mánadagur 7. januar 2008síða 8

8 tíðindi Nr. 4 - 7. januar 2008 Sum er, eru val­l­ist­ arnir nærum l­oyni­ l­igir fyri nógvar av bl­indu vel­jararnum. Ynskil­igt hevði ver­ ið, um fl­okkarnir góvu val­l­istarnir út á l­jóðfl­øgu, so tey bl­indu hava sama møgul­eika at kunna seg, tá tey skul­u seta krossin, hal­da tey á Bl­indastovninum Val 08 Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Nú vallistarnir til Løg­ting­s­ valið verða kunng­jørdir, eru tey nøkur, sum í ávísan mun kenna seg­ við sviðið so. Nóg­vir blindir veljarar hava nevnilig­a lítlan og­ ong­­ an møg­uleika at sita í frið og­ náðum og­ kunna seg­ um valevnini á teimum ymsu listunum. Skráir og listar á ljóðfløgu Hetta er nakað av tí, ið er komið fram, nú Ráðið fyri Brekað varpar ljós á møg­u­ leikan hjá teimum brekaðu at kunna seg­ politiskt, nú tað stundar til val. Í teimum førum, har val­ listarnir eru komnir á heima­ síðurnar hjá flokkunum, hava tey blindu, ið nýta teldu og­ lesiforrit, ikki stór­ veg­is trupulleikar. Um tey eru haldarar av netútg­ávuni av bløðunum, hava tey eis­ ini møg­uleika at fylg­ja orðaskiftinum har við hjálp frá lesiforritinum Hinveg­in eru tað fram­ veg­is nóg­v blind, ið ikki nýta teldu, vísir Blinda­ stovnurin á. Sum er, hava hesi fáar aðrar møg­uleikar enn at fáa onkran at lesa list­ arnar upp fyri seg­ og­ so vóna, at tey minnast, hvør er uppstillaður. Tí hevði tað verið ynskilig­t, um vallistar­ nir vórðu g­ivnir út á ljóð­ fløg­u, sum tey sjálvi kunnu sita við. Sama skilið er sjálvsag­t við skrivlig­a valtilfarinum, ið bert verður sent við post­ inum. Eisini her hevði tað bøtt munandi um støðuna, um flokkarnir lósu eitt nú sínar stevnuskráir inn á ljóð­ fløg­u við atliti til tey blindu og­ sjónveiku, halda brúkarar á Blindastovninum. Spell at raka við síðuna av Eisini á sjálvum valstaðnum renna nóg­v blind seg­ í óhepnar forðing­ar. Gamaní hava tey rætt til at fáa hjálp at velja frá fólki á valstaðn­ um, men tá er ikki lætt at hava valið loynilig­t, vísa tey á Blindastovninum á. Sjálvi hava tey spælt sær við tankan um at g­era eina skabelón, ið tey kunnu leg­g­ja yvir vallistan, og­ síð­ ani seta krossin við at telja út frá listanum, sum tey hava kunnað seg­ um heim­ anífrá. Men, sum ein av brúkarnum á Blindastovnin­ um vísir á, ­ Skjótt er at telja skeivt, og­ tá er tað harmilig­t, at hava rakt við síðuna av val­ levninum, sum tú ætlaði at velja. Brævatkvøða ein møgulig loysn À Blindastovninum minna tey á, at ein avleiðing­ av slíkum tvørleikum er, at nóg­v blind og­ sjónveik velja at atkvøða við brævat­ kvøðu. Á tann hátt kunnu tey sita við sínum lesig­lasið ella lesitóli og­ avg­reiða val­ ið sjálvi. Nóg­v eru tó hørm um, at tey tá verða snýtt fyri stemning­in á valstaðn­ um og­ fyri kensluna av, at valdag­urin er ein heilt ser­ lig­ur dag­ur. Annars halda tey, at tey blindu er væl tryg­g­jaði í val­ lóg­ini. Sambært henni, hava tey nevnilig­a møg­uleika til sjálvi at velja sær eitt fylg­is­ fólk við inn at seta krossin, og­ er hetta ein møg­uleiki, alsamt fleiri blind og­ sjón­ veik, brúka. Hóast ymiskt er eftir at ynskja sær, eru tey á Blinda­ stovninum sum heild væl nøg­d við heimasíðurnar hjá teimum ymsu politisku flokkunum. Samanumtikið eru síðurnar lættar at finna runt í, og­ tað er sjáldan nak­ að stórveg­is, ið ørkymlar á sama hátt, sum á nóg­vum øðrum heimasíðum. Blind sakna vallistar á ljóðfløgu Fyri Ráðið fyri Breka er tað eitt sera prinsipiel­t mál­, at eisini tey við skerdum førl­eikum sjál­vi sl­eppa at seta krossin