hósdagur 10. januar 2008síða 8

8 tíðindi Nr. 7 - 10. januar 2008 Men samstundis eru vit vorðin meiri mentað í okkara drykkjuvanum skilt á tann hátt, at meðan inntøkan av víni og øli veksur, so minkar sølan av brennivíni. Tað vísa hagtøl hjá Rúsdrekasølu Landsins RÚSDREKKA Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Tað skerst ikki burtur. Før­ oyingum dáma sær alsamt betur at fáa sær ein upp í nevið. Sølan hjá Rúsdrekka­ sølu Landsins talar sítt týðiliga mál í so máta. Men tað eru kortini tend­ ensir í rúsdrekkavanunum hjá føroyingum, sum eru at fegnast um. Tað metir í hvussu er stjórin á Rús­ drekkasøluni, Elsa Maria Holm Olsen. – Tað hevur verið ein klokkuklárur tendensur seinastu árini, at føroyingar drekka meiri og meiri av øli og víni, meðan sølan av sterkaru sløgunum spaku­ liga minkar, sigur Elsa Maria Olsen Verður hugt eftir hagtøl­ unum sæst, at samlaða nýtsl­ an er alsamt vaksandi, eisini tá tað snýr seg um sterkaru sløgini. Men í mun til vøkst­ urin av víni og øli minkar nýtslan av sterkari rús­ drekka kortini. Eitt annað, sum er vert at leggja til merkis, er, at við í vøkstrinum av sterkari løgi er eitt nú RTD (Ready To Drink), sum umfatar Bac­ ardi Breezer og Smirnoff Ice sum bæði eru blandað framman undan. Eisini er talan um eina beinleiðis minking í tí sum nevnist Vodka Shot, meðan tað er ein vøkstur í Hedvin Shot, sum hevur munandi minni alkoholinnihald. Í hesum sama bólki finst eisini bitter og likør, sum traditionelt hava heldur lægri alkoholinnihald enn vanligt brennivín, og sum eisini umboðað ein vøkstur í søluni. Annars er tað nógv best umtókta slagið av brennivíni Vodka. Sambært Elsu Mariu plagdi Akvavit at vera hitt best umtókta, men nú er tað altso Vodka. – Og tað er eisini eitt stig rætta vegin at fáa fólk at drekka veikari sløg, tí Akva­ vit verður traditionelt drukk­ ið óblandað, meðan vodka aloftast verður blandað, vísir Elsa Maria Holm Olsen á. Veikari øl Alt hetta merkir, at hóast tal­ an altso er um ein vøkstur í søluni í bólkinum, sum verður nevndur Spiritus, upp á góð 6%, so stavar ein partur av hesum vøkstri frá størri sølu av drykkjuvørum undir 20­25alc%. Verður síðani hugt at Víni er støða hon, at har er talan um vøkstur innan øll vín­ sløg.Bæði tá talan er um reyðvín, hvítvín, rosévín og mousserandi vín er ein vøkstur. Samlað er talan um ein vøkstur beint oman fyri 9%. Reyðvín er nógv best umtókt. Í fjør seldi Rúsan fleiri enn 230.000 litrar av reyðvíni, og tað er ein vøkst­ ur í mun til 2006 upp á 16.000 litrar ella 7,37% Hvítvín er somuleiðis vaksandi og í fjør seldi Rúsan 102.000 litrar móti 93.000 litrum í 2006, ein vøkstur upp á 9.000 litrar, svarandi til smá 10%. Verður so hugt nærri at ølinum sæst, at her er eisini talan um ein vøkstur, og eins og í førnum brennivín verður drukkið meiri av tí veikara ølinum og minni av tí sterkara. Vøkstur er í báðum styrk­ isflokkum, men veikara ølið veksur meiri enn tað sterkara. Veikara ølið er vaksið úr smáum 650.000 litrum í 2006 til 695.000 litrar í fjør, ein vøkstur upp á 7%. Sterkara ølið er vaks­ ið úr 430.000 litrum upp í 460.000 litrar. Tað finnast tvær høvuðs­ orsøkir til økta ølsalgið. Annað er, at loyvt bleiv at selja øl í dósum frá 1. juli í ár, og hitt er, at vit byrjaðu at selja specialøl í heyst. Bæði góvu eina munandi øking í ølsøluni, sigur Elsa Maria Holm Olsen. Liggja væl Stjórin á Rúsdrekkasølu Landsins sigur, at tey hava sett trý tiltøk í verk til tess at royna at »læra« føroyingar at drekka sunnari. – Vit hava víðkað úrvalið av