mánadagur 3. desember 2007síða 8

8 tíðindi Nr. 234 - 3. desember 2007 Ungir og vaksnir klarinettspælarar í Havnar Kirkju Matiné verður í Havnar Kirkju, leygardagin tann 8. desembur 2007 klokkan 11.30, har Føroya Klarinettorkestur spælir. Føroya Klarinettorkestur er vorðin ein fastur táttur í føroyskum tónleiki. Orkestrið hevur nú einar 20 limir úr øllum landinum og talan er bæði um børn, ung og vaksin, sum spæla klarinet. Felagið varð stovnað í 2001 og eftir eina spakføra byrjan, hevur tað spælt á nógvum ymiskum tiltøkum bæði í Føroyum og í øðrum londum. Seinasta stóra tiltaki var í juli í ár. Tá var orkestrið á 10-daga langari ferð í Álandi, har tað millum annað spældi saman við rútmubólkinum, sum tey vanliga spæla saman við á Alandia Jazz Festival. Luttakararnir høvdu á festivalinum høvi til at hoyra tónleikarar á høgum altjóða støði og tey siga, at tað var eisini ógloymanandi at síggja tað vakra oyggjalandið í fínasta summarveðrið. Um onkur burturgoymdur klarinetspælari er í Føroyalandi, sum kundi hugsa sær at spælt við í orkestrinum, erbara at halda seg framat. Á skránni tann 8. des. er klassiskur kirkjutónleikur af Bach og Bruckner, skotskur og walisiskur fólkatónleikur, operatónleikur av Gluck og sjálvandi vælkend og hugnalig jólaløg. -áki- Samgongan hevur givið sær sjálvum tvær vikur afturat Politikkur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Løgmaður fær nú betri stundir, tá ið hann skal útskriva val. Løgtingsval skal eftir vera 19. januar og eftir skipanini, sum hevur verið galdandi, skuldi løgmaður sostatt havt útskriva valið longu 8. desember, tí freist- in hevur verið seks vikur. Eftir siðvenju skuldi alt vanligt lógarsmíð hildið uppat tá. Men nú hevur løgtingið samtykt at stytta freistina niður í fýra vikur. Sostatt er ikki neyðugt hjá løg- manni at útskriva val fyrr- enn 22. desember. Freistin upp á seks vik- ur, varð ásett í eini tíð, tá samfelagið og samskiftis- møguleikarnir als ikki vóru tað, teir eru í dag. Í dag ber til at fyrireika val við styttri freist, og veljar- in kann verða kunnaður og fylgja øllum, sum fyri- ferst í sambandi við val, hvar enn hann er staddur, við teimum samskiftis- møguleikum, sum eru tøk- ir í dag. Somuleiðis er gjørligt at greiða brævat- kvøðu og at fáa hesar fram við styttri freist, sigur sam- gongan. Tvær vikur afturat Men sostatt hevur Løgting- ið og serliga samgongan, útvegað sær arbeiðsfrið í 14 dagar afturat. Samstundis hevur Løg- tingið eisini samtykt, at ein flokkur, sum fær minni enn 4% av atkvøðunum, skal ikki fáa umboð á tingi. Fyri at tryggja eitt loyni- ligt val, er tað eisini sam- tykt, at onki valstað skal hava færri enn 10 veljar- ar. Á seinasta løgtingsvali var bara eitt av teimum 65 valstøðunum, sum hevði færri enn 10 veljarar. Tað var Syðradalur í Kalsoy og tað valstað er longu nið- urlagt. Annars høvdu fýra valstøð ímillum 10 og 20 veljarar á seinasta løgtings- vali. Harafturat hevur Løg- tingið áður samtykt, at hereftir skulu 33 umboð veljast á ting, nú eru tey 32. Sum tað sæst aðrastaðni í blaðnum, var orðaskiftið um málið rættiliga hvast. Høgni Hoydal, formaður í Tjóðveldinum helt, at hetta minti mest um eina bananrepublikk, har sam- gongan ikki fýrdi fyri at traðka fólkaræðið undir fót fyri at longja sína egnu stjórnartíð í tvær vikur. Samgongan svaraði aft- ur, at trupulleikin hjá Tjóð- veldinum var, at hann ræddist tankan um, at samgongan var arbeiðsfør og at hon skuldi fáa tvær vikur aftur. Tveir sakførarar, sum vit hava tosað við, eru ikki samdir í, at fólkaræðið varð traðka undir fót, men teir hildu kortini, at fram- ferðin hjá samgonguni var ódámlig. Tað er ódámligt, at samgongan sam­ tykkir at geva sær sjálvum nakrar eyka