hósdagur 3. januar 2008síða 34

34 Løgtingsvalið 19. januar 2008 2007 var eitt gott ár og útlitini fyri 2008 eru somuleiðis góð. Men latum okkum saman minnast til, at politikkur ikki bert snýr seg um at fylgja ráðunum frá teimum máttmiklu og ríku. Politikkur snýr seg um at skapa vælferð fyri einstaka menniskjað í felagsskapinum Vit kundu gamlaárskvøld taka saman um og fegnast um eitt gott ár við búskap­ arligum framburði og øktari vælferð. Vit kundu fegnast um, at tað gongur væl í Føroyum, og at útlitini fyri 2008 eru góð. Tað gongur við rúkandi ferð í føroyska samfelag­ num. Men samstundis sum arbeiði er til allar hendur, kann búskaparligi fram­ burðurin kortini lættliga breiðka munandi um gjónna ímillum tey ríkastu og tey, ið ikki megna at fylgja við. Skyldan hjá okkum politikarum er at syrgja fyri, at byrgt verður upp fyri hesum. Øll skulu við Tað er gott, at tað gongur væl í Føroyum. Men meðan politikarar og ný­­ ríka yvirstættin fegnast um partabrævasølur og høgar kursir, skulu vanligu føroy­ ingarnir við eini starvs­ mannaløn uppá góðar 20 túsund krónur í part, rinda 3 milliónir fyri ein bústað, um tey eins og flest onnur ynskja at seta búgv í miðstaðarøkinum saman við báðum børnum teirra. Umframt hetta er neyð­ ugt at rinda fleiri túsund krónur um mánaðin fyri barnaansing, sum fortreyt fyri at sleppa út á arbeiðs­ marknaðin. Síðani eru tað túsundkrónuseðlarnir til millum annað mat, klæði og obligatoriska bilin, ið skal fáa logistikkin at hanga saman. Her er lítið pláss at hugna sær við partabræva­ kursum, prospektum sum góða nátt lesnaði og at dansa við í privatiserings­ dansinum. Tí privata rokni­ stykkið gevur undirskot. Hesir “vanligu” føroying­ arnir sleppa ikki at eta fínar døgurðar saman við ný­ríku yvirstættini. Harumframt ger økta arbeiðsbyrðan hjá teimum flestu tað trupult at fáa sameinað familju­ og arbeiðslív. Og tískil liva fólk støðugt við ringari samvitsku antin móti fam­ iljuni ella arbeiðsplássinum. Soleiðis er støðan hjá vanligu familjuni. Hvaðna verri er hon hjá einsamalla uppihaldaranum. Tippa gjónna Tá eg brúki so nógva orku uppá hesi viðurskiftini í hesi ný­ggjársheilsanini, er tað fyri at vísa á, hvørjar politiskar avbjóðingar, ið liggja fyri framman eftir valið 19. januar. Tað er gott, at tað gongur væl í Føroyum. Men tað er okkara skylda sum polit­ ikarar at syrgja fyri, at tað gongur væl hjá øllum í Føroyum. Serliga er hetta ein skylda, ið áliggur okkum, ið eru partur av Javnaðarflokkinum og harvið sosialdemokratisku hugsjónini, ið byggir á Frælsi, Javnstøðu og Samhaldsfesti. Ein keta er ikki sterkari enn veikasti liðurin. Soleiðis er eisini við einum samfelag. Ikki fyrr enn tey veikastu hava tað gott, hava vit nátt Tí góða sam­ felagnum. Uppskriftin verður so væl útgreinað í rakstrarrópinum hjá felags­ skapinum Javna, tá tey siga: “Í einum samfelag, har tey veikastu hava tað gott, hava øll tað gott!” Latum okkum saman minnast til, at politikkur ikki bert sný­r seg um at fylgja ráðunum frá teimum máttmiklu og ríku. Politikk­ ur sný­r seg um at skapa vælferð fyri einstaka menniskjað. Fari