fríggjadagur 4. januar 2008síða 21

Nr. 3 - 4. januar 2008 21 Ein nýggjur fiskidaga­ marknaður skal hava sum endamál at umsita og umseta tilfeingi føroyinga. Undan seinasta løgtings­ vali boðaði Javnaðarflokk­ urin frá, at fiskidagar og fiskirættindi eiga at verða umsitin og umsett í einari skipan, sum øll vinnufús hava atgongd til, sum tryggjar, at ein ávísur til­ feingiságóði kemur øllum føroyingum til góða, og sum tryggjar, at kostnað­ urin av at fara undir vinnu gerst ódýrari. Hetta er framvegis eitt høvuðssjónarmið Javnaðarfloksins, og sum eg fari at virka fyri, verði eg vald í Løgtingið. Við at stovnseta ein Fiski­ dagamarknað, kunnu vit tryggja opinleika og dyna­ mikk í vinnuni, umframt at vit kunnu útvega samfelag­ num eitt størri búskaparligt avkast. Tryggja, at náttúru­ skapta ríkidømið verður umsitið sum ogn Føroya Fólks, samstundis sum handilsligar og vinnuligar treytir verða galdandi. Á henda hátt ber eisini til at fyribyrgja, at peningalig spekulatión kemur í fiski­ rættindini. Finnast má sjálvsagt fram til eina hóskandi umskiftisfarleið, soleiðis at fólk, ið hava handlað í góð­ ari trúgv og út frá galdandi lóggávu, ikki verða verri stillað. Í Sosialinum í dag ber til at lesa, at tað var um repp­ ið, at Javnaðarflokkurin tók undir við einum lógar­ uppskoti, sum hevði givið nøkrum ávísum borgarum óuppsigiligan rætt til alt fiskiríkidømið undir Føroy­ um. Tíbetur eydnaðist tað Javnaðarflokkinum at steðga hesari lógarbroyting á málstrikuni. Men tað hevur í farna valskeiði ikki eydnast at fáa semju millum sam­ gonguflokkarnar um eina skipan, ið tryggjar, at fiskiríkidømið verður um­ sitið sum ogn Føroya fólks. Onkur skal fíggja millumrokningina At eisini tey, sum starvast í vinnuni, eru farin at kenna sviðan av órættvísu skip­ anini, kom fram, tá ið Skipara­ og Navigatør­ felagið herfyri alment boðaði frá, at manninga­ feløgini ikki longur kunnu liva við, at fiskirættindi og fiskidagar verða keypt og seld fyri so ovurhonds stórar upphæddir. Onkur skal fíggja hesa millum­ rokning. Tað verða manningarnar, sum í seinasta enda koma at rinda fyri, at rættindi til at fiska verða so himmal­ rópandi dýr. Í løtuni er flotin verkfalsraktur allur sum hann er. Ein av orsøkunum er, at reiðaríini vilja hava manningarnar at rinda ein part av øktu rakstrarútreiðslunum, í hesum føri fyri oljuút­ reiðslur. Men hvat verður tað næsta – og er tað kanska í veruleikanum orsakað av dýru fiski­ rættindunum, at oljan virkar sum steinur oman á byrðu? Vinnupolitiskt er avgerandi at fáa loyst hetta mál. Herfyri vísti ein kanning, at níggju av hvørjum 10 sjúklingum á føroysku sjúkrahúsunum eru nøgdir við sjúkrahúsverkið. Talan var um 89 prosent av 540 spurdum sjúklingum, sum høvdu verið innlagdir, og tað er eitt hægri prosenttal av nøgdum sjúklingum enn til dømis í Danmark. Men samstundis siga hesi tøl eisini, at ein av hvørjum 10 sjúklingum er ikki nøgdur, ella 11 pro­ sent. Og tað er sjálvandi ikki so gott, tí umráðandi er jú, at fólk við ørindum í sjúkrahúsverkinum kenna seg væl har og fáa alla ta hjálp, teimum tørvar. Hví 11 prosent ikki eru nøgd, kunnu sjálvandi nógvar orsøkir vera til, men frá politiskari síðu ræður um at gera alt, ið gerast kann, so næsta kanning kemur so nær 100 prosents nøgdsemi, sum gjørligt. Hetta kann gerast upp á nógvar mátar. Ein er við viðgerðar­ trygd, so allir sjúklingar innan tvær til seks vikur kunnu vera vísir í at fáa ta hjálp, teir hava fyri neyð­ ini. Ein annar máti er at styrkja um fakliga før­ leikan hjá starvsfólkunum við skeiðs­ og eftirútbúgvi ngartilboðum, so tey eru før fyri at taka við teimum avbjóðingum, ið koma. Javnaðarflokkurin vil virka fyri, at tað er trygt og gott hjá bæði sjúklingum, starvsfólkum og øðrum, ið hava nakað við sjúkrahús­ verkið at gera. Eingin leitar sær hjálp har, sum ikki hevur brúk fyri tí, so tí eigur alt at verða gjørt fyri, at allir sjúklingar hava orsøk til at vera nøgdir við ta hjálp, teir fáa har. Skal hetta eydnast, er eisini neyðugt við bestu umstøðum til starvsfólkini, sum fyri stóran part eru ovbyrjað, tí ov mikið er at gera innan sjúkrahúsverk­ ið. Her eiga átøk at verða gjørd, so starvsfólkini kunnu mennast, umframt at tænastur verða samskip­ aðar, so arbeiðsbyrðan verður lættari at bera, sam­ stundis sum tað eisini vil lætta um hjá