingar og menningararbeiði, so vit ikki gerast eftirbátar á hesum øki, men ístaðin byggja eitt nútímans alheimsgjørt samfelag, har fólkið og serliga ungdóm­ urin fær virkað í alheims­ gerðini, og á tann hátt tryggja vit støðuga menn­ ing, bæði mentunarliga og vinnuliga, so at Føroyar framhaldandi eins og nú, verða eitt gott valferðar­ samfelag at vaksa upp í, at virka í, og at eldast í. Vel tí Javnaðarflokkin á Fólkating. Avbjóðingar á Fólkatingi við Javnaðarflokkinum løgtingsmaður Javnaðarflokkurin andrias Petersen Val A­liðið vil slóða fyri út­ bygdum møguleikum fyri útbúgving og heilsurøkt. Framstig eru hend innan útbúgvingarmøguleikar, men vit vilja longur. Føroyskur ungdómur skal hava betri og fjølbroyttari møguleikar at útbúgva seg. Eisini skal granskingar­ samstavið við danmark og ES økjast. Innan heilsurøkt mugu vit koma longur. Ríkis­ sjúkrahúsið er staðið, flestu føroyingar kenna sum møguleikan uttan fyri Føroyar. Eitt fólkafloks­ umboð á Fólkatingi vil slóða fyri víðkaðum heilsu­ samstarvi, bæði í Danmark og eisini víðari inn í ES. Vit rinda fyri allar okkara viðgerðir og eiga tí at geva føroyskum sjúklingum eina nógv størri viftu at velja ímillum. Sjúklingar eiga at fáa bestu viðgerð, og tað er ikki altíð Ríkissjúkrahúsið, sum kann bjóða tað. Okkara heilsustarvsfólk eiga eisini at fáa møguleika at koma á sjúkrahús runt um í Europa. Hetta fyri at menn teirra førleika. Víðka heilsusamstarv eigur eisini at virka við til at serfrøði úti í heimi kann koma til Føroyar at veita okkum heilsubót. A­liðið vil víðka um møguleikarnar til útbúgv­ ing og tryggja okkum bestu sjúkraviðgerð í Europa. Fram við A­liðnum Betri sjúkraviðgerð og útbúgvingarmøguleikar floksformaður Fólkaflokkurin Jørgen niclasen Val Týsdagin 13. november skulu vit øll avgera um vit velja loysnirnar ella konfrontatiónirnar. Javnaðarflokkurin hevur meiri enn nakar annar flokk­ ur verið tann, sum hevur víst á gongdar leiðir, eisini í ríkisfelagsskapinum. Tað er ein sannroynd, at vit undir heimastýrisskip­ anini hava megna at upp­ bygt vælferðarsamfelagið Føroyar. Javnaðarflokkurin var arkitekturin aftanfyri skipanina. Meðan onnur bert síggja forðingar, hava vit í Javn­ aðarflokkinum bert avbjóðingar. Meðan onnur siga, at einki skal broytast, so trýsta vit á fyri at flyta mørk, har tað er neyðugt fyri okkara virkisføri. Javnaðarflokkurin hevur altíð slóða fyri yvirtøkum og fyri størri sjálvræði, men samstundis hava vit varðveitt gott samstarv við Danmark. Javnaðarflokkurin spælir ikki hasard við vælferð og trivnaði okkara, men vit eru einasti flokkur, sum áhaldandi flytir mørkini í ríkisfelagsskapinum. Latið okkum á valinum standa saman um, at varð­ veita og økja um okkara vælferð og virkismøgu­ leikar, eisini á fólkatingi. Vit velja loysnirnar Løgtingslimur og valevni Javnaðarfloksins Kristian Magnussen Val Lesið -so eru tit við! Nr. 215 - 6. november 2007