mikudagur 30. mai 2001síða 7

12 Nr. 101 - 30. mai 2001 Nr. 101 - 30. mai 2001 13 gult12 cyan12 magenta12 svart12 gult13 cyan13 magenta13 svart13 Í hesum døgum gevur Bókadeild Føroya Lærarafelags út fimm bøkur til børn og ung, tríggjar týddar og tvær uppruna- føroyskar BÓKAÚTGÁVUR Turið Kjølbro Í farnu viku gav Bókadeild Føroya Lærarafelags út fýra barna- og ungdóms- bøkur umframt eina máli- bók. Talan er um smá- barnabókina Fittar søgur til tey smæstu eftir Mathew Price og Atsuko Morozumi, barnabókina Flosi fer í føðingardag eftir Marionnu Debes Dahl, barna- og ungdómsbókina Dárar og deydur eftir Ulf Stark, umframt Tórður Illugason eftir Torill Thorstad Hauger. Somuleiðis er málibókin Stuttleika tær eftir Aase Bømler Olsen komin. Smábarnabókin er eitt savn av løttum, stuttligum og hendingaríkum søgum at liva seg inn í ella bara at lesa upp fyri teim smæstu. Eyðna Magnussen týddi úr enskum. Barnabókin er upprunaføroysk og Guðrið Poulsen hevur myndprýtt. Søgan er um lítla Flosa og mammuna, sum fara í føðingardag. Har hittir Flosi ein hund, sum hann gerst góður við, og hóast Flosi bara ætlaði alt væl, mundi verið galin endi, tá ið Flosi finnur upp á at geva hundinum at eta. Dárar og deydur er ein hin fyrsta og kendasta bók- in hjá svenska barna- og ungdómsbókahøvundinum Ulf Stark. Hann hevur fingið nógvar virðislønir fyri bøkur sínar, og fleiri teirra eru gjørdar til film, m.a. Dárar og deydur. Henda bókin snýr seg um at býta vanligu leiklutirnar og um samleika. Hugin Eide týddi bókina úr svenskum. Tórður Illugason er hendingarík og spennandi søga úr víkingatíð. Bókin snýr seg um Tórð, sum er sonur høvdingin í Illugadali. Bókin um Tórð Illugason er fimta og seinasta bókin í røðini av víkingabókunum hjá Torill Thorstad Hauger. Símun av Skarði hevur týtt hesa eins og hinar úr norskum. Stuttleika tær eftir Aase Bømler Olsen er gjørd til at lita og kann nýtast sum ein vanlig málibók. Men hjá foreldrum ber til at fáa nógvar góðar stundir saman við barninum og bókini. Eitt nú ber til at finna upp á søgur ella tosa um mynd- irnar og kanska geva eina hjálpnandi hond at lita ta mynd, sum barnið hevur hug at lita. Fittar søgur til børnini – Elstu børnini í dagrøktarskipanini skulu raðfestast fyrst, áðrenn vit byggja ein barnagarð, sigur Gunn Joensen, bygdaráðsforkvinna í Vestmanna DAGSTOVNAR Turið Kjølbro Í hesum árinum fáa tey elstu børnini undir skúla- aldur pláss í útibarna- garðinum, ið verður bygdur á Miðalsbrekku í Vest- manna. Vestmanna komm- unu fer nú undir at byggja eini hús í einari hædd, sum verða gjørd til endamálið. Umframt pláss til børnini í útibarnagarðinum, verður spælistova gjørd til tey nógvu børnini í dag- røktarskipanini í bygdini. Felagskøkur verður eisini eins og hvør bólkur av børnum fær eitt vátrúm og wc. Ein eykastova verður gjørd til starvsfólkini á stovninum soleiðis at hesi kunnu fara til viks við einum ella fleiri børnum. - Tað vísir seg, at tey elstu børnini í dagrøktini støðast illa síðsta árið áðrenn tey fara í skúla. Útibarnagarðurin verður fyrst og fremst til tey. Sam- stundis mugu vit hava eina skipan, ein frítíðarskúla, til børnini í 1. og 2. flokki, sum kann taka ímóti teim- um eftir skúlatíð. Hesi fara í dag í dagrøkt, men tá ið tey ikki støðast har í dag, eru vit noydd at gera eina skipan sum loftar teimum. Henda skipanin verður helst klár í komandi ári, sigur Gunn Joensen, bygdaráðsforkvinna í Vestmanna. Hvussu tíðarætlanin fyri byggingina av útibarna- garðinum sær út, veit bygdaráðsforkvinnan ikki í løtuni. Arbeiðið er júst boðið út, men hon roknar og vónar, at børnini sleppa inn í stovnin í hesum árinum. Kommunan hevur sett slakar tvær mió. krónur av til endamálið í fíggj- arætlanini í ár, og tað skal vera nóg mikið, verður sagt. Í dag eru 63 børn