mikudagur 2. mai 2001síða 10

Nr. 83 - 2. mai 2001 19 gult19 cyan19 magenta19 svart19 18 Nr. 83 - 2. mai 2001 gult18 cyan18 magenta18 svart18 Uppskriftin hesa vikuna Flott seingjateppi Seymað saman av fírakantum Tlf. 312727 um árið til allar eru um- vældar og hampaðar. – Hetta eigur ikki at vera so tíðarkrevjandi ella kost- naðarmikið. Gøturnar eru eisini eitt stórt aktiv hjá øðrum, teimum, sum dámar væl at ganga og súkkla eitt nú. Og um ferðavinnan skal rinda avgjald fyri at fáa gøturnar gjørdar, hava vit einki ímóti tí. Bara gongd kemur á. Eingin eftirmeting Síðani fyrst í 90-unum hev- ur Ferðaráð Føroya fingið 6-7 mió. krónur á hvørjum ári. Politikararnir eru dugnaligir at útvega Ferða- ráðnum pengar, men teir eru ikki eins dugnaligir at seta krøv til Ferðaráðið, heldur Leif Berg. – Eg ivist onga løtu í, at tað eru dugnalig fólk, sum arbeiða á Ferðaráðnum, men eg haldi, at ov lítið sæst eftir pengunum, tey hava at ráða yvir. Eg dugi í øllum førum ikki at síggja, at ferðavinnan fær nakað fyri pengarnar, síðani 1993 einari 50-60 mió. krónur. Ístaðin fyri at lata 7 mió. krónur til Ferðaráðið, áttu pengar at verðið brúktir til at skapar røttu fortreytirnar og góðar karmar undir ferðavinnu, og til ymsar verkætlanir í ferðavinnuni. At marknaðarføra Føroyar til útlendska ferðamannin og lítið og einki geva hon- um, tá ið hann kemur higar, ber ikki til. Ferðafólkini koma bert eina ferð henda- vegin, meðan vit vita, at til Íslands fara tey fleiri ferðir. Tilboðið er so mikið gott, at hagar vilja tey aftur og aftur, greiðir Leif Berg frá. Í íslendskari ferðavinnu eiga rossið og ríðing týð- andi leiklut. Nógv útlendsk ferðafólk fara hagar bert fyri at ríða. Allar fortreytir eru eisini skaptar fyri, at hetta skal verða ein upp- living hjá ferðamanninum við góðum gøtum eitt nú. Eingin vegur verður gjørd- ur uttan at ein ríðigøta verður løgd framvið. – Eg eri sannførdur um, at tað liggur ein ótroyttur marknaður innan ferða- vinnu í gongufólki eitt nú. Eisini har eru gøturnar ein fortreyt. Tað eru fólk, sum hava tað sum ítriv at ganga. Eitt árið fara tey kanska til Alpurnar, í Andesfjøllini eitt annað ár og so fram- vegis. Eg seti stórt spurnartekin við hvønn marknaðarføringin hjá Ferðaráðnum miðar eftir. So og so stórt tal av faldar- um verða spjaddir út á stevnum og aðra staðni, og so vóna tey, at onkur tekur av og kemur hendan vegin. Aðra staðni er vanligt, at tað verður gjørt upp, hvørji ferðafólk ynskiligt er at fáa fatur á. Á Bornholm gjørdu tey fyri uml. 10 árum síðani greitt, at tey vildu satsa uppá ferðavinnuna. Tey kannaðu fyrst, hvat tey kunnu bjóða, og svarið var eitt nú, at tey kunnu bjóða fólki, sum sigla, súkkla, spæla golf og fiska at ferð- ast í oynni. Síðani gjørdu tey góðar havnir, súkklu- breytir, golfbreytir og eina verkætlan, ið skaptu góðar gýtingarmøguleikar fyri sjósíl. Áir vórðu reinsaðar, góð gýtingarpláss og so framvegis. Góðar karmar og fyritreytir til hesar fýra stólparnar, sum ferðavinn- an skuldi byggja