betra víninum og minka úrvalið av tí heilt bíliga, vit hava sett tað betra vínið á hillarnar í eygnahædd og síðst, men ikki minst hava vit lagt stóran dent á at útbúgva okkara starvsfólk, so tey kunnu geva eina munadygga vegleiðing inn­ an vínøkið, sigur Elsa Maria Holm Olsen. Við hesum tiltøkum hev­ ur tað eydnast at hækka meðalprísin pr. fløsku á 75 cl úr 68,96 í 2005 upp í 75,53 í fjør á reyðvíni, og úr 65,88 í 2005 á hvítvíni upp í 68,77 í fjør. Tá er møguligur prísvøkstur íroknaður, men talan er kortini um eina øking. Alt hetta merkir, at hóast føroyingar hava økt um inn­ tøkuna av rúsandi drykkjum, so vísir tendensurin greitt, at vit leggja okkum alsamt meiri eftir teimum veikaru sløgunum. Tað merkir so eisini, at vit hóast økta sølu av rús­ drykkjum, støðugt megna at halda okkum undir sjey litrar av reinum alkoholi pr. persón yvir 15 ár um árið. Og tað ger, at vit liggja lægstir í øllum norðan­ londum. Verður roknað við øllum íbúgvum liggja vit í skrá­ settum alkoholi niðri á 5,2 litrum um árið. Her hevur verið upplýst, at føroyingar drekka 13% av óskrásettum alkoholi um árið, men hetta er eitt tal, sum Elsa Maria Holm Olsen loyvir sær at ivast í, tí heimabrygging og smugling koma neyvan í nánd av 13%. Samlað ger hetta, at vit liggja beint yvir Íslandi á 6%, meðan grannarnir fyri norðan liggja á 5,9%. Við­ merkjast skal, at hetta eru tøl fyri 2005. – So sæð í einum norður­ lendskum ljósi stendur als ikki so illa til við drekkaríi í Føroyum, heldur Elsa Maria Holm Olsen, stjóri á Rúsdrekkasølu Landsins. Best umtóktu sløgini Reyðvín: Chill Out Cabernet 3 l Grain d’Oc Merlot 3 l Vito Primitivo 3 l Tabiso Shiraz 3 l Santa Cabas Cabernet Sauv. 0,75 l Hvítvín: Montalto Catar/ Chardonney 3 l Don Garcia Blanc 1 l Chill Out Chardonnay 3 l Fray Leon Chardonnay 1 l Sittmann Silvaner Spatlase 0,75l Brennivín: Smirnoff Vodka 0,7 l Aalborg Taffel Akvavit 0,7 l Commander Vodka 0,7 l Fishman Vodka Shot 0,7 l Smirnoff Vodka 0,35 l Øl, veikt: Føroya Bjór veðr Føroya Bjór Classic Tuborg grøn Carlsberg pilsner Tuborg dósir Øl, sterkt Føroya Bjór gull Tuborg guld Føroya Bjór jólabryggj Føroya Bjór Slupp Carlsberg sort guld dósir Viðmerkjast skal, at søla frá depotum hjá Førya Bjór og Restorff eru ikki við í hagtølunum Alkohol inntøka pr. persón pr. ár (2005) Skrásett ikki skrásett tilsamans Finland 8,2 2,3 10,5 Svøríki 5,4 3,0 8,4 Noregi 5,0 1,7 6,7 Danmark 9,3 1,8 11,1 Ísland 5,5 0,4 5,9 Føroyar 5,2 0,8 6,0 Føroyingar drekka meira Smirnoff vodka er ovast, men vodka í heila tikið eigur fýra av teimum fimm fremstu plássunum hittlistanum Mynd: Leo Poulsen Nú verður hann liggjandi Skiparin á sjórænaratrolaranum Nemanskiy fekk í gjár 50.000 norskar krónur í bót fyri fleiri brot á altjóða siglingarreglur og fyri at vera rýmdur úr norksari havn, eftir at skip hansara var tikið. Norsku fjølmiðlarnir siga, at reiðaríið og skiparin skylda nú norskum myndugleikum og umboðsmonnum umleið 120.000 krónur. Tað verður ikki hildið serliga sannlíkt, at pengarnir verða goldnir, og tí verður helst Nemanskiy liggjandi í Noregi hesaferð. Nógvir tráðumenn Á hvørjum ári fara fleiri túsund fólk at veiða laks í teimum nógvu íslendsku áunum, og okkurt bendir á, at áhugin fyri hesum veiðihátti er veksandi. Í hvussu er hevur felagið hjá tráðumonnunum í Reykjavík ongantíð fingið so nógvar umsóknir um veiðiloyvi sum í ár. Freistin at søkja um at sleppa at veiða laks í áunum í høvuðsstaðarøkinum í summar var úti í gjár, og tá høvdu næstan 2.300 søkt. Tað er umleið 300 fleiri enn í fjør.