fríggjadagur 23. november 2007síða 15

Nr. 228 - 23. november 2007 15 Petur Petersen, fyrrverandi prestur, búsitandi í Tórshavn, andaðist mikudagin, 83 ára gamal. Bønarhald verður í Landssjúkrahúskappelinum fríggjdagin klokkan 17. Jarðarferðin verður úr Vesturkirkjuni leygardagin klokkan 13. Tey, ið vilja minnast Petur kunnu lata Vistarheiminum á Fugloyarvegi eina gávu. Konta í Eik banka. Andlát og jarðarferðir nøvn Tað kom dátt við at frætta, at Jógvan Sofus Ferjá var deyður hósdagin í farnu viku. Hóast 94 ára gamal var hann framvegis byrgur, og vit vóru mong sum gleddu okkum at vera sam­ an við Jógvani Sofus og Dinnufíu, nú tey skuldu halda jarnbrúdleyp tann 3. desember. Soleiðis skuldi ikki gang­ ast. Men tey fingu tó eitt sera langt lív saman. Áðr­ enn tey giftust vóru tey for­ lovað í 5 ár, so tey hildið saman uttan himpr í ikki færri enn 75 ár. Tað er í hvussu er nakað, sum er vert at minnast. Tann, sum er komin nak­ að til Gjáar, er eisini komin at kenna Jógvan Sofus. Hann var sjónligur í bygd­ ini og tosaði við øll. Hann var fyrikomandi og vinar­ ligur, og hann visti altíð so ótrúliga nógv. Men hann duldi tó ongantíð fyri, at Dinnafía visti enn meira, og tað var eisini rætt. Men hon var kortini ikki so sjónlig sum hann. Men tann sum kom inn á gólvið hjá teimum fekk skjótt sannað hetta. Tey bæði umboðaðu gamla bygdamentan uppá tað besta. Vit vóru einaferð nøkur, sum vóru ein sunnudag við Gjógv og fóru í kirkju. Hesi løgdu til merkis hetta hábarðsliga gamla parið, sum til skriftarmálið bukk­ aði seg eina ferð framman­ fyri altarið og til altargond­ ina tríggjar ferðir. Hetta er gamal kirkjusiður og føld­ ist hátíðarligt hjá teimum, sum yngri vóru. Lesararnir á Sosialinum kenna Jógvan Sofus og Dinnufíu frá teirri røð, sum var í Miðvikuni fyrr í ár. Tí er ikki neyðugt at skriva meira um teirra lív á hesum sinni. Her var tal­ an um søguskriving av allarbesta slag, har tey bæði stuðlaðu hvørjum øðrum í at fáa mest møgu­ ligt fram av tí, sum tey mintust. Eins hugnaligt, sum tað var at vitja tey heima við Gjógv var tað at sita saman við teimum á Mørkini í Streymnesi, har tað varð greitt frá teirra 3/4 øld saman og eisini tíð­ ini undan tí. Jú, hetta vóru fólk, sum høvdu verið við til at leggja lunnar undir tí samfelagi, sum vit hava í dag. Úrslitið gjørdist ein eina­ standandi frásøgn, sum varð nógv lisin og væl umtókt. Serliga kenslubor­ in var frásøgnin um Acorn, sum tað annars ikki hevur verið tosað ella skrivað um, men sum nógv, eisini avvarðandi, vóru takksom um, tá ið hon kom fram. Tey bæði hava havt ein stóran vinarskara. Hetta sást í kapellinum, tá ið Jógvan Sofus varð borin út, og har bygdarmaðurin bispur talaði. Hetta sást ikki minni á jarðarferðini týsdagin, tá ið Emil Olsen talaði. Her varð Jógvan Sofus væl lýstur, sum tann vala­ og fróðarmaður, hann var. Dinnafía var heldur ikki gloymd fyri hennara leiklut í teirra langa lívi saman. Tað hevur verið stuttligt at kenna tey bæði, og tað var stuttligt at kenna Jógv­ an Sofus. Hann er ikki ein vit koma at gloyma. ó. Jógvan Sofus farin Í gjár, 22 november, verður Jóannes Skaale sjeyti ár. Jóannes er sonur fyrrverandi borgarstjóran í Havn, Sigfried Skaale og bónda­ dóttrina av Trøllanesi, Jóhannu Matheu Skaale, fødd Joensen. Jóannes var føddur í Havn, men fór til Mikladals at vera, tá hann var hálvtfjórða