mánadagur 17. desember 2007síða 18

18 tíðindi Nr. 244 - 17. desember 2007 Sambært rokn­skapar­ grein­in­gin­i, sum Rasmussen­ & Weihe hava gjørt, hava fleiri fiskavirkir aftur havt hall í 2006. Ráfiskurin­ er dýrur, ren­tan­ er hækkað, og virkin­i hava ikki megn­að at fáa meira burtur úr fiskin­um rakstur Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í nøkur fylgjandi ár hava fleiri føroysk fiskavirkir havt hall – og stór hall. Talan er ikki bara um tey smáu feløgini, sum hava fiskaframleiðslu, men eisini um tey stóru og størstu. Seinastu árini hevur grannskoðarafelagið Ras­ mussen & Weihe gjørt eina sonevnda roknskapargrein­ ing av fiskiskipaflotanum yvir 110 brt. Felagið hevur eisini hugt uppá, hvussu gongdin er hjá fiskavirkjunum. Øll virkir eru tó ikki við í hesi greining, og færri eru við í 2006 enn undanfarin ár. Sum skilst, eru tað ikki øll fiskavirkir, sum hava so góðan hug at verða við, og tí hevur grannskoðarafelag­ ið ikki fingið neyðuga tal­ tilfarið. Virkini, sum vóru við í greiningini fyri 2005, umboðaðu út við 80% av ráfiskinum, sum verður landaður og virkaður í Før­ oyum. Í greiningini fyri 2006 umboðaðu virkini, sum vóru við, stívliga 60% av landaða ráfiskinum. Tað er so hóast alt ein stórur helmingur. 7 miljónir í halli Í stuttum kann sigast, at nógv føroysk fiskavirki »duga« ikki at tjena pening – ella sagt við øðrum orð­ um: Tey duga ikki at skapa ta virðisøking, sum skal til fyri at fáa fleiri krónur burt­ ur úr hvørjum kilo av ráfiski. Tá ið eingin virðisøking er, samstundis sum fiskurin er dýrur, og rentan er hækkandi, kann ikki rokn­ ast við nøkrum serligum úr­ sliti. Og úrslitini eru heldur einki at reypa av. Tey sjey feløgini, sum Rasmussen & Weihe hava við í síni greining fyri 2006, hava eitt samanlagt hall upp á stívliga 7 miljónir krónur. Størstu feløgini, sum eru við í hesi greining, eru Faroe Seafood og Kósin. Vit hava tó ikki sæð úrslitini hjá hvørjum ein­ støkum felag sær. Tað kann tykjast eitt sind­ ur undarligt, at gongdin hjá hesum virkjum er, sum hon er. Eitt av feløgunum, sum ikki er við í greiningini, er Tavan í Leirvík, sum arbeið­ ir upsa í vetrarhálvuni og gulllaks í summarhálvuni. Tavan setir met Fiskavirkið í Leirvík hevði nevniliga sítt besta ár í 2006, tá ið felagið hevði eitt avlop upp á heilar 7,5 miljónir krónur. Í 2004 og 2005 var avlop­ ið hjá felagnum eftir skatt ávikavist 1,6 og 3,4 miljónir krónur. Hetta merkir, at somu ár (2004, 2005 og 2006), sum fleiri fiskavirkir hava havt stór hall í rakstrinum, hevur Tavan í Leirvík havt eitt avlop eftir skatt upp á til­ samans 12,5 miljónir krón­ ur. Nógvar orsøkir kunnu vera til, at gongdin hjá virkj­ unum er so misjøvn, men eitt er kombinatiónin av framleiðsluni. Stjórin í Tavuni, Jóan Magnus Rasmussen, hevur áður sagt, at teir duga einki, sum hini virkini ikki duga. ­ Vit arbeiða bara upsa í vetrarhálvuni, og eg trúgvi, at tá fáa aðrir tað eisini at bera til, sigur hann lítil­ látin. Virkini gjalda væl Á framløgufundinum, sum grannskoðarafelagið skip­ aði fyri í síðstu viku, segði Bjarni Arnason, ið hevur staðið á odda fyri greining­ ini, at gjaldførið hjá fleiri Frælsi í hálsbandi við lumma Frælsi í Dós hevur verið ein av ímyndunum hjá Kalli, síðan dósin fyrstu ferð kom á marknaðin fyri skjótt fýra árum síðani, skrivar felagið í tíðindaskrivi. Torført er at fáa hendur á upprunadósini, so Kall hevur valt at skifta dósina út við eitt hálsband við einum fartelefonlumma í. Í lummanum finst júst tað sama, sum áður var í dósini, nevniliga SIM­kort við fartelefonnummari, talutíðarkort við 100 krónum, skrásetingarseðil, sum hevur virði á 25 kr., og Frælsi vegleiðingin. Nýggi pakkin, sum er framleiddur í avmarkaðari nøgd, kom á marknaðin hósdagin 6. desembur og kostar tað sama sum dósin. Fleiri fiskavirkir høvd - Fiskavirkini gjalda ótrúliga væl. Tað skulu tey eiga, sigur Jónsvein Knudsen, útgerðarmaður hjá fleiri ísfiskatrolarum Mynd: Vilmund Jacobsen Bjarni Arnason vísti á, at hækkandi ráfiskaprísir, lønarútreiðsl- ur og rentuhækkingar seta krøv til virðisøking í fiskavirkis- vinnuni Mynd: Vilmund Jacobsen