í dagrøktarskipanini í Vest- manna, men fyrsta dagin, tá ið ein dagrøktari kemur afturat, verða fleiri børn tikin inn. Nøkur fá standa á bíðilista. Ynskið hjá for- eldrum í Vestmanna er, at ein barnagarður verður bygdur. - Kommunan fer undir at byggja ein barnagarð og vit arbeiða fram ímóti tí málinum. Barnagarðurin verður bara ikki veruleiki nú, kanska ikki fyrr enn um nøkur ár. Hinvegin er møguligt, at vit longu í komandi fíggjarári fara at síggja eina byrjan til eina bygging. Vit hava mett, at størstu børnini í dagrøkt- arskipanini skulu raðfestast fyrst. Fíggjarkarmurin er framvegis trongur og nógv liggur á láni, eitt nú betri vatnviðurskifti og eldra- røktin, sigur Gunn Joensen. Vestmenningar fáa útibarnagarð TÍÐINDASKRIV Føroya Skúlabókagrunnur Føroya Skúlabóka- grunnur hevur givið út bókina »Relativitets- ástøði« eftir Pól Jesper- sen, studentaskúlalærara í Hoydølum. Um aldaskiftið 1900 var granskarum greitt, at klassisk alisfrøði var komin til eitt vegamót. Tvær skakandi kollvelt- ingar, sum síðan hava merkt alisfrøðina, vóru á veg. Tann fyrra var rela- tivitetsástøðið, og hin seinna var kvantulæran. Relativitetsástøðið var í tveimum. Serliga rela- tivitetsástøðið sá dag- sins ljós í 1905 og al- menna relativitetsástøð- ið í 1916. Bókin viðger serliga relativitetsástøð- ið, men almenna ástøðið verður tó umrøtt í stutt- um. Sambært relativitets- ástøðinum er t.d. klass- iska fatanin av tíð og rúmi ikki røtt. Longd er ikki bara longd – tað veldst um, hvørjari skip- an eygleiðarin er í. Hug- takið longd er tískil ikki longur absolutt. Sama er við tíðarbilum. Tað, sum ein eygleiðari mátar at vara ávísa tíð, mátar ein annar at vara longur ella styttri – tað veldst alt um skipanina. Sjálvt tað, at tvær hendingar henda samstundis, er relativt. Tað, sum ein eygleiðari heldur vera samstundis, heldur ein annar eyg- leiðari ikki vera sam- stundis. »Relativitetsástøði« er ætlað sum serevnalesn- aður í alisfrøði í stu- dentaskúlunum, har ið næmingar á hástigi plaga at lesa tvey ástøði- lig evni. Í mong ár hevur annað evnið verið rela- tivitetsástøði Einsteins. Bókin kann vónandi eis- ini vera til gagns hjá fólki annars, sum hava áhuga fyri hesum evni. Hestprent hevur prent- að bókina og Helgi Just- inussen bundið inn. »Relativitetsástøði« er 72 síður til støddar og fæst í bókabúðunum fyri 60 krónur. Relativitetsástøði Einsteins á føroyskum - Fíggjarkarmurin er framvegis trongur í Vestmanna kommunu og nógvar uppgávur liggja á láni, sigur Gunn Joensen, bygdaráðsforkvinna – Fyri Føroya Lands- stýri og tjóðina sum heild hevur ein vitjan sum henda við boð- skapi um veruligan frið týdning, sum ikki kann mátast í krón- um og oyrum og skal eg tí takka fyri, at tit komu hendanvegin at vitja segði Karsten Hansen, landsstýris- maður, tá hann helt røðu fyri Logos 2 og stóru altjóða mann- ing tess. Logos 2 kom á Havnina leygar- dagin. Vit prenta røðu hansara. TRÚBOÐARASKIP Karsten Hansen – Eg kenni tað sum ein framíhjárætt at hava fingið litið upp í hendur at standa her í dag umboðandi Før- oya Landsstýri og bjóða Altjóða trúboðanarskipin- um, Logos 2 við skipara og manning at verða hjartaliga vælkomnum til Føroyar. At fáa vitjan av skipi, mannað við 200 persónum úr 40 ymiskum londum og við uppruna úr øllum heimspørtum er í sær sjálv- um ein serstøk hending, sum ikki bara fer aftur við borðinum men sum seint verður gloymd. Tá hugt verður nærri at hesi hending, verður ein varugur, at tað ikki snýr seg um eitt av teimum vanligu ferðamannaskipum, sum vitja Havnina á hvørjum sumri, við fólki, sum ynskja at fáa ein farra av hesum vøkru veðurbardu oyggjum í Norðuratlants- havi, samstundis sum tey á ymiskan hátt ynskja at njóta lívið umborð á stásil- iga skipinum. Nei, her talan um skip við 200 persónum, sum