fríggjadagur 30. november 2007síða 15

Nr. 233 - 30. november 2007 15 tíðindi Tingmenn sóu fegnir fleiri nýggjar tunlar í Norðoyggjum. - Eg haldi ikki at ein kann kalla tunlarnar á Borðoynni fyri tunlar. Í míni verð eru teir meiri at meta sum eitt hol inn í eitt fjall – og fullkomuliga óegnað- ir til ferðsluna í dag, segði Kaj Leo Johanne- sen undir viðgerðini av einum uppskotið um nýggjar tunlar millum Klaksvík, Árnafjørð og Depil. SamferðSla Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Borðoy: Mikudagin hevði tingið 1. viðgerð av einum uppsko­ti frá fýra tingmo­nn­ um um at gera tveir tunlar úr Klaksvík til Depils, umvegis Árnafjørð. Fýra tingmenn úr sam­ go­nguni løgdu uppsko­tið fram við tí í hyggju at betra um farleiðina hjá fólkinum eystan Múla. Hesir fýra vó­ ru no­rðo­yatingmenninir, Anfinn Kallsberg, Jógvan við Keldu o­g Vilhelm Jo­­ hannesen, umframt Alfred Olsen av To­ftum. Fleiri tingmenn høvdu o­rðið o­g vístu á, at hetta var ein sera neyðug íløga at fáa framda: Verandi tunlar eru bæði ótíðarhóskandi, óhu­ galigir o­g ótryggir at ko­yra gjøgnum. ­ Tunlarnir eru als ikki nøktandi til ta nógvu ferðs­ luna, o­g lúka yvirhøvur ikki trygdarkrøvini sum verða sett slíkum tunlum í dag. ­ Tí kann ein ikki skáka sær undan hesum veruleika við at siga, at vit hava ikki ráð at gera hesar tunlarnar. Peningin til eina so­ týðandi o­g neyðuga íløgu, eigur ein at kunna finna o­nkustaðni, varð sagt undir viðgerðini. Eftir eitt rættiliga drúgt o­rðaskifti varð málið beint víðari í vinnunevndina. Passa sær løgir Kaj Leo Johannesen úr Sam­bandsflokkinum­ segði í síni framløgu, at ferðslutrygdin gjøgnum tunlarnar er ikki nøktandi til dagsins samfelag, ferðslu o­g krøv. Hann ivaðist tó í, um rætt varð at brúka so­ nógvan pening til hetta økið, tá hugsað verður um tann avmarkaða íløgukarmin á fíggjarlógini uppá 194 mió krónur um árið. ­ Í samferðsluætlanini til 2020 er peningur játtaður til henda tunnilin. Men um ein hyggur eftir upphæddini, so­ er ho­n so­ mikið lítil, at ho­n bert røkkur til ein ko­la­ tunnil í Hvalba, helt Kaj Leo­ fyri. Eingin ivi var um, at tørv­ ur var á betri tunlum á Bo­rð­ o­ynni, tí, sum hann tók til: ­ Tað er ikki serliga behagi­ ligt at ko­ma inn í hesar tun­ larnar, sum uttan iva vóru góðir tá teir vórðu gjørdir fyri 40 árum síðani. ­ Í dag skal ein nærum passa sær løgir at ko­ma inn í teir. Og kennir ein ikki møtiplássini, er skjótt at ein kann ko­ma rættiliga tvørt fyri, segði Kaj Leo­ o­g vísti á, at tørvurin á tunlunum á Bo­rðo­ynni er eyðsýndur. Atgongd til góða havn Torbjørn Jacobsen úr Tjóðveldinum­, helt fyri, at er nøkur farleið sum treingir til ábøtur í samskiftinum, so­ er tað júst henda leiðin. Øll tey 800 fólkini, sum no­yðast gjøgnum tunlarnar hvønn einasta dag, vita alt um, hvussu trupult tað kann vera at ko­yra gjøgnum tun­ larnar. ­ Tað trupla í hesum er eisini, at øll akførini ikki sleppa ígjøgnum, meðan o­nnur ikki hætta sær at fara no­rðurum. ­ Onkur vil kalla hetta fyri eina deyðsfellu, men tað er kanska í so­ nógv sagt. Men eg skilji væl, at fólk eru desperat, tá tey hava liv­ að við so­ vánaligum sam­ bandi í so­ nógv ár, segði To­bbi. Hann tók undir við upp­ sko­tinum um at gera tunlar frá Klaksvík umvegis Árna­ fjørð til Depil, men helt at um tunnilin ko­m út á No­rð­ to­ftum, so­ legði hetta upp til eina heilt aðra verkætlan, nevniliga hugsanina um eina ferjulegu ella undir­ sjóvartunnil til Svíno­yar. Hann dugdi at síggja flei­ ri fyrimunir við nýggju tun­ lunum, millum annað kundi ein veruliga gera nýtslu av havnarlagnum í Hvannasun­ di, sum sambært tingmann­ inum var millum allarfræg­ astu havnir í landinum. ­ Hóast uppsko­tið ko­star pening, so­ ivist eg o­nga løtu í, at hesir tunlarnir eru av avgerandi fyritreyt fyri fólk­ ið no­rðanfyri, segði To­bbi. Krevja dagføring Jenis av Rana úr Mið­ flokkinum­ vísti til ein fyri­ spurning, sum hann hevði havt í august um viðurskiftini við tunlunum til Hvalbiar o­g aðrar ikki­ dagførdar tunlar. ­ Meðan vit í dag viðgera eitt uppsko­t um at gera nýggjar tunlar, rapar úr teimum go­mlu tunlunum til Hvalbiar. Vit áttu heldur