hósdagur 20. desember 2007síða 14

14 Nr. 247 - 20. desember 2007 - Um formaðurin í Føroya Fiskiman- nafelag heldur, at sáttmálarnir hjá fiskimonnum í okk- ara grannalondum eru so góðir, er hann vælkomin at skjóta upp, at hesir verða settir í gildi fyri før- oyskar fiskimenn, sigur formaðurin í Føroya Reiðarafelag, Viberg Sørensen SáttmálaStríð Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Verkfall er í fiskiflotanum og øll skip, sum eru ella koma í havn, verða løgd. Formaðurin í Føroya Reiðarafelag, Viberg Søren­ sen, sigur, at oljan er vorðin ein so tyngjandi partur av rakstrinum av føroyska fiskiskipaflotanum, at tað í summum førum loysir seg líka væl at lata skipini ligg­ ja við bryggju. ­ Ringast fyri eru lemma­ trolararnir, og hjá partrolar­ unum er oljan eisini ein ógvuliga tyngjandi partur. Viberg ásannar, at dýrk­ aða oljan sum heild er tyngj­ andi fyri raksturin hjá okk­ ara fiskiskipaflota. ­ Tað er bert í fáum før­ um, at oljan fer av óbýttum, eitt nú hjá línuskipum og verksmiðjutrolarum. Olja og eftirløn Útlitini fyri dýrkandi olju vóru júst orsøkin til, at olj­ an kom við í eitt sonevnt protokollat undir samráð­ ingunum millum Føroya Reiðarafelag og Føroya Fiskimannafelag í avtaluni frá 17. januar 2005. ­ At umboðini fyri Føroya Fiskimannafelag nú slett ikki vilja tosa um luttøku í oljuni, men bara halda fast um síni egnu krøv um eitt nú eftirløn, er ógvuliga hug­ stoytt og vísir lítlan vilja til at fáa tingini at bera til. Formaðurin í Føroya Reiðarafelag heldur, at tað átti at sagt samráðingar­ fólkunum hjá Føroya Fiski­ mannafelag nakað, at ávisir skipabólkar eru so illa fyri við dýrkaðu oljuni, at tað loysir seg líka so væl hjá reiðaríunum at lata skipini liggja við bryggju. ­ Vit vístu okkara góða vilja til loysn av sáttmála­ strínum við at skjóta upp at leingja verandi sáttmála, men heldur tað vildi Føroya Fiskimannafelag ganga við til. Heimsins bestu Viberg Sørensen heldur ikki, at fiskimenn sum heild eru so misnøgdir við viður­ skiftini, sum Føroya Fiski­ mannafelag vil vera við. ­ Eg havi varhugan av, at teir flestu eru rímiliga væl nøgdir – og nógvir eru mær vitandi heilt væl nøgdir. Hann vísir á, at sáttmálar­ nir hjá okkara fiskimonnum munnu teljast millum heims­ ins bestu, men kortini liggja Føroyar millum tey lond í heiminum, sum hava flestu verkføllini. ­ Um formaðurin í Føroya Fiskimannafelag heldur, at sáttmálarnir hjá fiskimonn­ um í okkara grannalondum eru so góðir, er hann væl­ komin at skjóta upp, at hes­ ir verða settir í gildi fyri før­ oyskar fiskimenn, men eg vænti, at hann fær annað at síggja. Viberg væntar soleiðis ikki, at tað finnast sáttmálar fyri fiskimenn yvirhøvur, sum eru betri enn teir før­ oysku. Eitt modell ­ Vit hava eisini skotið upp eitt modell, har sáttmálarnir fyri allan flotan verða gjørd­ ir eins, soleiðis at oljan fer av óbýttum. Afturfyri vilja skipaeigarar kompensera við eftirløn á tann hátt, at býtisprosemið verður til­ lagað. Í hesum uppskoti hava vit ikki fasthildið um nøkur ávís tøl, men skotið upp, at feløgini saman tosa um ein slíkan møguleika og saman seta tøl á. Formaðurin í Føroya Reiðarafelag heldur tað eisi­ ni vera hugstoytt, at umboð­ ini fyri Føroya Fiskimanna­ felag í hesum sambandi