týsdagur 11. desember 2007síða 24

24 vinnan Nr. 240 - 11. desember 2007 Nú Íverksetarahúsið skjótt hevur eitt ár á baki hevur virksemið prógvað, at brúk er fyri einum staði hjá virkisfúsum fólki at venda sær til, fyri at seta síni hugskot í verk. – Hetta hevur verið ein sukses, heldur leiðarin, Rani Nolsøe ÍVERKSETAN Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Tað var á sumri í fjør, at Rani Nolsøe byrjaði at spæla sær við tankanum um at seta á stovn eitt íverk­ setarahús, og í samráði við Vinnulívsráðið og vinnu­ lívsfólk í Klaksvík búnaðist hetta hugskot restina av árinum. Hann skrivaði eina virkis­ ætlan og vendi sær til Klaks­ víkar kommunu, Landsstýr­ ið og Eik Banka. Leiðslan í Eik og Klaksvíkar komm­ una sóu beinanvegin møgu­ leikan í hesum og góvu sín týdningarmikla stuðul. Tað eggjaði sjálvandi Rana at arbeiða víðari við máli­ num. Fyrst í árinum var so tíðin komin, at bera verkætlanina fram fyri almenninginum, og 15. januar var fundur í Atlantis í Klaksvík, har verkætlanin varð løgd fram. ­ Tað vísti seg, at áhugin var ógvuliga stórur. Atlantis var stúgvandi fult av fólki hetta kvøldið, sigur Rani Nolsøe. Tað sigur seg sjálvt, at hetta eggjaði og skundaði undir Rana at fara undir hetta nýggja og spennandi tiltakið, og longu fáar dagar seinni – 21. januar – varð fyrsta skeiðið hildið. Men tað er sjálvandi ikki bara at siga tað, at halda slíkt skeið, har krevst stór fyrireiking. Men hendan fyrireiking var longu fingin frá hondini, tí Rani Nolsøe hevði tryggjað sær eitt stórt netverk av ráðgevum og vinnulívsfólki, sum kunnu stuðla og vegleiða bæði nýggjum og verandi íverk­ setarum. Talan er um eitt skeiðsnet­ verk, sum umfatar 22 ráð­ gevar frá einari rúgvu av vinnuøkjum, so sum tele­ veitara, handilslívi, banka­ virksemi, sniðgevaheim­ inum, PR­økinum og mong­ um fleiri. Væl nøgd Hesi skeiðini hava verið ein sannur íblástur fyri tey lut­ takandi. Sum Rani sigur: ”Spyr ikki meg um vøruna eg framleiði, spyr tey sum keypa.” Og lat okkum so gera tað: »Eitt ordiliga gott skeið, har eg veruliga fekk nógv praktiskt og brúkiligt burtur­ úr. Eg havi fingið íblástur til víðari menning og nøkur týdningarmikil amboð, ið kunnu verða við til at heil­ stoypa og vaksa um mína fyritøku. Eg eri glað fyri, at eg fór, og havi eg av álvara fingið eitt spark til víðari menning, og fari eg at byrja beinanveg«, var metingin frá Barbaru, ið eigur Cre8. Og Petur í Gong, stjóri og partaeigari í MP Teknik, gevur skeiðinum hetta skots­ mál: »Eitt sera áhugavert skeið, har ljós varð varpað á flestu avbjóðingar og trupulleikar, tú kemur út fyri sum íverksetari. Avgjørt eitt skeið, eg vil viðmæla. Haldi, at fyrilestrarhaldarin dugdi sera væl at taka dømi frá veruliga lívinum«. Tað serliga áhugaverda við allari verkætlanini er, at meiningin er ikki bara at fáa fólk við einum hugskoti »sparkað« í gongd, men eisini er ætlanin, at tey, sum eru komin í gongd skulu hjálpast víðari, eins og tey longu etableraðu kunnu fáa íblástur at víðka um virk­ semið. ­ Tað er ein tungur og langur vegur frá tí tú fær eitt hugskot, til tú ert komin í gongd við virkseminum. Tú skal hava fígging, men fyri at fáa tað, mást tú hava eina góða og seriøsa ætlan, fyri at fíggingarstovnarnir skulu verða áhugaðir. Tí hevur tað so ómetaliga nógv at siga, at tú kanst fáa hjálp til allar teir týdningar­ miklu smálutirnar, ið skulu til, fyri at fólk skulu trúgva upp á verkætlanina, sigur Rani Nolsøe. Egin grunnur Fyrsta hálva árið røkti Rani Nolsøe starvið sum íverk­ setararáðgevi við síðuna av starvinum sum menningar­ stjóri hjá Klaksvíkar Komm­ unu. Men av tí at tiltakið fekk so góða undirtøku gjørdist tíðliga greitt, at hetta ikki kundi avgreiðast sum eitt »vinstrahonds arbeiði«. Og 1. juli í ár varð so ein grunnur settur á stovn at reka Íverksetarahúsið. Í nevndina fyri grunnin vórðu Kitty May Ellefsen, stjóri í SMS, Eyðun Mørk­ øre, deildarleiðari í Eik og Torben Hendriksen, stjóri í Innovatorium í Herning, vald. Nevndin setti síðani Rana Nolsøe sum stjóra fyri Íverksetarahúsið. Tað er Klaksvíkar Komm­ una, sum setti Grunnin Íverksetarahúsið á stovn, og sum saman við Eik Banka og Vinnumálaráðið fíggjar virksemið. Alt hetta merkir, at Rani Nolsøe nú burtur av kann taka sær av at hjálpa ikki minst ungum fólki við einum góðum hug­ skoti at koma í gongd. ­ Tankin er, at vit ikki skulu vera ein rúgva av fólki her í húsinum, við eini fylgjandi