til endans við orðum frá Peturi Mohr Dam, sála, at minna okkum øll á, at aftan fyri framgongdina hjá einum og hvørjum samfelag liggur stríðið hjá arbeiðandi fjøldini. Vit liva ikki av partabrøvum og privatiseringum eina. Hann baksast má for breyðið sítt og balast hart og stríða tann arbeiðsmaður, ofta títt í armóð, neyð má líða. Hann fosturlandi fagnað ber. Teir frægu tó ei fata, at uttan hansar hollu gerð teir ongan munnin mata. www.john.fo John Johannessen Val Nýggjársheilsan: Vit liva ikki av partabrøvum eina Tey spyrja íðin, hvør tý­dn­ ingarmesta mentanarliga og samfelagsliga hend­ ingin var í árinum, sum nú er farið aftur um bak. Hví skuldu hesar báðar hend­ ingar ikki verið tvær alin av sama vadmali? Eru mentan og samfelag ikki tveir samrunnir partar, ja, ósundurloysandi hugtøk, á sama hátt sum list og sam­ felag liggja í ævigum skilnaði? Fyri mær var ársins mest umráðandi mentan­ arliga og harvið eisini samfelagsliga hending ein vitjan, sum endurtekur seg ár undan ári, hjá vinkonu míni, eini snjóuglu í djóra­ garðinum í grannalagnum. Nú spyrja tit helst, hvør megin er, sum flytur meg yvir at hovi hennara – hon er ikki altíð líka fryntlig og gestablíð, og alt eftir hvussu reykurin stendur, verður tikið ímóti og sáld­ að frá – tað sum tó vinnur á mær, og sum fær meg at vitja hana, er vakurleikin, nossligheitin, villskapurin og hygnið hennara. Djørv er hon eisini, hóast hon ikki fær brúkt hendan eginleikan undir núver­ andi viðurskiftum. Tað, ið onkur hevur roknað til at vera hennara hungurs­ mark, verður flý­ggjað henni inn um rimarnar. Hvat vit práta um? Tja, hvat kunnu rithøv­ undar tosa við snjóuglur um? Sjálvandi um hitt ótømiliga evnið: Snið og innihald. Í ár var samrøðu­ evnið okkara ­ frælsisins snið og innihald. Eg spurdi snjóugluna, um henni hevði staðið í boði at sleppa úr búrinum ­ út í stikaða økið, har tað hóast alt var høgt og frítt til loftið, har úti sum peli­ kanarnir og kondorarnir gingu. Svarið var játtandi, men hon hevði ikki lagt í, og hevði havnað tilboð­ num, tí hon treivst betur at vera í búrinum. Vanærdur tagdi eg, og kendi meg sum so oftani, táið eg tosi við mína snøggu, vøkru, klóku og villu vinkonu – eg kendi meg ógvuliga tápuligan. Hevur tú ikki lagt til merkis eitthvørt merkis­ vert hjá pelikanunum og kondorunum? spurdi hon síðani. Jú, varð svarað, eg havi sæð teir breitt hesar øgiligu veingirnar út og lamma seg við teimum, havi sæð teir sý­nt sín stór­ leika og teirra fúrstaliga skreyt og skrúð. Og hevur tú, spurdi vin­ konan, snjóuglan, hevur tú eisini sæð teir á flogi? Nei, svaraði eg, teir fara ikki á flog. Hví man tað vera, tápu­ lingur mín? Spurdi snjó­ uglan. Hví heldur tú, at teir ikki gera annað enn at lamma seg við slíkum øgi­ ligum veingjaprý­ði og hví stríðast teir við at vísa sín majestetiska vakurleika, táið teir ikki fara á flog allíkavæl: Teir eru skerdir, veingjafjarðarnar eru kutaðar av teimum. Tí taki eg tað framum at vera verandi í búrinum. Stikaða frælsið merkir: Ongar rimar, men skerdar veingjafjarðar. Búrið merk­ ir: rimar, men óskerdar veingjafjarðar. Ongin okkara sleppur á flog í hvussu er. NB: Nobelvinnarin í føgrum bókmentum, Heinrich Bøll, skrivaða hetta lítla essay´ið í 1964. Tý­ddi hetta, tí eg helt substansin vera ógvuliga átøkan okkara egnu støðu í heimssamfelagnum. 