týsdagur 4. desember 2007síða 17

Nr. 235 - 4. desember 2007 17 tíðindi Endaliga úrslitið av PISA-kanningini varð kunngjørt í morgun, og enn einaferð mugu vit ásanna, at fakliga støðið hjá føroyskum skúlanæmingum er alt ov lágt í PISA- samanhangi Skúlamál Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Mynd: Jens Kristian Vang Hýrurin var onki serligur í Mentamálaráðnum í morgun, tá tíðindafundur var um úrslitið av veruligu PISA-kanningini. Tá úrslitið av undankann- ingini varð kunngjørt í mai 2006, vóru føroyingar full- komiliga tiknir av bóli, tá tað vísti seg, at vit lógu á botninum, samanborið við onnur lond í OECD. 30. mars í 2006 varð so tann veruliga PISA-kann- ingin gjørd, og var tað úrslitið av hesari kanning, sum var kunngjørt í dag. Tey ungu, sum eru við í altjóðakanningini, eru 15- 16 ára gomul, og eru sostatt úr ymiskum skúlaformum, í høvuðsheitum úr 9. flokki í fólkaskúlanum. Í PISA- Føroyum 2006 luttóku 764 næmingar á 9. floksstigi í 23 skúlum. Í niðurstøðuni av kanning- ini verður sagt, at undankanningin fyri PISA- Føroyar 2005 var orsøk til vónbrot vegna tey vánaligu úrslitini. PISA-Føroyar 2006 vísir, at ávísar broyt- ingar eru í sambandi við støddfrøði og náttúrufak, men at talan framvegis í einari altjóða samanbering er um vánalig úrslit, ið geva orsøk til stúran. Náttúrufakini Í niðurstøðuni frá Pisa- kanningini 2006 sæst, at næmingarnir liggja á einum lágum støði, tá ið umræður náttúrufak, harav liggja teir munandi lægri enn hini Norðurlondini. Samanborið við øll londini í kanningini enda Føroyar á á einum 47. plássi, millum Tailand og Rumenia. Sermerkt er har- umframt, at føroysku gent- urnar duga lutfalsliga betur enn dreingirnir at kenna aftur náttúrufakligar spurn- ingar. Í flestu londum eru dreingirnir annars betri enn genturnar á hesum øki. Lesing og støddfrøði Eisini í sambandi við lesing liggja føroysku næming- arnir lágt, á einum 45. plássi millum Meksiko og Bulgaria. Í støddfrøði er støðið heldur frægari, á einum 41. plássi millum Grikkaland og Ísrael - men framvegis munandi lægri enn norðurlendska miðal- stigið. Í mun til PISA- Føroyar 2005 eru broytingar at síggja í náttúrufakum eins væl og í støddfrøði. Útbúgvingarstøðið heima Í Føroyum eins og í øðrum londum er samband millum testúrslitini hjá næmingun- um og útbúgvingarliga bak- støðið hjá foreldrum teirra. Snýr tað seg um vinnuligan status, er aftur beinleiðis samband. Somuleiðis er samband millum testúrslit- ini og útbúgvingarligt til- feingi í heiminum, eins og samband er, tá ið tað snýr seg um materiellar ognir í familjuni. Viðvíkjandi uppmerk- semi í umhvørvisspurning- um liggja føroysku næm- ingarnir munandi lægri enn støðið hjá OECD. Men teir eru meira bjartskygnir við- víkjandi útlitunum fyri umhvørvinum, enn miðal- støðið hjá OECD. KT-nýtslan hjá næmingunum Samanumtikið má sigast, at føroysku næmingarnir eru aftanfyri donsku næming- arnar, tá ið tað snýr seg um at nýta teldu í skúlanum og at ogna sær teir førleikar, sum eru knýttir at nýtslu av tekstviðgerð, rokniarki, við- festi í telduposti og teldu- framløgum. Annars verður eisini sagt í niðurstøðuni í kanningini, at greið tekin eru um, at ein heldur øðrvísi og neyvan heilt gagnlig fakdidaktisk siðvenja hevur fingið fastatøkur á náttúrufakunum í føroysku