á. Áðrenn vóru landbúnaðar- og fiski- vinnan størstu vinnurnar, men eftir fáum áru gjørdist ferðafólkavinnan størsta inntøkukeldan hjá Born- holm. Tey gjørdu eina ætlan og nakrar íløgur, sum hava givið ógvuliga góð úrslit. – Í Føroyum miða vit kanska eftir ov breiðum skara, tí fólk sum hava áhuga í náttúruni til dømis kunnu spjaða seg út til ymsar greinir. Tað eru fólk, sum ferðast allan heimin runt fyri at hyggja eftir fuglum, og er tað nakað vit hava nógv av í Føroyum, so er tað fuglar. Men tá ið vit hugsa um, hvussu stórt fuglameingi vit hava, gera vit ikki nógv at fáa fugla- áhugað hendavegin. Vit hava eitt hav av møguleik- um, sum eru ótroyttir. Stór ónøgd Leif Berg veit at siga frá fólki í føroysku ferðavinn- uni, at samskiftið og sam- starvið við Ferðaráðið kundi verið betri. – Lítið og einki hoyrist til Ferðaráðið. Tekur Ferða- ráðið eina avgerð um eitt- hvørt, fáa vit einki at vita. Heldur ikki, tá ið tað rakar okkum beinleiðis. Í fjør tók Ferðaráðið eina avgerð um, at hvørja ferð tey vísa ferðafólk á okkara tilboð, taka tey eitt avgjald á 20 krónur. Hetta hendi uttan at kunna okkum um tað. Vit frættu tað so hissini frá øðrum í vinnuni, sum vóru farin at fregnast um, hví eingin umbiðing til túrar kom frá Ferðaráðnum. Hetta avgjaldið gjørdi, at Berg-Hestar fekk nógv færri bíleggingar. Høvdu vit verðið kunnað, høvdu vit kunnað komið ásamt um eina mannagongd ella eitt annað gjald, har vit guldu ein part. Ferðaráðið eigur at vera tann samskipandi og strategiski tilrættaleggjarin fyri ferðavinnuna og skuldi tískil verið áhugað í góðari samvinnu. Lítið og einki samskifti er og lítil og eingin áhugi heldur fyri tí, vit gera. Vantandi samskift- ið ger jú, at Ferðaráðið av- byrgir seg frá ferðavinnuni. Ferðaráðið veit rætt og slætt ov lítið um, hvat gongur fyri seg úti um landið í vinnuni. – Spurningurin er eisini, hvussu stýrið í Ferðaráð- num er sett saman. Har sita umboð fyri stóru flutnings- feløgini, sum sjálv hava ymisk áhugamál. Stýrið átti at verið umboðað av allari vinnuni, kanska einum umboðsráði, sum velur eitt starvsnevnd, sigur Leif Berg. Eina ferð ber til Hjá øllum, ið byrja í smá- um í føroysku ferðavinn- uni, er trupult nógvu fyrstu árini at fáa alt at mala runt fíggjarliga. Berg-Hestar hava virkað í átta ár við ferðafólkaríðing, men hetta kastar dekan ov lítið av sær. – Eg trúgvi, at eina ferð fer ferðafólkaríðingin at geva pengar. Nú hava vit allar neyðugar hentleikar, góð ross, góða útgerð, og eina ríðihøll við fjósi, sum er í gerð. Hesum karmum kunnu vit sjálvi ráða yvir, men tað eru karmarnir, sum vit ikki ráða yvir, sum gera, at alt verður so trupult. Eftir mínum tykki áttu al- mennu myndugleikarnir at givið ígongdsetarastuðul til verkætlanir í ferðavinnuni, soleiðis at lættari er at koma í gongd. Innkoyring- in er mangan trupul og drúgv, at tað eru tey sum geva skarvin yvir eftir fáum árum. – Samanumtikið er tað hent nógv spennandi og positivt í ferðavinnuni. Starvsfólkini á ferðaskriv- stovuni hjá