hósdagur 13. desember 2007síða 8

8 tíðindi Nr. 242 - 13. desember 2007 Krevja kvotur fyri fígging Í Grønlandi hevur heimastýrið gjørt av at endurskoða verandi fiskivinnulóggávu. Ein broyting verður, at kvotur, sum eru veittar í óavmarkaða tíð, kunnu broytast til avmarkaða tíð við fimm ára freist. Men danski Skipskreditgrunnurin ger nú vart við seg. Grunnurin hevur fíggjað grønlendska trolaraflotan við 10 - 15 ára afturgjaldstíð og vil nú hava fulla vissu fyri, at skip varðveita sínar kvotur øll árini. Um ikki, so verður eingin fígging. Grønlendingar flyta úr Grønlandi Tey seinastu trý árini hava altsamt fleiri grønlendingar valt at flyta av landinum, og hagtølini vísa, at í fjør var nettofráflytingin tann størsta síðani 1992. Tað eru tey, sum siga, at talan er um eina veruliga flýggjan ella í minsta lagi um eina veksandi útflyting, sum hevur tikið dyk á seg tey seinastu trý árini. Hagtølini hjá grønlendsku hagstovuni vísa, at í fjør valdu 3.048 fólk at flyta úr Grønlandi, og tað er tað mesta seinastu 15 árini. Hinvegin fluttu 2.404 fólk til Grønlands í fjør, og sostatt var nettofraflytingin 644, sum eisini er tað mesta seinastu 15 árini. Harafturat vísa tølini, at nettofráflytingin er vaksin á hvørjum ári tey seinastu seks árini. Tølini vísa eisini, at fráflytingarmynstrið er galdandi bæði fyri tey, sum eru fødd í Grønlandi og tey, sum eru fødd aðrastaðni. Í báðum førum hevur fráflytingin verið veksandi og serliga tey seinastu árini. Nógvir samgongu­ møguleikar Samgongan kann halda fram, tví­flokka­ samagonga, heima­ stýrissamgonga og fullveldissamgonga. Sambært dagsins veljarakanning eru nógvir møguleikar VELJARAKANNING Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Sambært dagsins veljara- kanning, so varðveitir sit- andi samgongan meirilutan upp á 21 tingsessir. Broyt- ingin er tann, at Fólkaflokk- urin missir ein tingsess, sum Sambandsflokkurin vinnur. Men av tí at ting- mannatalið veksur til 33, vinnur andstøðan, Tjóð- veldisflokkurin, eisini ein tingsess. Men hóast samgongan varðveitir sína støðu, so eru nógvir aðrir samgongu- møguleikar. Ein kundi verið, at Tjóð- veldið og Sambandsflokkur- in kastaðu saman í eina tví- flokkasamgongur. Teir hava tilsamans 17 tingsessir. Síðani 1948 hava vit bara havt tvær tvíflokkasam- gongur, tann fyri 1950-54 við Sambandsflokkinum og Fólkaflokkinum, og tann seinna frá 1990-1993 við Javnaðarflokkinum (10 tingfólk) og Fólkaflokkinum (7 tingfólk). Annar møguleiki er gamla heimastýrissam- gongan millum Sambands- flokkin, Javnaðarflokkin og Sjálvstýrisflokkin. Ein slík samgonga hevði eisini havt 17 tingsessir. Seinasti hendan samgongan varð roynd, var frá 1966-74 Men fullveldissamgong- an frá 1998 hevði eisini havt meiriluta, tí Tjóðveld- isflokkurin, Fólkaflokk- urin og Sjálvstýrisflokkur- in hava tilsamans 17 ting- sessir, so møguleikarnir eru nógvir. Sambært seinastu veljarakanningini missir sitandi samgonga 6,2% av atkvøðunum, svarandi til tveir tingsessir VELJARAKANNING Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Nýggjasta veljarakanning- in, sum Fynd hevur gjørt fyri Sosialin er ikki serliga hugaligur lesnaður fyri sam- gonguna – serliga ikki fyri Fólkaflokkin og Javnaðar- flokkin. Í gjár kunngjørdi Dimma- lætting eina kanning, sum sá heldur ljósari út, sæð við samgongubrillum, men dagsins kanning vísir, at samgongan missir tilsamans 6,2% av atkvøðunum, og tað hevði verið nóg mikið til tveir tingsessir hjá einum flokki. Hvør tingsessur kostar við nýggju valskipanini 3,03%. Men av tí at Sam- bandsflokkurin ikki fekk teir átta tingsessirnar, hann átti at fingið á síðsta løg- tingsvalið, so hevur sitandi samgonga í