stórari umsiting, sum skulu senda íverksetarar gjøgnum eina øðrkymlandi myllu av bureaukrati, tvørt­ urímóti skulu vit gera tað so lætt sum gjørligt at sleppa í gongd. Og tað gera vit við tí umfatandi netverki av ráðgevum, vit hava upp­ arbeitt, sigur Rani Nolsøe. Hann fegnast sjálvandi um teir stuðlar, sum standa aftan fyri verkætlanina, tí tað vísir jú, at kommuna og land eins væl og førandi bankin í landinum trúgva upp á verkætlanina. Og tað sigur seg sjálvt, at tað er altavgerandi fyri bæði hug­ in og áræðið at halda fram. Og Íverksetarahúsið hev­ ur eisini góð úrslit at vísa á hetta fyrsta knappa árið tað hevur virkað. Tað hava nevniliga verið 51 fólk á teimum fýra skeiðunum, Íverksetanarhúsið hevur skipað fyri, síðani byrjanina 21. januar í ár. ­ Ja, eg haldi, at vit mugu kalla tað fyri eina sukse. Hetta lítlað árið hava vit íhvørtfall fýra íverksetarar, sum eru heilt avgreiddir frá okkara síðu, vit hava átta, sum í løtuni leita eftir fígg­ ing, og heilar 26, sum hava fingið ítøkiliga hjálp at skriva virkisætlan. Haraftrat hava fimm fingið patentráð­ geving, sigur Rani Nolsøe. Stórar ætlanir Íverksetanarhúsið hevur sín heimstað í Klaksvík, men Rani Nolsøe leggur stóran dent á, at hetta er ein verk­ ætlan, sum umfatar alt land­ ið. Tað er sjálvandi ikki brúk fyri fleiri íverksetanarhúsum í einum so lítlum landi sum Føroyum, og tað er bara reint fysiskt, at bústaðurin er í Klaksvík. Virkistíðin hevur verið stutt, minni enn eitt ár, men kortini hava vit havt viðskiftafólk úr øllum landinum, sigur Rani Nolsøe. ­ Higartil hava tey áhug­ aðu fyri tað mesta verið úr Klaksvík, Eysturoy og Havnini, men vit hava tó havt skeiðsluttakarar úr øll­ um pørtum av landinum, sigur Rani Nolsøe. Hann hevur nú arbeitt við hesum hugtakinum í eitt lítið ár, og tað hevur givið húsinum ikki bara royndir og spíssførleikar innan íverksetararáðgeving, men so sanniliga eisini íblástur til meiri komandi ár. ­ Sum á so mongum øðr­ um økjum, so er eisini spurningurin um at fáa á fat­ ur á íverksetarum á so ung­ um árum sum gjørligt. Tí liggur tað í okkara ætlanum at fáa íverksetan inn í fólka­ skúlan eisini. Tað krevur sjálvandi, at lærararnir eru við upp á tað, men tað hevði verið mennandi at kunna stimbra hugin hjá næming­ unum at gerast íverksetarar longu á heilt ungum árum, sigur Rani Nolsøe. Hann heldur, at tað kundi verið gjørt gjøgnum spæl og ímyndaðum verkætlan­ um, har børnini fingu læru um, hvussu tú byrjar eina framleiðslu og hvussu tú marknaðarførir og selur hesa. Men visiónin røkkur víð­ ari enn til føroyska fólka­ skúlan, hon umfatar eisini eitt norðurlendeskt sam­ starv, har føroyingar kunnu »útveksla« hugskot og royndir á økinum. Framtíðin ­ Eg havi verið greiður yvir, at altjóða netverk eru neyð­ ug, tá vit arbeiða við íverk­ setan. Vit fara í 2008 í eitt samstarv við Startup Com­ pany at menna allan skeiðs­ partin í Íverksetarahúsi­ num. Eisini fara vit í samstarv við londini í Útnorðuri. Tí eru vit og NORA (NORA er eitt felagsheiti av Grøn­ landi, Íslandi, Føroyum og Norðurnoregi) nú á veg inn í eitt samstarv um at fáa útnorðurøkið samansjóðað í eitt innovativt samstarv, sigur Rani Nolsøe. Tankin her er at kanna, hvørjar felags trupulleikar og felagsmál londini í NORA hava, og um vit ikki øll vinna í einum góðum samstarvi okkara millum. Fyrsta átakið verður helst ein felagsfundur einaferð í vár, sum skal haldast í Íverk­ setarahúsinum í Klaksvík millum Grønland, Ísland, Norðurnoreg og Íverkset­ Íblástur til virkisfús Bíligur batmobilur Tað vakti ans, tá bilurin hjá Batman varð settur til sølu á uppboðssølu herfyri. Filmurin varð framleiddur í 1995, og við sínum 14 milliónum krónum á príslepanum var bilurin hjá Batman ein av teimum dýraru lutunum í filminum. Á uppboðssøluni kom hægsta boðið tó ikki hægri enn upp á hálva aðru millión, so sigast má, at keyparin fekk sær ein bíligan bil. Hvussu nógv bilurin fer at verða nýttur, er tó ein annar spurningur. Harðdiskurin á veg í søguna Skipanin við snarandi metalplátum til goymsu av data er á veg í søguna. Framleiðslan av Flash­harðdiskunum hevur tikið seg nógv fram seinnu árini, og nú verður roknað við, at ein Flash­harðdiskur í komandi ári kann keypast fyri á leið 1.500 kr. Flash­diskarnir nýta somu tøkni sum minniskortini til fartelefonir og myndatól, og bara í ár er prísurin á hesum lækkaður 57%. Rani Nolsø starvast nú burturav sum leiðari av Íverksetarahúsinum