Ferðaráðnum eru góð og sýna stóran áhuga. Men tá ið tað kemur til hugburðin hjá teimum, sum skipa fyri Ferðaráð- num, er tað ov nógv skrivi- borðsturisma, sigur Leif Berg at enda. uni, má tað ruddast av veg- num, og tað kann Ferða- ráðið gera við eitt sindur av lobby-arbeiði. Og eg skal viðganga, at síðani eg kom í stjórasessin, havi eg ikki arbeitt við hesum málinum yvirhøvur. Men at fáa bygdagøturnar umvældar er eitt natúrligt framhald av tí arbeiði, vit síðsta árið hava gjørt við skelting av bygdagøtunum. Fyri trimum árum síðani gjørdi Durita Brattaberg, landbúnaðarkandidatur í umhvørvisumsiting, eina skipan yvir bygda- og ferðagøturnar í Føroyum eftir áheitan frá Ferðaráð Føroya. Uppgávan var at gera nakað burtur úr bygda- gøtunum í mun til ferða- vinnuna. – Durita Brattaberg gjørdi eitt valaverk, sum var eitt uppskot at royndar- skelta nakrar av bygda- gøtunum. Landsverkfrøð- ingurin hevur síðani sett skelti við nakrar bygda- gøtur, men kundi vegna vantandi pengar ikki halda fram. Vit hava varugan av, at tey eru nógv sum brúka hesar gøturnar og tí eru vit saman við Landsverkfrøð- inginum farin undir at fáa gongd á málið aftur. Í næstum leggja vit uppskot fyri landsstýrismannin um hetta. Ongan myndugleika Staðfesta vit, at kommun- urnar eiga uppgávuna at hampa um og væla um bygdagøturnar, kunnu vit spyrja, hvussu ovalaga henda skyldan verður rað- fest í kommunuhøpi í mun til allar hinar fíggjarligu skyldurnar kommunurnar hava í dag. – Tað kunnu vera nógv viðurskifti, kommunur ikki halda eru neyðug at rað- festa. Ferðaráðið hevur ongan myndugleika, vit kunnu bara heita á komm- unurnar um at síggja til, at hesi viðurskifti eru í lagi og gera teimum greitt, at hesi viðurskifti hava týdning fyri ferðavinnuna, sum tey jú eisini so ella so hava gagn av. Tí okkurt dettur burtur av til teirra, um gøturnar ganga inn í teirra øki. Sýta kommunurnar fyri hesum er tað ófatuliga trupult at gera nakað, sigur Heri Niclasen. – Tað er rætt, at verða íløgur gjørdar í ferðavinn- una, geva tær seg fleiri ferðir aftur, og í dag kunnu vit nevna nøkur ferðatil- boð, sum bera seg væl og onnur sum eru við at koma fyri seg. Nevniliga ríðingin hjá Leif Berg er eitt tilboð, sum væl ber til at gera meiri burturúr, har eru nógvir møguleikar og eg skal gera mítt til, at tað fer at eydnast. Ikki minst tí hon fer fram alt árið og ikki er treytað av veðrinum. Ógrundaður pástandur Ferðaráðið hevur síðani fyrst í 90-unum fingið umleið 7 mió. krónur á hvørjum ári í játtan. Leif Berg heldur, at politikarar eru dugnaligir at útvega Ferðaráðnum pengar, men ikki til at seta krøv til Ferðaráðið. Hetta fær tí okkum at spyrja, um peng- arnir verða nóg væl brúktir, ella um teir kundu verðið brúktir øðrvísi. – Játtanin hevur skjót bein at ganga á. Slakur helmingurin verður brúktur til lønir, og til dømis ein góð mió. til innlendis menning, har økisfeløgini fáa ein part. Nógvir faldar- ar eru í gerð og teir kosta nógv at gera. Tað er altíð skilagott at eftirmeta, tað