hósdagur 3. januar 2008síða 31

Nr. 2 - 3. januar 2008 31 Í dag fáa amerikan­ar­ arn­ir ta fyrstu áben­d­ in­gin­a um, hvussu teirra n­æsti forseti fer at eita Tann 4. novembur skulu ameri­kanararni­r velja nýggj­ an forseta, og í kvøld ella í nátt fáa tei­r kanska ta fyrstu ábendi­ngi­na um, hvussu hann ­ ella kanska hon ­ fer at ei­ta. Í dag er uppsti­lli­ng­ arval í Iowa, og longu um fi­mm dagar verður val í New Hampshi­re. Ameri­kanski­r eyglei­ðarar og valserfrøði­ngar eru samd­ i­r um, at hesaferð er tað serli­ga torført at meta um, hvør verður valevni­ í heyst. Ei­n mei­ni­ngakanni­ng hjá Pew Research Centre í gjár vísti­, at tei­r republi­konsku veljararni­r vi­lja hava sena­ tori­n John McCai­n, men at hann er í sera harðari­ kapp­ i­ng vi­ð fyrrverandi­ New York­borgarstjóran, Ru­ dolph Gi­uli­ani­, og bapti­sta­ presti­n Mi­ke Huckabee. Huckabee og Obama Í Iowa er tó líti­l i­vi­ um, at Mi­ke Huckabee fer vi­ð tei­mum flestu republi­konsku atkvøðunum í dag. Hann er sera væl umtóktur ími­llum tey sokallaðu ”víðgongdu kri­stnu” og fær efti­r kann­ i­ngunum umlei­ð 32 prosent av tei­mum republi­konsku atkvøðunum. Mormonari­n Mi­tt Romney lá annars lei­ngi­ á odda í Iowa, men fær nú 26 prosent. Á veljarafundi­ í býnum Sergeant Bluff hei­tti­ Mi­ke Huckabee á fólk um at brúka allar sni­ldi­r fyri­ at hjálpa sær at vi­nna vali­ð í Iowa og forsetavali­ð í heyst. ­ Ti­t skulu rudda mær vegi­n ti­l Hvítu Húsi­ni­. Ti­t skulu i­kki­ fara ei­nsamøll á val. Fylli­ð bi­li­n vi­ð fólki­. Ella ei­n vøruvogn. Taki­ð ki­rkjubussi­n og fylli­ð hann vi­ð fólki­ og koyri­ð tey á val­ støði­ni­ at atkvøða fyri­ mær, segði­ Huckabee. Hjá demokratunum er hørð kappi­ng í Iowa. Tei­r sei­nastu dagarnar hava kanni­ngar bent á, at Barrack Obama fór at vi­nna rætti­li­ga trygt vi­ð umlei­ð 32 prosent­ um, meðan Hi­llary Cli­nton og John Edwards sóu út ti­l at fáa umlei­ð 25 prosent í part. Men eru tær sei­nastu kanni­ngarnar efti­rfarandi­, er munuri­n tódnaður. útlond Iowa – tann fyrsta royndin Kan­n­in­gar vísa, at n­ógvir amerikan­skir veljarar vilja hava ein­a broytin­g ­ ein­a n­ýggja kós, og tað kan­n­ koma demokratin­um Barrack Obama væl við í Iowa í dag Sum tann fyrsti­ av tei­mum 50 ameri­konsku statunum hevur Iowa uppsti­lli­ngarval í dag. Tær sei­nastu vi­kurnar hava valevni­ hjá báðum flokkum ferðast aftur og fram og hi­ldi­ð ei­tt ótal av veljarafundum, har tey hava roynt at sannføra Iowa­velj­ ararnar um, hvat tei­r skulu gera sei­nni­ í dag. Ímeðan hava valserfrøði­ng­ ar kannað, hvat kann avgera vali­ð í Iowa og í hi­num statunum, og tei­r flestu er á ei­num máli­ um, at spurn­ i­nguri­n um ei­na nýggja kós hevur stóran týdni­ng hjá báðum flokkum. Í heyst vísti­ ei­n kanni­ng, at 46 prosent av tei­mum spurdu vi­ldu hava ei­na nýggja kós í ameri­konskum poli­ti­kki­, og ei­n kanni­ng gamlaárskvøld segði­ tað sama. Nýtt og gott gamalt Washi­ngton Post heldur, at kravi­ð um ei­na nýggja kós kann vera ei­n fyri­munur fyri­ Barrack Obama í kapp­ i­ngi­ni­ vi­ð Hi­llary Cli­nton í uppsti­lli­ngi­ni­ hjá demokrat­ unum. Obama hevur lýst seg sjálvan sum nakað nýtt, meðan Hi­llary hi­nvegi­n hev­ ur víst á, at royndi­r hava størri­ týdni­ng. – Obama hevur ski­lt, hvat veljararni­r vi­lja hava, og hann hevur fi­ngi­ð ta bestu byrjani­na upp á uppsti­lli­ng­ i­na, si­gur valserfrøði­nguri­n Peter D. Hart vi­ð Washi­ng­ ton Post. Fyri­ nøkrum døgum síð­ ani­ bendi­ alt á, at Barrack Obama fór at vi­nna í Iowa. Tá góvu kanni­ngarnar hon­ um 32 prosent av atkvøðun­ um, meðan Hi­llary Cli­nton og Johyn Edwards lógu á ávi­kavi­st 25 og 24 pro­ sentum. Nú er munuri­n tódnaður, og sambært Reut­ ers gav tann sei­nasta kann­ i­ngi­n Obama og Cli­nton 28 prosent í part og Edwards 26 prosent. Umráðandi val Valevni­, sum standa seg i­lla í tei­mum fyrstu statunum, plaga vanli­ga at taka seg burtur úr kappi­ngi­ni­, og tí er vali­ð í Iowa í dag sera týdni­ngarmi­ki­ð hjá øllum valevnunum. ­ Tað næsta vali­ð er longu í næstu vi­ku, og tí hevur ei­nki­ av valevnunum ráð ti­l at snáva í dag, si­gur Dante Scala, professari­ í statsvís­ i­ndi­ á lærda háskúlanum í New Hampshi­re, vi­ð NTB. Hann si­gur, at tað er um­ ráðandi­ hjá tí ei­nstaka val­ evni­num at vera á varðhaldi­, tí annars kann vali­ð vera avgjørt, áðrenn ei­n varnast tað. Í næstu vi­ku skulu valevn­ i­ni­ dystast í New Hampshi­re, og søgan hevur víst, at tað vali­ð er sera týdni­ngarmi­ki­ð. Frá 1952 ti­l 1992 eydnaði­st tað ongum valevni­ at vi­nna frosetavali­ð uttan at vi­nna í New Hampshi­re fyrst. Bi­ll Cli­nton gjørdi­st undantak­ i­ð. Hann lovar at broyta USA men er tað nóg mikið? Barrack Obama hevur fingið hjálp frá Oprah Winfrey til valstríðið. Her fær Mike Huckabee hjálp frá filmsleikaranum Chuck Norris og konu hansara Gene Baptistapresturin og fyrrverandi guvernørurin Mike Huckabee vinnur eftir øllum at døma uppstillingarvalið hjá republikanarunum í Iowa Barrack Obama umboðar tað nýggja og ta nýggju kósina Hillary Clinton umboðar tær politisku royndirnar