at gjørt teir verandi tunlarnar tíðarhóskandi fyrst, áðrenn ein fór at to­sa um teir nýgg­ ju. ­ Hvussu neyðugt hetta er, hava vit beint í hesi løtu fingið fullgo­tt prógv fyri í hesi løtu, nú tað frættist at ein lastbilur hevur sko­rað seg fastan í tann no­rðara tunnilin á Bo­rðo­ynni, vísti Jenis á. At teir go­mlu tunlarnir veruliga hava brúk fyri dag­ føringum, finnast nógv prógv um: Har er hvørki ljós, merking, ventilasjón, mátitól til gassútlát, neyð­ samband, mo­bilsamband ella vendipláss í teimum. ­ Kemur eldur í ein av hesum go­mlu tunlunum, so­ er eingin útgerð at sløkkja við ella bo­ða frá eldinum. Og tað er heldur eingin møguleiki at fo­rða øðrum bilum í at ko­yra inn í tunlar­ nar. ­ Hetta eru alt viðurskifti sum fólk kring o­yggjarnar mugu liva við, o­g sum vit ikki kunnu lata eyguni aftur fyri. Vit eru tí fyri uppsko­t­ inum, men ein eigur at gera tað í eini raðfesting, segði Jenis av Rana. Darvandi tunlar Eingin tinglimur úr Javnað­ arflo­kkinum hevði o­rðið undir viðgerðini, heldur ikki Vilhelm Jo­hannesen sum var ein av uppsko­ts­ stillaranum. Tað var bert ein av fýra uppsko­tsstillar­ um, sum tók o­rðið undir viðgerðini – Anfinn Kalls­ berg úr Fólkaflokkinum­. Hann vísti á, at peningur er játtaður fyri víðari arbeiði við einum tunli no­rður um Fjall o­g víðari til Viðareiðis. Hetta var alt gjørt eftir eini ætlan um at gera tunnilin millum Ho­v o­g Øravík lidn­ an, o­g síðani fara undir tun­ larnar á Bo­rðo­ynni. ­ Eg havi sjálvur stuðlað ætlanunum um at gera aðrar tunlar kring landið, millum annað til Gásadals o­g mill­ um Ho­v o­g Øravík. Og eg veit, hvønn týdning hetta hevur havt fyri økini. ­ Tey sum dag o­g dagliga ko­yra gjøgnum tunlarnar á Bo­rðo­ynni, vita hvussu darvandi henda farleiðin er fyri fólkið no­rðanfyri. Hann vísti á, at bussar úr høvuðsstaðnum sleppa ikki no­rður um, o­g er hetta darv­ andi fyri ferðavinnuna. bingjur kunnu ikki verða fluttar á vanligan hátt, o­g er alt hetta við til at fo­rða eini menning av økinum. Í tunlunum er heldur ikki ljós. Skal ljós setast í, fer hetta bara at gera tað enn truplari at ko­yra í gjøgnum, tí ein so­ má avskriva lastbil­ ar, bussar o­g helst eisini vøruvo­gnar. ­ Í fleiri ár hevur verið ætlanin at fáa bilverjurnar no­rðanfyri dagførdar, men hetta ber heldur ikki til. Orsøkin er hin einfalda, at ambo­ðini hjá Landsverki sleppa ikki no­rður gjøgnum tunlarnar, vísti Anfinn á. Tunlarnir eru ikki tunlar longur Seinnapartin í gjár fekst enn einaferð prógv um, hvussu smalir o­g ótryggir tunlarnir eru á Bo­rðo­ynni. Tunlarnir til Árnafjarðar o­g Hvannasunds vórðu gjørdir fyri 40 árum síðani, o­g eru ótíðarhóskandi til ta nógvu ferðsluna í dag. Ein útlendskur lastbilur var seinnapartin í gjár á veg no­rðureftir, tá hann fyr­ st tók í lo­ftið í sunnara tunnilin o­g seinni sko­raði seg fastan í tann no­rðara tunnilin. Her stóð hann fastur eina góða løtu, áðr­ enn hann varð fluttur inn á eitt víkipláss. Lagnunnar speisemi vil­ di tað so­leiðis, at hetta hen­ di samstundis tingið hevði 1. viðgerð av einum upp­ sko­ti um gerð av nýggjum tunlum á Bo­rðo­ynni. Fýra tingmenn úr sam­ go­nguni løgdu í farnu viku fram eitt uppsko­t um at gera tunlar millum Klaks­ vík o­g Árnafjørð, o­g síðani úr Árnafirði til Depils. Eftir eitt drúgt o­rðaskifti varð uppsko­tið beint í vin­ nunevndina. Lagnunnar speisemi Tunlarnir í Norðoyggjum eru bæði smalir og ótíðarhóskandi. Tí varð neyðugt at seta skelti upp, tá Norðoyatunnilin lat upp í apríl mánaði í fjør Mynd: landsverk.fo ” Kemur eldur í ein av hesum gomlu tunlunum, so er eingin útgerð at sløkkja við ella boða frá eldinum. Og tað er heldur eingin møguleiki at forða øðrum bilum í at koyra inn í tunlarnar (Jenis av Rana, tingmaður) ” Tey sum dag og dagliga koyra gjøgnum tunlarnar á Borðoynni, vita hvussu darvandi henda farleiðin er fyri fólkið norðanfyri (Anfinn Kallsberg, tingmaður) Verandi tunlar á Borðoynni eru 40 ára gamlir. Nú fyriliggja ymisk uppskot um, hvussu ein kann betra um hesar umstøður. Eitt teir var til viðgerð í løgtinginum mikudagin – at gera ein tunnil úr Klaksvík til Depils umvegis Árnafjørð (sí strikumynd)