hava tikið tey ”ringastu” tøl­ ini fram og hava vrakað eitt slíkt upplegg. ­ Vit hava ikki hongt okk­ um í nøkur ávís tøl, men hava hinvegin skotið upp at tosa um ein slíkan møgu­ leika. Viberg vísir á, at hevði oljan farið av óbýttum hjá eitt nú lemmatrolarunum, hevði býtisprosentið farið munandi upp. ­ Viðurskiftini høvdu ver­ ið nógv einfaldari, um tey vóru meira eins yvir allan flotan, leggur hann aftrat. Í sama báti Formaðurin í Føroya Reið­ arafelag sigur seg slett ikki skilja meiningina hjá for­ manninum í Føroya Fiski­ mannafelag, tá ið hesin aft­ ur og aftur ber fram, at fiski­ menn ikki skulu gjalda fyri at sleppa til arbeiðis. ­ Jan Højgaard sigur, at fiskimenn skulu ikki gjalda fyri at fara til arbeiðis. Soleiðis heldur hann tað ikki vera rímiligt, at reiðarar og fiskimenn í felag bera útreiðslurnar fyri at fáa fisk­ in upp úr havinum og føra hann til lands. Viberg sigur seg undrast yvir hesi úttalilsi og spyr, um tað er ein fastlønarskip­ an fyri fiskimenn, sum Jan Højgaard dyrgir eftir. ­ Skipaeigarar og fiski­ menn eru jú í sama báti og hava somu áhugamál. Tá ið eitt skip loysir, eru nakrar útreiðslur knýttar at tí at fáa hendur á fiskinum. Tað átti tí ikki at verið meira enn rímiligt, at útreiðslurnar fyr­ st verða drignar frá – og at man síðan býtir tað, ið eftir er. Formaðurin í Føroya Reiðarafelag vísir á, at hin møguleikin er, at skipaeig­ arar bera allan kostnaðin av at fáa fatur á fiskinum og síðan eiga ágóðan av allari veiðini. Tá kunnu fiskimenn í staðin sigla undir einari fastlønarskipan. ­ Er tað hetta, sum for­ maðurin í Føroya Fiskiman­ nafelag vil, endurtekur Viberg Sørensen, sum ikki sigur seg skilja hugburðin hjá Jan Højgaard um, at fiskimenn ikki skulu noyð­ ast at ”betala” fyri at fara til arbeiðis. Sjálvandi eftirløn Formaðurin í Føroya Reið­ arafelag sigur, at sjálvandi vilja reiðarar og skipaeigar­ ar, at fiskimenn skulu hava góðar umstøður, og at teir eisini skulu hava eina eftir­ løn. ­ Tað var eisini tí, at vit skutu upp modellið við at gera sáttmálarnar eins, sam­ stundis sum vit kundu sam­ ráðst víðari um eftirløn og býtisprosent. Vit hildu uppá, at allir fiskimenn eiga at fáa somu eftirløn í krónum fyri hvønn dag á sjónum. Men Føroya Fiski­ mannafelag var ikki til at tosa við, og longu í byrjanini av hesum samráðingum sást skjótt, at vónirnar um eina loysn á sáttmálatrætuni vóru vánaligar, sigur Viberg Sørensen, sum einki boð hevur uppá, hvussu feløgini skulu koma víðari, soleiðis at semja kann spyrjast burt­ ur úr. Kravið hjá Føroya Fiski­ mannafelag um eftirløn var 200 krónur um dagin fyri hvønn fiskimannin. Taka vit ein vanligan línubát, merkir hetta eina eykaút­ reiðslu fyri reiðaríið upp á einar 700.000 krónur um árið. ­ Vit vildu hava eina ”bal­ ansu” millum tað, sum vit kunnu lata – og tað, sum vit kunnu fáa innaftur. Taka vit garnaskipini, kundi ein fiskimaður fingið umleið 150 krónur um dagin í eftir­ løn, um oljan fór av óbýtt­ um, sigur Viberg Sørensen, formaður í Føroya Reiðara­ felag. Føroyskir fiskimenn hava heimsins bestu sáttmálar Viberg Sørensen, formaður í Føroya Reiðarafelag, heldur, at Jan Højgaard, formaður í Føroya Fiskimannafelag, dyrgir eftir eini fastlønar­ skipan fyri fiskimenn Mynd: Álvur Haraldsen