noyðast vit altíð og mis- eydnast eitt átak, sum vit seta í verk, hyggja vit at, hvat kundi verið gjørt øðrvísi. – Tað er ein ógrundaður pástandur, tá ið sagt verður, at talið á ferðafólki, sum vitjar í Føroyum, ikki veks- ur. Stóru flutningsfeløgini kunnu greiða frá stórum vøkstri, og hetta eru út- lendingar vit tosa um. Nýggj tøl vísa, at uml. 39.000 fólk vitja Føroyar á hvørjum ári, íroknað før- oyingar og handilsferðandi. Tølini yvir gistingar tala sítt týðiliga mál. Har síggja vit, at ferðafólkatíðin er víðkað, tí ofta er ringt at fáa gisting rundan um summar- mánaðirnar. Í apríl og mai eru nógvar ráðstevnur í Føroyum og nærum ó- møguligt at fáa innivist á hotelli í Havn og í septemb- er er eisini trupult at fáa gisting. Herferðirnar í fjør hjá flutningsfeløgunum við lægri prísum hava eisini givið góð úrslit, og í mun til fyri tveimum árum síðani, ber nú til at sigla millum Føroyar og útlond um vet- urin, og tað er eisini ein stórur bati. Í framtíðini ber betur til at síggja, hvørji fólkini eru, sum vitja hend- anvegin, tí flutningsfeløgini skráseta hereftir, hvaðani fólkini eru og hvar ferða- seðilin verður keyptur. Um- framt arbeiða vit við at út- vega øll møgulig hagtøl, sum eru viðkomandi. Heri Niclasen heldur ikki, at Ferðaráðið miðjar ov breitt í marknaðarfør- ingini. – Vit lýsa við øllum til- boðunum, sum eru í Før- oyum. Vit greiða fólki frá, hvar Føroyar liggja og hvat ber til at uppliva her. Hinvegin verður eisini lýst við serligum tilboðum so sum ríðitúrum. Fyrireikin- gar verða nú gjørdar til ein súkklufaldara, har tann ferðandi fær allar viðkom- andi upplýsingar. Somu- leiðis er ein havfiskifaldari í umbúna. Grunnur Ferðavinnunnar verður nú tikin av. Ferða- smiðir og fólk, ið arbeiða í ferðavinnuni, hava kunnað søkt grunnin um stuðul til verkætlanir. Í staðin fyri hendan grunnin setur landsstýrið á stovn Vinnu- framagrunnin. Ferðaráðið hevur biðið landsstýris- mannin í vinnumálum um, at ferðavinnan fær innivist í lógini. – Í nýggja grunninum verða atlit tikin til ferða- vinnuna og tí ber tað í sama mun sum fyrr til hjá fólki at søkja um stuðul. Dagligt samskifti Síðani Heri Niclasen tók við sum stjóri fyri einum ári síðani, hevur hann verið runt landið og vitjað økis- ferðavinnufeløgini. Um- framt hava tey verið inni á gólvinum á Ferðaráðnum og fingið kunning um innlendisvirksemið og hvat Ferðaráðið hevur í hyggju at gera úti um landið. Hann heldur ikki, at Ferðaráðið og hann sum stjóri eru ov lítið sjónlig í fjølmiðlunum. – Ferðaráðið hevur als ongan áhuga í at avbyrgja seg frá ferðavinnuni. Tvørt- urímóti. Vit hava dagligt samskifti við fólk í vinnuni. Ferðavinnan hevur verið í stórum trupulleikum í fleiri ár, øll hava hartað niður á hana, kanningar eru gjørd- ar, har tølini ikki hava hildið og tað hevur skapt rumbul, ósemjur og ónøgd. Tí havi eg valt í fyrsta umfari at fara stillisliga fram heldur enn at fara út í fjølmiðljarnar, sigur Heri Niclasen at enda. Framhald av síðu 17 Framhald av síðu 16