16 Teir fara ikki á flog (týðing) TórbJørn Jacobsen Val Sjálvstý­risflokkurin stuðlar einum rúmsáttum arbeiðs­ marknaði. Tað eigur at vera ein mannarættur at fáa ný­tt sín arbeiðsførleika. Virðið í einum arbeiði er nógv størri enn lønin; arbeiðið gevur okkum lívsvirði og sjálvsálit, tí er tað sera umráðandi at geva øllum møguleika at ný­ta sína arbeiðsorku. Sjálvstý­risflokkurin heldur, at øll, sum hava arbeiðsførleika, skulu hava møguleika at ný­ta henda førleika á arbeiðsmarkn­ aðinum. Best hevði verið, um fólk við skerdum arbeiðsførleika fingu umstøður at arbeiða á vanl­ iga arbeiðsmarknaðinum saman við fólki við fullum arbeiðsførleika. Í onkrum føri er forðingin einans fysisk, har kundi broytt innrætting og hjálpitól latið arbeiðsmarknaðin upp fyri teimum við avmarkaðum arbeiðsmøguleikum. Fleiri vard størv skuldu verið á bæði privata og almenna arbeiðsmarkn­ aðinum. Vit eiga eisini at skapa ein alternativan arbeiðs­ marknað fyri tey, sum ikki kunnu vera á vanliga arbeiðsmarknaðinum. Her kundu t.d. verið arbeiðs­ tilboð á umhvørvisøkinum, innan náttúruvernd, fríðkan av almennum økjum og innan endurný­tslu. Somuleiðis eiga fólka­ pensjónistar at fáa møgu­ leika at ný­ta sína arbeiðs­ orku, teir kundu m.a. arbeitt sum hjálparfólk á trivnaðar­ og mentanar­ økinum – t.d. hava bygdarsøvn og onnur søvn avgjørt tørv á arbeiðsorku. Veljið Sjálvstý­risflokkin og Karl A. Olsen, tí vit vilja skapa ein rúmsáttan arbeiðsmarknað. X við lista D Ein rúmsáttur arbeiðsmarknaður Sjálvstýrisflokkurin Karl a. olsen Val Eitt av hjartamálinum hjá mær næstu fý­ra árini er høvuðsvinna okkara. Føroyar hava gjøgnum tíðina flutt seg frá bónda­ samfelagnum til fisku­ vinnusamfelagið, tvs. frá einum samfelag, har tú varð illa fyri, átti tú ikki jørð, og til eitt samfelag, sum enn er stoltleiki føroyinga. Vit eru í dag í ferð við at flyta okkum frá fiskivinnu­ samfelanum til vitanar­ samfelagið. Men hvat fer hetta at tý­ða fyri okkum? Mín greiði hugburður er, at vit altið skulu finna ný­ggjar vinnur, soleiðis at vit frameftir fáa fleiri bein at standa á. Men so leingi vit enn í stóran mun bert hava fiski­ vinnuna at stuðla okkum til, so mugu og skullu vit skapa so góðar karmar fyri fiskivinnuni sum til ber. Eitt nú skulu okkara sjó­ menn framvegis fáa tann sjómannafrádrott, sum teir nú fáa, og harumframt mugu og skullu vit fjølga um tey fólk, sum arbeiða á okkara flakavirkjum. Skip og virkir mugu og skulu fáa so góðar karmar sum til ber. Her hugsi eg eisini um fiskiveiðurætt­ indi, og um at fáa so góðar avtalur sum til ber við onn­ ur lond, eitt nú innan toll­ frælsi fyri okkara fiska­ vørur. Fólkaflokkurin er vinnulívsflokkurin fram um aðrar. Fái eg álit frá tær vil eg arbeiða fyri hesum. Valevni Fólkafloksins bárður Poulsen Val Vit skulu skapa skilagóðar fortreytir fyri fiskivinuna Nr. 2 - 3. januar 2008 viðmerkingar