veruleikanum ein tingsess ov lítið, og tí varðveitir samgongan kort- ini teir 21 tingsessirnar, meðan andstøðan vinnur ein afturat, tí tingmannatalið sum kunnugt økist úr 32 upp í 33 sessir. Serliga hart gongur tað út yvir Fólkaflokkin, sum missir 3,5% av undirtøkuni. Tað merkir, at flokkurin missir ein tingmann. Javnaðarflokkurin missir 2.8% í mun til seinasta val, og tað táttar væl í, at flokk- urin missir ein tingmann. Sambandsflokkurin fær eina lítla framgongd, 0.1%, og er tað nóg mikið til, at flokkurin vinnur tann ting- sessin, sum hann í veruleik- anum átti at fingið við seinasta val. Fynd gjørdi eina aðra veljarakanning fyri Sosialin beint fyri fólkatingsvalið 13. november. Tá var eisini spurt, hvussu fólk fóru at velja til løgtingsvalið. Í mun til ta kanningina, so hevur samgongan mist 2.8%. Aftur er tað serliga Fólka- flokkurin, sum missir mest, 1.7%, meðan Javnaðarflokk- urin missir 1%. Sambands- flokkurin missir 0.1%. Tjóðveldið hevur í dagsins kanning eina fram- gongd upp á 2,8%. Hann fer úr 21,7% á seinasta løg- tingsvali til 24,5%. Men í mun til kanningina í novem- ber er talan um eina fram- gongd upp á 2,6%, so vit kunnu staðfesta, at fleiri forskjótingar eru farnar fram seinasta mánaðin. Miðflokkurin hevur í øllum kanningum staðið til framgongd. Men í dagsins kanning fær hann ”einans” 2,5% í framgongd til 7,8%. Í kanningini í november fekk hann heili 10.7%. Sjálvstýrisflokkurin fær í dagsins kanning 4,6%. Hetta er ein framgongd upp á 0.7%. Í mun til kanningina í november er hetta ein framgongd upp á 0.5%. Broytingin í tingfólkabýt- inum er tann, at Fólkaflokk- urin missir ein tingsess, með- an Sambandsflokkurin vinn- ur ein. Soleiðis hevur sam- gongan sama meirilutan, 21 tingsessir. Tjóðveldisflokkurin vinn- ur eisini ein tingsess og kemur upp á níggju ting- sessir. Miðflokkurin og Sjálv- stýrisflokkurin standa í stað á ávikavist tveimum og einum tingsessi. Her er vert at geva gætur, at pláss ikki verður fyri øllum teimum trimum, sum nú umboða Miðflokkin. Samgongan eftir hæli At døma eftir før­ oysku veljarunum var misálitið frá andstøðuni á løg­ mann ikki nøkur klók avgerð, tí­ 65 prosent av veljarunum halda, tað var skeivt at leggja uppskotið fram VELJARAKANNING Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Fyri viku síðani setti and- støðan fram misálitisupp- skot á Jóannes Eidesgaard, løgmann, í sambandi við, at samgongan vildi leingja tingarbeiðið í tvær vikur við at broyta freistina at útskriva løgtingsval úr seks niður í fýra vikur. Hetta kom tó ongantíð til atkvøðugreiðslu, tí Sam- bandsflokkurin kom við broytingaruppskoti, so hetta ikki skuldi koma í gildi fyrr enn 1. januar 2009. Úrslitið av hesum gjørdist, at løg- maður útskrivaði val sama kvøld, og tí varð hvørki atkvøtt um misálit ella broytingaruppskot. Sambært veljarakanning, sum Fynd hevur gjørt fyri Sosialin, heldur ein rættiliga stórur meiriluti føroysku veljarunum, at tað var skeivt av andstøðuni at leggja uppskotið fram. 65 prosent halda, at uppskotið ikki átti at komið í tingið. 23 prosent halda, tað var rætt, meðan 13 prosent ikki siga seg vita. Um hugt verður eftir floksbýtinum ávikavist í nei, ja og vita ikki-svarum, so er býtið 75, 16 og 9 pro- sent í Fólkaflokkinum, fyri Sambandsflokkin 74, 10 og 16 prosent, í Javnaðarflokk- inum 92, 7 og 2 prosent, Sjálvstýrisflokkinum, 65, 20 og 15 prosent, Tjóðveldi 42, 41 og 17 prosent, Mið- flokkinum 44, 35 og 22 pro- sent og í Miðnámsflokkinum 75, 0 og 25 prosent. Miseydnað misálit Um meirilutin av føroysku veljararnir ráddu, var misálitisupp­ skotið á løgmann, sum Høgni Hoydal stóð á odda fyri, ongantíð komið í Løgtingið Savnsmynd