skúlunum, í mun til tað, sum er galdandi á hesum øki í Danmark. Eis- ini er heilt greitt, at føroyska bókasavnsstøðið darvar undirvísingini, eins og KT í undirvísingini ikki verður tikið við í nóg stóran mun. Undranarvert er, at nýtslan av tekstviðgerð og rokniarki í undirvísingini er so sera lítil. Átøk síðstu tíðina Sambært Mentamálaráðn- um eru ávís tiltøk framd síðani undankanningina sept. 2005. Fleiri tímar í 1., 2. og 3. flokki, økt játtan til undirvísingarmiðlar, setan av lesiráðgeva, fleiri skúlar hava framt lesiátøk, støðu- royndir verða settar í verk, landsroyndir verða settar í verk, kravt at fara til frá- faringarpróvtøku fólkaskúl- ans í øllum lærugreinum, ásetan av innihaldi í for- skúlaflokki og greið mál í lesiætlanunum. Dumpaðu enn einaferð Næmingar í Kommunuskúlanum á veg inn til undankanningina í 2005. Petur Petersen, aðalstjóri í Mentamálaráðnum, legði úrslitið fram í dag Náttúruvísindi Lesing Finnland 563 Korea 556 Hong Kong-Kina 542 Finnland 547 Kanada 534 Hong Kong-Kina 536 Taipei-Kina 532 Kanada 527 Estland 531 Ný Sæland 521 Japan 531 Írland 517 Ný Sæland 530 Australien 513 Australien 527 Liktenstein 510 Holland 525 Pólland 508 Liktenstein 522 Svøríki 507 Korea 522 Holland 507 Slovenia 519 Belgia 501 Týskland 516 Estland 501 Stórabretland 515 Sveis 499 Kekkia 513 Japan 498 Sveis 512 Taipei-Kina 496 Macao-Kina 511 Stórabretland 495 Eysturríki 511 Týskland 495 Belgia 510 Danmark 494 Írland 508 Slovenia 494 Ungarn 504 Macao-Kina 492 Svøríki 503 Eysturríki 490 Pólland 498 Frakland 488 Danmark 496 Ísland 484 Frakland 495 Noreg 484 Kroatia 493 Kekkia 483 Ísland 491 Ungarn 482 Letland 490 Letland 479 USA 489 Luksemburg 479 Slovakia 488 Kroatia 477 Spania 488 Portugal 472 Litava 488 Litava 470 Noreg 487 Italia 469 Luksemburg 486 Slovakia 466 Russland 479 Spania 461 Italia 475 Grikkaland 460 Portugal 474 Turkaland 447 Grikkaland 473 Chile 442 Ísrael 454 Russland 440 Chile 438 Ísrael 439 Serbia 436 Thailand 417 Bulgaria 434 Uruguay 413 Uruguay 428 Mexico 410 Turkaland 424 Føroyar 409 Jordan 422 Bulgaria 402 Thailand 421 Serbia 401 Føroyar 419 Jordan 401 Rumenia 418 Rumenia 396 Montenegro 412 Indonesia 393 Mexico 410 Brasilia 393 Indonesia 393 Montenegro 392 Argentina 391 Colombia 385 Brasilia 390 Tunis 380 Colombia 388 Argentina 374 Tunis 386 Aserbajdsjan 353 Aserbajdsjan 382 Qatar 312 Qatar 349 Kirgisistan 285 Kirgisistan 322 NB. USA har ikke deltaget Støddfrøði Taipei-Kina 549 Finnland 548 Hong Kong-Kina 547 Korea 547 Holland 531 Sveis 530 Kanada 527 Macao-Kina 525 Liktenstein 525 Japan 523 Ný Sæland 522 Belgia 520 Australien 520 Estland 515 Danmark 513 Kekkia 510 Ísland 506 Eysturríki 505 Slovenia 504 Týskland 504 Svøríki 502 Írland 501 Frakland 496 Stórabretland 495 Pólland 495 Slovakia 492 Ungarn 491 Luksemburg 490 Noreg 490 Litava 486 Letland 486 Spania 480 Aserbajdsjan 476 Russland 476 USA 474 Kroatia 467 Portugal 466 Italia 462 Grikkaland 459 Føroyar 450 Ísrael 442 Serbia 435 Uruguay 427 Turkaland 424 Thailand 417 Rumenia 415 Bulgaria 413 Chile 411 Mexico 406 Montenegro 399 Indonesia 391 Jordan 384 Argentina 381 Colombia 370 Brasilia 370 Tunis 365 Qatar 318 Kirgisistan 311 Náttúrufak 419 stig í mun til 383 í 2005 Lesing 409 stig í mun til 405 í 2005 Støddfrøði 450 í mun til 430 í 2005