koma frá sera ymiskum korum, tungumálum, húð- aliti, londum og ættarbólk- um, frá ymiskum kirkjum og samkomun, menn og kvinnur í ymiskum aldri, tó mest ung í lívsins fagrasta blóma, sum í flestu førum kundu raðfest á heilt annan hátt. Hvat hevur so hesin blandaði hópur av fólki til felags! Jú, tey hava lagt tann fyri okkum onnur vanliga ger- andisdagin til síðis fyri í longri ella stytri tíð uttan løn frá jørðiskum arbeiðs- gevara. Hettar fyri at verða við til at breiða út Evangeliið – Orð Guds – boðskapin um friðin, sum ber av øllum. Myndugleikarnir, vinnu- lívið og einstaklingar brúka nógva orku upp á at rað- festa, hvussu, nær og hvar íløgur eiga at verða gjørdar. Neyðugt er alla tíðina at hava fyri eygað: er tað, sum vit gera løtuvinningur ella røkkur tað fram í tíðina? Hevur ein raðfest skeivt kann verða talan um at ábyrgdast fyri hetta. Bíbli- an greiður okkum gjølla frá týdninginum hjá eini tjóð og hjá tí einstaka menniskj- anum at raðfesta rætt, fyri at gangast skal væl í land- inum. Raðfest tey æviguvirðini Felagsskapurin OM og manningin á Logos 2 hava raðfest tey ævigu virðini, tað at boða Evangeliið út um allan heimin - at hava stórsta og í seinasta enda einasta týdning fyri menn- iskjuni, at tey hava møgu- leika at hoyra, lesa og taka ímóti boðskapinum. Spyrjast kann, hvussu ber tað til hjá felagsskapinum OM at hava 2500 fólk virkandi í fulltíðartænastu í 80 ymiskum londum og umborð á 2 skipum, uttan at verða á nakrari fíggjar- lóg, ella at hava arðar fastar inntøkur. Tað er at undrast yvir, at tit hava nátt at hava vitjan av áleið 6 milliónum fólkum, bara í samband við hettar skipið. Hvussu ber tað til, at so mong menniskju við so ymiskum korum kunnu liva í friði hvør við annan í so langa tíð umborð á einum skipi, har tey liva tætt upp at hvørjum øðrum, tá heimurin annars venar seg alsamt í størri og minni álvarsomum kreppum og ófriði! Ómetaligar kreftir blíva brúktar upp á at tingast um frið við luttøku av heimsins stórstu leiðarum, teir undir- skriva eina avtalu fyri og aðra eftir og útsend verða friðarvarveitandi herlið. Tað hevur higartil víst seg ógjørligt hjá menniskjum at skapa varðandi frið. Hevur hetta ikki júst samanhang við tað, sum stendur í Jóh. 14, 27 Frið lati Eg tykkum eftir, frið Mín gevi Eg tykk- um; Ikki sum heimurin gevur, gevi Eg tykkum. Fyri Føroyska fólkið hev- ur ein slík vitjan sera stóran áhuga, fólkið sum heild hevur stóran áhuga í orði Guds, mong kenna onkran av teimum áleið 150 lands- monnunum, sum hava virk- að og enn virka hjá OM. Og so tað serliga at boð- skapurin gongur út frá ein- um skipi. Fyri føroyingar, sum liva og hava livað av tí, sum sjógvurin gevur – áður ofta við við vánaligum skipum og bátum – hevur tað frá gamlari tíð av verið sið- venja umborð á skipi at halda møti og lesa lestur, og mangir eru teir føroyingar, sum kunnu siga frá, at teir hava fingið frið við Gud umborð á skipi. Sjálvt um tíðirnar eru broyttar, og skipini blivin betur, er tað enn so á mongum skipum, at møtir verða hildin ella lestur lisin. Fyri Føroya Landsstýri og tjóðina sum heild hevur ein vitjan sum henda við boðskapi um veruligan frið týdning, sum ikki kann mátast í krónum og oyrum og skal eg tí takka fyri, at tit komu hendanvegin at vitja. Tað er ikki minni áhuga- vert, at ein føroyingur er á brúnni á hesum stásiliga skipi sum júst hevur lagt til bryggju. Eisini ein tøkk til tykkum, sum her heima so meistarliga hava skipað fyri. Harrin signi vitjanina og tað fólk, sum her búleik- ast. Takk fyri. Ein vitjan sum ikki kann mátast í krónum og oyrum Logos 2 fær heiðurliga móttøku á Nólsoyarfirði. Mynd Símun Hansen. Nógvar tjóðir eru savnaðar umborð. Mynd Jan Müller Karsten Hansen heldur røðu fyri Logos 2 og manning tess. Mynd Jan Müller C M Y K 13 12