sjúklingunum. www.hedinmortensen.com “Tað er væl kent, at virkis­ eigarar senda rokningina fyri egið valstríð víðari til egði virkið at gjalda.” Hesi vóru orðini hjá tær Heðin D. Við øðrum orðum : Tá ein virkiseigari manglar pengar ja, so ferð hann bara í kassan og tekur sær tað, sum hann hevur brúk fyri. Um Heðin D. Poulsen ikki heldur, at hetta eru sera álvarsligar ákærur ímóti virkiseigarum, sum ditta sær at stilla upp í politikki, so gevi eg lítið fyri løgfrøðisprógvið hjá Heðini. Um Annita og Heðin D. ynsktu gjøgnumskygni, so haldi eg at tað var tað, tey skuldu hildið seg til og ikki brúkt høvi til at ákæra virkiseigarar fyri óreglu­ semið. Tí tað var tað, tey gjørdu. Síggi, at Heðin D. í Dimmu ídag roynir at flyta fokus – tað skilji eg væl. Fyri mær er málið rættu­ liga prinsipielt. Eg eri tí rættuliga fortørnaður yvir, at Annita og Heðin, hjálpt av útvarpinum, sleppa at leypa út í orð, at virkis­ eigarar sleppa sær undan at gjalda fyri egið valstríð, við at senda rokningina víðari til virkið at gjalda. Hetta er ólógligt. Talan er um svik og tí revsivert. Í Dimmu sigur Heðin D. Poulsen: “Poul Michelsen hevur sitið so leingi á tingi, at hann fyri langt síðan átti at tikið stig til at ein lóg var samtykt, sum tryggjaði opinleika um, hvør fíggjar privata valstríðið.” Her ruggar ikki rætt. Eg veit at ongin annar enn eg sjálvur gjaldi fyri mítt valstríð. Eg veit heldur onki um, at nakað annað valevni – hvørki virkis­ eigarar, privat ella alment lønt ­ fáa onkran annan at gjalda fyri seg, og kenni eg heldur onki til at nakað virkið gjaldir pening til ávís valevni. Tí havi eg av góðum grundum ongantíð sæð tørvin á nakrari lóggávu her. MEN tað kann undra meg at Heðin D. Poulsen, sum veit alt um hetta óreglusemi, ikki reagerar fyrr enn nú. Við útvarpið veit Heðin at siga, at hann umvegis arbeiði sítt í politikki er komin framá hetta fyribrigdi. Heðin hevur sitið í floksleiðslu Fólkafloksins og á tingið fyri flokkin, og hevur haft ríkiligt av tíð og møguleikum at steðga hesum “sokallaða” óreglu­ semi. Eg havi alment biðið um, at Heðin og Annita leggja fram okkurt, sum kann undirbyggja skuldseting­ arnar. Undirbyggja tað so mikið, at alt ikki bara hongur í leysari luft til skaða fyri tey virkiseigandi valevnini og til skaða fyri alt privat virksemi. Eg haldi, at tað er dýrur prísur, vit skulu gjalda fyri val­ stríði hjá Annitu og Heðin D. Poulsen. Tað var áhugavert og rørandi at lesa samrøðuna, sum Dorit Hansen hevði við Dianu í Puntabyrgi í Sosialinum 10.desember á altjóða mannarættindadegnum. Tað var veruliga hugstoytt at lesa, at myndugleikarnir í Føroyum ikka hava sæð stóra týdningin at broyta gomlu verjulógina frá 1922, sum inniber eina menniskjafatan, sum ikki hóskar til dagsins samfelag. Eg veit,at tað tekur tíð at gera nýggjar lógir, tað hava vit livað við innan flest øki, og eru tað enn nógvar lógir í Føroyum, sum eru ótíðarhóskandi og sum ikki passa til okkara samfelag. Eitt samfelag sum Føroyar kann ikki liva við, at hava eina avoldaða lóg, har fólk ikki eru nóg væl vard og har rættartrygdin kann verða sett í vanda. Hetta mál mugu komandi politikarar loysa, so fólk við menningartarni kunnu tryggjast rættindi. Hetta er ein samfelagsbólkur, sum ikki rópar hart upp um síni samfelagsrættindi. Í okkaru demokratisku stýrisskipan eiga øll at vera vard, sæð og hoyrd. Verði eg ein av komandi løgtingskvinnum, vil eg arbeiða fyri hesum máli. Løgtingsvalið 19. januar 2008 15 Javnaðarflokkurin Helena Dam á neystabø Val Javnaðarflokkurin nita næs Val valevni Javnaðarfloksins Heðin mortensen Val Fólkaflokkurin Poul micHelsen Val Fiskurin er ogn Føroya Fólks Eg hoyri teg – Heðin D. Verjulóg frá 1922 Øll skulu hava orsøk at vera nøgd Vit í Sambandsflokkinum vilja áhaldandi arbeiða fyri at tit ungu hav eina trygga framtíð við møguleikum, sum eru á jøvnum føti við hini Norðurlondini. Her verður millum annað hugsa um: Úbúgingar í Danmark Útbúgvingar í øðrum londum Lestrarstuðul/ íbúðarstuðul til lesandi Stuðul til ungar barnafamiliur í lestrarørindum í DK Hesin møguleiki er best tryggjaður í ríkisfelags­ skapi við Danmark. Sambandsflokkurin er einasti flokkur, sum heldur fast við hendan felagsskap og vil menna og áhaldandi nútímansgera hann. Vel tryggleikan, vel Sambandsflokkin. Tryggan ungdóm Sambandsflokkurin eDva Jacobsen Val