arbeiðsdagar, eru sakførararnir, Jógvan Páll Lassen, og Bjørn á Heygum, samdir um Politikkur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tað, sum samgongan hev- ur gjørdi í Løgtinginum leygarmorgunin, er ódám- ligt. - Men tað er ikki at bróta fólkaræðið. Tað eru sakførararnir báðir, Bjørn á Heygum og Jógvan Páll Lassen, samdir um. Teir sipa til, at samgongan beint nú hevur samtykt at stytta freistina til at útskriva løgtingsval úr seks vikum, sum tað er nú, niður í fýra vikur. Sum tað sæst aðrastaðni í Sosialinum, er Tjóðveldið í øðini um hetta, tí mett verður, at hetta er at traðka á fólkaræðið, tí einasta endamál við hesum er at geva samgonguni tvær vikur eyka at arbeiða í. Men hesum eru sakførar- arnir báðir ikki samdir í. - Fyri fólkaræðið er hetta ongin trupulleiki sum so, tí Løgtingið er yvir øllum og ger, sum tað vil. Er veljarin ónøgdur við framferðina, er bara at lata vera við at velja somu politikarar aftur, eru Jógvan Páll Lassen og Bjørn á Heygum, samdir um. Men hinvegin eru teir eisini báðir samdir um, at framferðin er ódámlig so tætt uppundir eitt val. Siðvenja hevur verið í Føroyum, eins og í londun- um rundanum okkum, at tá ið val er útskrivað, heldur alt vanligt lóggávuarbeiði uppat og tað skuldi vera nú 8. desember. - Men at samgongan broytir freistina so brádliga beint uppundir val og útveg- ar sær sjálvum tvær eyka arbeiðsvikur, er ódámligt, tí hon hevur havt heili fýra ár at framt tað lógarsmíð, hon hevur sett sær fyri, sigur Jógvan Páll Lassen. Hinvegin dugir hann ikki at síggja, at hetta skal seta fólkaræðið í vanda. - Tað er meiri út frá einum moralskum sjónarmiði, at eg haldi, at tað er ódámligt, at Samgongan skal noyðast at útvega sær nakrar eyka dagar, tí ov lítið er komið á skaftið í øllum valskeiðnum annars. Óhepnar avleiðingar Heldur ikki Bjørn á Heyg- um heldur, at hetta er at seta fólkaræðið í vanda. – Tað er ein orsøk til, at tað er siðvenja í londunum rundanum okkum, at alt politiskt arbeiðið, sum so, verður lagt stilt, tá ið val er útskrivað. Og tað hevur eis- ini verið vanligt í Føroyum. – Orsøkin er, at nærmari vit koma vali, størri er vandi fyri, at politiskar avgerðir ikki einans verða merktar av sakligum orsøk- um, men av øðrum ósaklig- um orsøkum og at avgerðir verða motiveraðar av, at val er í hondum – Og tí er vandi fyri, at avgerðir verða tiknar, sum ikki eru skynsamar og har aðrar grundir enn bara sak- ligar orsøkir, liggja undir. Tí er vandi fyri, at lógar- smíðið verður so óheft, sum tað í grundregluni eigur at vera. Hinvegin ásannar Bjørn á Heygum, at verður hugt við ógvuliga strangum og form- ligum brillum, er onki sum forðar løgtinginum og sam- gonguni at arbeiða til løgtingsval er. - Men fyri at sleppa und- an at taka óhepnar avgerðir, er tað siðvenja, at lógar- smíðið sum so heldur uppat, tá ið val er útskrivað. Og ta aðalregluna hava lógarsmið- irnir í Føroyum eisini havt virðing fyri. Men nú hevur Løgtingið beint uppundir val útvega sær sjálvum tvær eyka arbeiðsvikur. - Hetta eitt óheppið og ódámligt signal at senda út, tí hetta ber brá av væntandi virðing fyri fólkaræðisligari siðvenju, sigur Bjørn á Heygum - Tað signalið er ikki ser- liga uppbyggjandi, tí fáa vit illgruna um, at tey fólka- valdi ikki virða grundleggj- andi siðvenju nóg høgt, kunnu vit spyrja okkum sjálvi, hvat tað næsta verð- ur. Og tað kann máa álitið undan politisku skipanini, men hann dugir ikki at síggja, hetta beinleiðis skal vera at ganga fólkaræðinum ov nær. Óneyðugt hjá løgmanni at skunda sær Sakførarar: Ódámlig framferð av samgonguni Sakførararnir Jógvan Páll Lassen og Bjørn á Heygum eru samdir um, at samgonga ikki traðkaði fólkaræðið niður leygardagin, men fyri tað var framferðin ódámlig