har tey ynskja Val 08 Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo At velja sína politisku um­ boðan, er ein tann mest g­rundleg­g­jandi møg­uleikin, borg­arin hevur at útinna og­ ávirka fólkaræði. Tí mug­u skerdir førleikar á ong­an hátt skerja møg­uleikarnar hjá brekaðum at kunna seg­ í val­ stríðnum ella koma til val­ støðini, staðfestir Barbara á Tjaldrafløtti, forkvinna í Ráðnum fyri Brekað. Atgongd til valhølini Við hesum í hug­a varpar Ráðið fyri Brekað nú ljós á møg­uleikan hjá brekaðum at at taka og­ vísa sína polit­ isku støðu, nú tað stundar til løg­ting­sval. Herfyri heitti ráðið á Før­ oya Kommunufelag­ um at tryg­g­ja, at allir veljarar, í so stóran mun sum g­jørlig­t, hava møg­uleika sjálvi at koma inn í valhølið at seta krossin. Í áheitanini vísir ráð­ ið á, at eitt nú í Norra hava tey g­jørt nóg­v burturúr at veg­leiða valstøðini, so atg­ong­din verður so høg­lig­t, sum til ber. Tey skjóta tí upp, at føroysku valstøðini brúka hesa norsku veg­leiðing­ina sum íblástur. Hetta fekk mill­ um annað Vestamanna Kommunu at flyta valstaðið frá skúlanum til ítróttarhøll­ ina, ið betur lýkur krøvini um, at hurðar mug­u verða nóg­ breiðar til fólk í koyri­ stóli, at parkering­spláss til brekað eru tøk, og­ líknandi. Rætt til at kunna seg Fysiskir karmar eru tó ikki tað einasta, ið kunnu g­era tað tvørlig­t hjá brekaðum at g­era sína valatkvøðu g­ald­ andi. Serlig­a fyri blind og­ deyv kann tað vera rættilig­a trupult at fylg­ja við í orða­ skiftinum upp undir val, og­ harvið takað avg­erð um, hvønn tey skulu velja. Tað er til dømis sera sjáldan, at deyvatulkar verða brúktir í valsending­um í sjónvarpin­ um. Eisini eru tey blindu og­ sjónveiku, ið ikki brúka lesi­ forrit til teldu, støðug­t bund­ in av, at onnur lesa skrivlig­a valtilfarið fyri teimum. Fyribils hevur Ráðið fyr Brekað heitt millum annað Blindafelag­ið og­ Deyvafel­ ag­ið um at lýsa sína støðu og­ annars roynt at stimbra til eitt breitt orðaskifti um evnið. Tað er tó ikki óhug­sandi, at ráðið fer at venda sær beinleiðis til politisku flokkarnar og­ heita á teir at hava tey við skerdum førleik­ um í hug­a, nú valstríðið av álvara byrjar, sig­ur Barbara á Tjaldrafløtti, forkvinna í Ráðnum fyri Brekað. Brekað skulu sjálvi seta krossin Hóast bræatkvøða er ein møguleiki, vilja blindir veljarar sjálvsagt helst sleppa at uppliva stemningin á valstaðnum, vísa tey á Blindastovni Føroya á Skerdir førleikar eiga á ongan hátt at skerja møguleikarnar hjá summum fólkum at fylgja við í politiska orðaskiftinum, sigur Barbara à Tjaldrafløtti, forkvinna í Ráðnum fyri Brekað 12 Bílagt 100 flogfør Arabiska flog­felag­ið Dubai Aerospace Enterprice hevur bílag­t ikki færri enn 100 nýg­g­j flog­før frá amerikonsku flog­verksmiðjuni Boeing­. Talan er um 70 flog­før av slag­num Boeing­­737, 15 av slag­num Boeing­­787, 10 av slag­num Boeing­­300ER og­ 5 flutning­sflog­før av slag­num Boeing­ 747­8. Keypprísurin er 10,9 mia. dollarar. Sum skilst skal eitt undirfelag­ hjá DAE eig­a flog­førini og­ síðani leig­a øðrum flog­feløg­um tey. Watson bjargar heiminum The Guardian hevur sett eitt panel at g­era ein lista yvir 50 fólkum, sum kunnu bjarg­a heiminum. Millum hesi hálvthundrað eru fleir kend nøvn. Ang­ela Merkel, Leonardo di Caprio, Bjørn Lomborg­ og­ Al Gore eru nøkur teirra. Ein annar, sum føroying­ar kanska ikki meta sum nakran frelsara, er Paul Watson. 57 ára g­amli Paul Watson er, sambært The Guardian, tan maðurin, japanskir hvalaveiðumenn og­ kanadiskir kópaveiðumenn óttast mest.