ára gamal. Kríggið herj­ aði, og trongligt var í húsunum í Kaldbak, har tey tá búðu. Tá Jóhanna Mathea gjørdist við barn fyri aðru ferð, var Jóannes sendur norð til mostur sína Jónu, nevnd Jónna, og mann hennara Marius Johannesen, sum var ættaður úr Funningi, og sum tá var lærari í Kallsoynni. Jóannes vaks upp sum einasta barn hjá Jónnu og Mariusi, og roknar seg helst meiri sum mikla­ dalsmann enn sum havnarmann. Hann varð verandi í Mikladali inntil hann –sum flestu dreingir haðani norðan­ blaðungur fór til Klaksvíkar at rógva út. Tá hann var 15 ára gamal kom hann aftur til Havnar at ganga á VBV. Men hugurin til sjógvin var stórur, og eftir lokið preliminer­ prógv, var Jóannes til skips við ymsum skipum. Í 1960 fór hann á læraraskúla, har hann hitti Óluvu Absalonsen úr Vági, sum hann giftist við í 1964. Tey giftust inn til Marius og Jónnu, sum tá vóru á háskúlanum í Havn. Og í 1965, tá Óluva og Jóannes bygdu hús í Grønulíð, fluttu Marius og Jónna við, og búðu restina av teirra lívið í kjall­ araíbúðini har. Jóannes fór, eftir lokna lærara­ útbúgving í 1964, beinleiðis niðan í Hoydalar at starvast. Har var hann inntil skipanin var broytt, og real­ deildin var niðurløgd. Tá fór hann upp á skúla á sjómansskúlanum í Havn. Ætlanin var at fara til sjós, tí havi dró. Men mongum brestir ætl­ an, og tá útbúgvingin var liðug, var Jóannes biðin at vera verandi á sjó­ mansskúlanum og undirvísa. Stórur tørvur var á monnum, ið bæði høvdu nautiska­ og læraraútbúgv­ ing. Hann játtaði við teirri treyt, at hann kundi fáa orlov av og á og fara til sjós. Fleiri ferðir gjørdi hann sær dælt av hesum, og var burtur í eitt ár hvørjaferð. Jóannes var verandi á Sjómans­ skúlanum inntil 1998, tá heilsan fór at bila. Men hóast hann ikki orkaði at undirvísa longur, hevur hann tó trúliga røkt sítt deknastarv við Havnar Kirkju í 14 ár. Harumframt hevur hann verið virkin sum skriv­ ari í ymsum feløgum og nevndum, m.a. í Útróðrarfelagnum. Hann kanska serliga alment kendur í Føroyum fyri at hava týtt og lisið bøkurnar “Nám Sálomon Kongs” og “Hornblower” í útvarp­ inum. Føroyska málið hevur hans­ ara stóra áhuga, og á sinni hevði hann ein málteig í sjónvarpinum, umframt at hann fleiri ferðir hevur luttikið við pallborðsfundum um mál. Størsti áhugi hansara er tó glas­ fipurbáturin Espingur, sum næstan má roknast sum ein partur av Jóannesi sjálvum. Nógvir tímar eru nýttir í bátinum og í egning­ arskúrinum ­bæði til útróður og til stuttleikatúrar við børnum og abbabørnum. Jóannes og Òluva eiga fýra børn. Magni føddur í 1965, Sjúrð­ ur føddur í 1967, Guttormur fødd­ ur í 1970 og Eydna fødd í 1981. Abbabørnini eru átta í tali, umframt at eitt er á veg. Vit ynskja Jóannesi hjartaliga tillukku við degnum. Jóannes Skaale 70 Dagurin 24. november. Chrysogonos, deyður umleið ár 300. Halgisøgurnar siga, at hann var kristin einbúgvi, sum varð tikin av døgum meðan Diocletianus var keisari. 25. november. Katrin, deyð umleið ár 300. Halgi­ søgurnar greiða frá eini vakrari og klókari prinsessu í Aleksandriu, sum mangir hábornir menn bóðu um, líka keisarin. Men hon vildi ongum játtast, tí at Kristus var hennara sanni brúðgómur 26. november. Konrad, deyður ár 975. Týskur fúrsta­ sonur, sum seinni bæði gjørdist dómpróstur og biskupur. Hann læt byggja bæði kirkjur og sjúkrahús og kleystur. Varð skýrdur halgimenni í 1123.